V SA/Wa 1650/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... marca 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W skardze na decyzję Rady do Spraw Uchodźców pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych, a następnie uzupełnił brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż nie pracuje, nie posiada majątku, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką i bratem. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wyjaśnił, iż jest kawalerem bez dzieci i obowiązków alimentacyjnych, żyje wyłącznie na swój koszt, nie ma osób we wspólnym gospodarstwie domowym. We wskazanym lokalu zamieszkuje bezpłatnie na zasadzie użyczenia. Jego wydatki mieszczą się w granicach otrzymywanego zasiłku wynoszącego ... zł, na ubranie otrzymywał pieniądze z Warszawy. Ponadto skarżący oświadczył, iż nie posiada rachunku bankowego, a na prawnika miał zaoszczędzone pieniądze. Zgodnie natomiast z oświadczeniem pełnomocnika wynagrodzenie z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi było symboliczne. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 300 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia potwierdzają, iż jedynym źródłem utrzymania cudzoziemca jest pomoc socjalna, której wysokość pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. Ponadto skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności pieniężnych, które mógłby przeznaczyć na koszty postępowania sądowego. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.