V SA/Wa 1649/12

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości w podatku akcyzowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. B. P. wystąpiła z wnioskiem – sporządzonym na formularzu PPF z 11 czerwca 2012 r. – o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł. Wnioskodawczyni wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom o pow. [...] m2 oraz działkę o pow. [...] m2, a także mieszkanie o pow. [...] m2, dwie nieruchomości rolne o pow. [...] ha i [...] ha oraz dwa boksy garażowe o pow. [...] m2 każdy. Nadto wskazała, iż posiada części linii produkcyjnej [...]. Oświadczyła natomiast, iż nie posiada zasobów pieniężnych ani oszczędności. W rubryce 10 wniosku wskazała, że uzyskuje miesięczny dochód z tytułu renty rodzinnej w wysokości 1.865,85 zł brutto. Dodatkowo podniosła, iż nieruchomość z domem i budynkami gospodarczymi, mieszkanie i jeden boks garażowy są przedmiotami umów przedwstępnych sprzedaży. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 12 sierpnia 2012 r. wskazała, iż z tytułu umowy przedwstępnej sprzedaży boksu garażowego otrzymuje miesięcznie 350 zł, jak również otrzymuje płatności do gruntów rolnych (w roku 2011 w wysokości 2.167,24 zł). Skarżąca przedstawiła miesięczne wydatki oraz oświadczyła, że dotychczas wydawała 50.000 zł rocznie na inne potrzeby ze środków pozyskanych ze sprzedaży mieszkania i umów przedwstępnych. Wnioskodawczyni posiada dwa rachunki bankowe, odpowiednio ze stanem: 4.492,17 zł, 2,59 USD i 13 EUR oraz 249,61 zł. Do pisma załączyła m. in. wyciągi z rachunków bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. Jednakowoż podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy znajduje zastosowanie w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, czy wręcz znajdujących się w stanie ubóstwa. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Zasadność wniosku rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu (na obecnym etapie wpis od skargi w wysokości 500 zł), z drugiej zaś strony jego możliwości majątkowe i finansowe. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż wniosek nie mógł zostać uwzględniony już choćby z tej przyczyny, że strona wystąpiła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł. Oznacza to, iż poniesienie wydatku w takiej wysokości nie stanowi – w ocenie samej wnioskodawczyni – wydatku, który spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Natomiast ciążące na skarżącej koszty sądowe na obecnym etapie wynoszą równowartość tej kwoty, bowiem wpis sądowy w jej sprawie wynosi 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W konsekwencji przyjąć należało, iż wniosek w takim zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, iż wnioskodawczyni nie można zaliczyć do kategorii osób pozostających w ubóstwie, dla których udział w kosztach sądowych stanowi zagrożenie codziennej egzystencji. Skarżąca uzyskuje stały miesięczny dochód, posiada środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych, a nadto oświadcza, iż pożytkuje środki finansowe uzyskane z tytułu umów przedwstępnych. W tym stanie rzeczy nie spełnia ona ustawowych przesłanek do udzielenia prawa pomocy. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.