V SA/Wa 1647/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek, Sędzia WSA Irena Kudiura (spr.), Asesor WSA Joanna Gierak, Protokolant Joanna Pietraś-Skobel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia ... marca 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu kary pieniężnej Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia ... lutego 2007 r. nr ...i decyzję z dnia ... grudnia 2006 r. tego samego organu. Wnioskiem z dnia ... listopada 2006r. S. M. zwrócił się do M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o rozłożenie na raty kary pieniężnej w wysokości ... zł nałożonej decyzją w/w organu. Działając na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia ... listopada 2006r. przekazał wniosek S. M. o rozłożenie na raty Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jako organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy. Decyzją z dnia ... grudnia 2006r. o nr ... Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad powołując w podstawie prawnej art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 26.11.1998r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 155, poz. 1014) oraz § 4 i § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.01.2001r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa nie wyraził zgody na rozłożenie wnioskodawcy na raty kwoty kary pieniężnej w wysokości ... zł nałożonej z tytułu przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Pismem z dnia ... stycznia 2007r. S. M. zwrócił się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia ... grudnia 2006r. zarzucając jej szereg błędów m.in. powołanie w uzasadnieniu innej osoby tj. W. L., błędne określenie daty wniosku oraz roku Dziennika Ustaw. Decyzją z dnia ....02.2007r. o nr ... ponownie rozpatrując wniosek S. M. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie wyraził zgody na rozłożenie na raty wskazanej kary pieniężnej. W jej uzasadnieniu stwierdził, że okoliczności niewypłacalności wnioskodawcy nie zostały należycie wykazane, co skutkowało odmową rozłożenia należności na raty. Po rozpatrzeniu wniosku S. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia ... lutego 2007r. decyzją z dnia....03.2007r. o nr ... wydaną na podstawie art. 127 § 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy decyzję własną z dnia ....02.2007r. W treści uzasadnienia decyzji wskazano, że z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby brak rozłożenia na raty doprowadził do bankructwa lub innych zdarzeń niekorzystnych dla zobowiązanego lub by można było wysnuć obiektywny wniosek o trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy zagrażającej jego egzystencji i jego ewentualnej rodziny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję S. M. wniósł o pozytywne rozpatrzenie sprawy wyjaśniając, iż jego wniosek z dnia ... listopada 2006r. o rozłożenie kary pieniężnej na raty nie został rozpatrzony. Wskazał ponadto, że dwukrotnie w sprawie składał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co jego zdaniem jest niezgodne z przepisami prawa, a powodem pominięcia w postępowaniu przez organ decyzji z dnia ... grudnia 2007r. wydanej przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, było zdaniem skarżącego uznanie, że jest ona błędna. W dalszej części uzasadnienia skargi opisał swoja sytuację finansową i rodzinną wyjaśniając jednocześnie, iż nie chce uchylać się od obowiązku zapłacenia nałożonej na niego kary pieniężnej, a tylko wniósł o rozłożenie jej na raty, bowiem jednorazowa spłata zagrażałaby egzystencji jego pięcioosobowej rodziny. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie wskazując, że kara za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych została skarżącemu wymierzona w dniu ....10.2006r., i przez tak długi okres mógł on zgromadzić odpowiednie środki finansowe celem uregulowania ciążącego na nim obowiązku zapłaty należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia lub stwierdzenie jego nieważności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż skarga S. M. jest zasadna, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 i 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały podniesione w skardze jako zarzut, ale które miały na tę ocenę wpływ. Ponadto rozpoznając sprawę Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oceniając powyższą sprawę, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja z dnia ... marca 2007r. o nr ... oraz poprzedzająca ją decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia ... lutego 2007r. i decyzja z dnia ... grudnia 2006r. tego samego organu wydane zostały z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie co prowadziło do ich uchylenia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, iż od decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia ... grudnia 2006r. skarżący S. M. zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Konsekwencją jego rozpatrzenia zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 Kpa winno być wydanie przez organ administracji publicznej decyzji II instancji, a nie decyzji I instancji, od której ponownie przysługiwał tryb postępowania odwoławczego. Z powyższego wynika, że powołana decyzja z ... grudnia 2006r., jako decyzja pierwszo-instancyjna nie powinna być "zastąpiona" inną decyzją pierwszo-instancyjną, co miało miejsce w niniejszej sprawie na skutek wydania kolejnej decyzji z dnia ... lutego 2007r. od której ponownie przysługiwał środek zaskarżenia. Organ odwoławczy mając zaś wątpliwości co do poprawności decyzji I instancji, w oparciu o treść przepisu art. 138 § 1 Kpa mógł wyeliminować ją z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, czego nie uczynił. Tym samym jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji to - utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu - wydaje decyzję również naruszającą prawo. Rozpoznając zaś sprawę na skutek ponownie złożonego wniosku z dnia ... lutego 2007r o ponowne rozpatrzenie sprawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia ... marca 2007r. co prawda wydał ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie, jednakże przedmiotem jego rozważań była decyzja z ... lutego 2007r., która z procesowego punktu widzenia nie powinna być w ogóle wydana. Oceniając natomiast decyzję z dnia ... grudnia 2006r., która to decyzja została wydana po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia ... listopada 2006r. o rozłożenie kary pieniężnej na raty wyjaśnić należy, że jako istniejąca w porządku prawnym na podstawie art. 135 p.p.s.a. podlegała sądowej kontroli legalności. Zgodnie z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wyjaśnić należy, że uzasadnienie decyzji spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego, a do takich należą decyzje w niniejszej sprawie. Ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji z dnia ... grudnia 2006r. tylko do "zajęcia stanowiska" w sprawie bez podania okoliczności i przedstawienia analizy dowodowej na jakiej organ wydał swoje rozstrzygnięcie stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, w tym zwłaszcza art. 107 § 3 Kpa, a decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w powołanym przepisie jest decyzją wadliwą i podlega wyeliminowaniu z porządku prawnego. Stwierdzić tym samym należy, że wskazana powyżej wada zaskarżonej decyzji z dnia ... marca 2007r., stanowi okoliczność przesądzającą treść niniejszego rozstrzygnięcia. Sąd nie mógł w tej sytuacji ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi ani oceniać w tym kontekście decyzji organu odwoławczego. Wyrokowanie przesądzone zostało bowiem omówionymi wyżej względami natury formalnej. Sąd wskazuje ponadto, że art. 138 Kpa stanowi właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego, zaś art. 127 Kpa (który stanowił podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji) określa m.in. charakter prawny odwołania. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. c w zw. z art. 134 i 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.