V SA/Wa 1649/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant spec. - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny oddala skargę W dniu [...] sierpnia 2009 r. N.S. zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskiem objęty został syn ww. – Z.S.. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrzył wniosek jako oczywiście bezzasadny, odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekł o jego wydaleniu wobec stwierdzenia, że brak jest okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Powyższe rozstrzygnięcie Szefa Urzędu zostało następnie utrzymane w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Wobec powyższego N.S. zaskarżył ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 21 października 2010 r. (sygn. akt V SA/Wa 2177/10) odrzucił skargę. W dniu [...] sierpnia 2010 r. z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy zwrócił się objety poprzednim wnioskiem, tj. z [...] sierpnia 2009 r. syn cudzoziemca – Z.S.. Uzasadniając wniosek wskazał, że przyczyną jego złożenia są te same okoliczności, które stanowiły podstawę wniosku z [...] sierpnia 2009 r., wniesionego przez jego ojca N.S.: “... nie mam własnych powodów. Przyjechałem z ojcem i mam takie powody jak i on, to wszystko co chcę oświadczyć". Wobec powyższego, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], wskazując w podstawie prawnej art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż analiza zeznań N.S., złożonych w trakcie przesłuchania, jakie odbyło się [...] października 2009 r. w związku z wnioskiem złożonym przez ww., a którym objęty był Z.S., prowadzi do wniosku, iż zeznania te są tożsame co do istoty z okolicznościami deklarowanymi we wniosku z [...] sierpnia 2010 r., wniesionym przez Z.S.. Skoro zatem cudzoziemiec nie przedstawił żadnych nowych faktów i nie powołał dodatkowych okoliczności, innych niż w zakończonym już postępowaniu, prowadzonym z wniosku z [...] sierpnia 2009 r., którym był objęty, to jego sytuacja nie może być oceniona w sposób odmienny od tej przyjętej w decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]. Wobec powyższego wniosek ten należało uznać za niedopuszczalny i na mocy art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postepowanie umorzyć. Z.S. odwołał się od powyższej decyzji. W dniu [...] maja 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców wydała decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Organ zauważył, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie został oparty na żadnych nowych podstawach dowodowych w stosunku do tych, które zostały uwzględnione w toku postępowania wszczętego wnioskiem ojca wnioskodawcy, z dnia [...] sierpnia 2009 r. Zwrócono uwagę, że sam wnioskodawca wyraźnie podkreślił, że nie ma żadnych własnych powodów do złożenia wniosku o nadanie status uchodźcy, oraz że jego wniosek oparty jest na powodach tożsamych z tymi, na których był oparty wniosek jego ojca i którym był objęty. Wobec powyższego w ocenie Rady właściwym było – na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – umorzenie postępowania. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] maja 2011 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ww. ustawy oraz art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Cudzoziemiec zaznaczył, że umorzenie postępowania na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. ze względu na złożenie przez wnioskodawcę nowego wniosku, opartego na tych samych podstawach, co uprzednio złożony wniosek, było nieprawidłowe, gdyż to nie on był wnioskodawcę w uprzednio prowadzonym przez organy postępowaniu, lecz jego ojciec. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 2010 r. Z.S. zwrócił się z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. W tym miejscu wyjaśnić należy, że ww. cudzoziemiec był już uprzednio objęty wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, który to wniosek w dniu [...] sierpnia 2009 r. złożył jego ojciec N.S.. W postępowaniu wszczętym ww. wnioskiem wydana została decyzja odmawiająca N.S. nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekająca o wydaleniu wobec stwierdzenia, że brak jest okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzja ta obejmowała również Z.S.. Wobec powyższego kluczowym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie, czy w związku z nowym, drugim wnioskiem skarżącego o udzielenie mu statusu uchodźcy, tj. wnioskiem z [...] sierpnia 2010 r. organ miał prawo uznać, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472), a więc, że wniosek ten oparty jest na tych samych podstawach, a zatem że jest on niedopuszczalny, co nakłada na organ obowiązek umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. W myśl art. 40 ust. 2 ww. ustawy wniosek jest niedopuszczalny, gdy: 1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim; 2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach; 3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek. Jednocześnie zauważyć należy, że rozstrzyganie w zakresie statusu uchodźcy odbywa się przede wszystkim na podstawie art. 1A Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej 28 lipca 1951 r. w Genewie, Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku 31 stycznia 1967 r., ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pomocniczo przy procedowaniu zastosowanie mają również inne akty prawne, w tym, np. dyrektywy Rady 2004/83/WE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony oraz Dyrektywy 2005/85/WE w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich. Orzekając w zakresie żądania zawartego we wniosku o przyznanie statusu uchodźcy organ rozstrzygający, ma obowiązek ocenić je w kontekście okoliczności zgłoszonych we wniosku (rozumianych jako wszelkie okoliczności dotyczące cudzoziemca), dotyczących go w indywidualny sposób i stanowiących o jego prześladowaniu i zagrożeniach, a które mieszczą się w katalogu zamkniętych przesłanek określonych w art. 1A Konwencji Genewskiej pozwalających na uznanie wnioskodawcy za uchodźcę. Oczywiście przedstawione twierdzenia, muszą być oceniane w kontekście okoliczności zewnętrznych rozumianych jako sytuacja istniejąca w kraju pochodzenia, która to sytuacja stanowi uzasadnienie występowania wskazywanych przez wnioskodawcę zagrożeń. To na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek wskazania okoliczności dotyczących w jego ocenie prześladowania, których szczegółowe rozważenie może pozwolić na ocenę, czy możliwe jest udzielenie cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej. Należy uznać, że skoro okoliczności podane w pierwszym wniosku o nadanie statusu uchodźcy w zestawieniu z określoną sytuacją panującą w kraju pochodzenia oraz sytuacja osobista wnioskodawcy, nie doprowadziły do udzielenia którejś z form ochrony, to zgłoszenie takich samych w rozumieniu (tych samych) okoliczności faktycznych w następnym wniosku, przy takim samym stanie prawnym, nie może automatycznie uruchomić postępowania zmierzającego do merytorycznego jego rozpoznania. Należy pamiętać, że w Dyrektywie Rady z dnia 1 grudnia 2005 r., nr 2005/85/WE, która wskazuje na zasady procedowania (co do minimalnych norm) w sprawach uchodźczych określono procedury rozpatrywania wniosku (art. 23) jak również postępowania w przypadku złożenia kolejnych wniosków (art. 32). W art. tym w ustępie 3 w sposób wyraźny mowa jest o tym, że kolejny wniosek poddawany jest wstępnej ocenie, czy zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje pozwalające na rozpatrzenie możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Co do zasady należy stwierdzić, że w motywie 15 wspomnianej dyrektywy przewiduje się, że w przypadku gdy wnioskodawca składa kolejny wniosek, nie przedstawiając nowych dowodów lub argumentów, zobowiązywanie Państwa Członkowskiego do przeprowadzenia pełnej procedury ponownego rozpatrzenia byłoby niewspółmierne. W takich przypadkach Państwa Członkowskie powinny mieć wybór między procedurami przewidującymi wyjątki od gwarancji, z których zwykle korzysta wnioskodawca. Takim wyjątkiem w prawodawstwie krajowym jest właśnie art. 40 ustawy o udzielaniu ochrony, a więc rozumienie pojęcia definicji "oparty na takich samych podstawach" polega na uznaniu, że są to takie same jak dotychczas (identyczne) okoliczności faktyczne sprawy, takie same twierdzenia, a więc, że nie doszło do zgłoszenia przez wnioskodawcę we wniosku nowych (dodatkowych) informacji lub argumentów. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że okoliczności zgłoszone przez cudzoziemca we wniosku z [...] sierpnia 2010 r. wyraźnie odwołują się jedynie do okoliczności, które były już przedmiotem rozważań związanych ze złożeniem przez ojca cudzoziemca wniosku z [...] sierpnia 2009 r., którym to skarżący był objęty. W przedmiotowej sprawie organ opierając się na treści uzasadnienia wniosku skarżącego “... nie mam własnych powodów. Przyjechałem z ojcem i mam takie powody jak i on, to wszystko co chcę oświadczyć", słusznie wyprowadził wniosek, że okoliczności, które stanowiły już podstawę rozstrzygania w sprawie, w której wydano obejmującą skarżącego decyzję odmawiająca nadania statusu uchodźcy, są tożsame dla obecnej sytuacji cudzoziemca. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ po zbadaniu wniosku i porównaniu zawartych w nim okoliczności z poprzednimi ustaleniami miał prawo do przyjęcia, że istniała podstawa do uznania, że nowy wniosek jest niedopuszczalny, i że istnieje podstawa umorzenia postępowania. Słusznie zatem zastosował się do regulacji określonej w art. 40 ust. 1 ww. ustawy tzn. wydał decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Z tego też powodu Sąd uznaje za bezzasadne zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie Sąd za bezzasadną uznał zawartą w skardze argumentację, iż przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy nie odnosi się do sytuacji złożenia nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy przez którąkolwiek z osób objętych ostateczną decyzją o odmowie nadania statusu uchodźcy, a jedynie do sytuacji, gdy to wnioskodawca składa kolejny wniosek. W ocenie Sądu powyższa interpretacja ww. przepisu jest nieprawidłowa. Raz jeszcze bowiem podkreślić należy, że postępowanie zakończone wydaniem, obejmującej skarżącego, decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., wszczęte zostało na wniosek, którym skarżący został objęty. W związku z powyższym fakt, że to nie skarżący został wymieniony w pierwszym wniosku jako wnioskodawca (był wówczas nieletni) lecz jako osoba tym wnioskiem objęta, nie może uniemożliwić zastosowania art. 40 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy zwłaszcza, że jak to już wyżej wskazano, skarżący (objęty zarówno wnioskiem jak i decyzją ostateczną) nie wskazał żadnych nowych faktów i nie powołał dodatkowych okoliczności, innych niż w zakończonym już postępowaniu twierdząc, że "nie mam własnych powodów. Przyjechałem z ojcem i mam takie powody jak i on". Wobec powyższego orzekające w sprawie organy prawidłowo przyjęły, że wniosek z [...] sierpnia 2010 r. był wnioskiem opartym na tych samych podstawach co wniosek z [...] sierpnia 2009 r. i w związku z treścią art. 40 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. umorzyły postępowanie z powodu niedopuszczalności wniosku. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a oddalił skargę.