V SA/Wa 1652/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-02
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Piotr Piszczek, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania pierwszej instancji, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony w trybie nadzwyczajnym (art. 154 k.p.a.), a strona domagała się zakwalifikowania jej pisma jako odwołania od decyzji ostatecznej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jest prawidłowa, gdy postępowanie zostało wszczęte w trybie nadzwyczajnym (art. 154 k.p.a.) w wyniku błędnej kwalifikacji pisma strony, a strona w rzeczywistości domagała się rozpatrzenia sprawy w trybie odwoławczym. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie może merytorycznie rozpoznać wniosku strony, a jedynie umorzyć postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej o wydaleniu obywatela Republiki B. z terytorium Polski. Wojewoda wydał decyzję o wydaleniu, od której nie wniesiono odwołania w terminie. Następnie wpłynęło pismo, które zostało potraktowane jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. Po uzupełnieniu braków formalnych, Szef Urzędu wydał decyzję odmawiającą uchylenia. Pełnomocnik skarżącego wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając błędne zakwalifikowanie pisma jako wniosku z art. 154 k.p.a. i domagając się uznania go za odwołanie. Szef Urzędu uchylił swoją poprzednią decyzję i umorzył postępowanie. Skarżący zaskarżył decyzję o umorzeniu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2010 r. sprawy ze skargi U. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... lipca 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; - oddala skargę -
Wojewoda L. decyzją nr ... z ... czerwca 2008 r. orzekł o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela Republiki B. U. Z. (zwanego dalej: Skarżącym). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wobec Skarżącego zachodzi przesłanka z art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), albowiem wjechał do Polski z terytorium Republiki C. nie posiadając stosowanego zezwolenia na wjazd i pobyt w Polsce. Powyższa decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu jej wydania, w związku z czym z czym termin do wniesienia odwołania upłynął 4 lipca 2008 r. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji w ustawowym terminie.
Do Urzędu Wojewódzkiego w L. ... lipca 2008 r. wpłynęło pismo w sprawie wydalenia Skarżącego z terytorium Polski, które zostało przekazane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jako odwołanie od ww. decyzji. Z uwagi na fakt, że ww. pismo nie zostało wniesione przez Skarżącego i nie zawierało danych osoby fizycznej upoważnionej przez Skarżącego do występowania w jego imieniu, organ ... września 2008 r. wezwał D. W. (nadawcę z koperty) o doręczenie pełnomocnictwa oraz o sprecyzowanie żądania odnośnie wyżej wskazanej decyzji tj. czy pismo należy potraktować jako odwołanie, czy jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.). W piśmie pouczono o treści art. 64 § 2 k.p.a. Z uwagi na fakt, że wnoszący pismo nie odpowiedział na ww. wezwanie w wyznaczonym terminie, Szef Urzędu pismem z ... kwietnia 2009 r. pozostawił bez rozpoznania ww. pismo.
Następnie ... listopada 2008 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo z maszynowym popisem Skarżącego. W związku z czym Szef Urzędu wezwał Skarżącego – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – do uzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu Skarżącego. W odpowiedzi ustanowiony przez Skarżącego pełnomocnik pismem z ... lutego 2009 r. wystąpiła do Szefa Urzędu o uchylenie lub zmianę decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. Szef Urzędu ww. pismo pełnomocnika Skarżącego potraktował jako wniosek o uchylenie decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. w trybie art. 154 k.p.a. i decyzją z ... kwietnia 2009 r. nr ... odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z ... czerwca 2009 r. pełnomocnik Skarżącego zarzuciła: błędne ustalenia faktyczne w zakresie uznania, że Skarżący został prawidłowo pouczony o prawie odwołanie się oraz błędne zakwalifikowania pisma z 25 lutego 2009 r. jako wniosku złożonego w trybie art. 154 § 1 k.p.a., podczas gdy z treści tego pisma nic takiego nie wynikało. Pełnomocnik Skarżącego wniosła o uznanie pisma z 25 lutego 2009 r. jako odwołanie od decyzji Wojewody L.z ...czerwca 2008 r.
Szef Urzędu decyzją z ... lipca 2009 r. nr ... – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – orzekł o uchyleniu swojej decyzji z ... kwietnia 2009 r. w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Natomiast postanowieniem z ... lipca 2009 r. nr ... stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r.
Skargą wniesioną ... września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik Skarżącego zaskarżyła decyzję z ... lipca 2009 r. w części dotyczącej umorzenia postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na umorzeniu postępowania, mimo, iż postępowanie w niniejszej sprawie nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a.;
2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku uzasadnienia prawnego decyzji, podczas gdy każda decyzja organu powinna zawierać w sobie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa;
3. nierozpoznanie zaskarżoną decyzją istoty sprawy, bowiem Skarżący występując z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił z wnioskiem o uchylenie lub zmianę decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. w przedmiocie wydalenia, zaś organ rozpoznając sprawę nie odniósł się do ww. wniosku, lecz uchylił decyzję Szefa Urzędu z ... kwietnia 2009 r.;
4. art. 64 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na braku doręczenia informacji o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania pełnomocnikowi jak i Skarżącemu osobiście;
5. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez podpisanie decyzji przez osobą do tego nieupoważnioną, bowiem z regulaminu organizacyjnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców wynika, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydaje decyzje administracyjne, zaś zaskarżoną decyzję podpisał Zastępca Dyrektora Departamentu Legalizacji Pobytu i Wykazu Cudzoziemców Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zaś w aktach sprawy brak jest upoważnienia tejże osoby do podpisania decyzji w imieniu Szefa Urzędu.
Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z w części objętej zaskarżeniem.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego podkreśliła, że organ nie wskazał które postępowanie – czy prowadzone przed organem I instancji czy też postępowanie odwoławcze – zostało umorzone. Jej zdaniem sentencja powinna jednoznacznie określać etap umorzonego postępowania administracyjnego. Zarzuciła także, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób dowiedzieć się dlaczego postępowanie w sprawie zostało umorzone i na jakiej podstawie. Zarzuciła także nie odniesienie się w zaskarżonej decyzji do wniosków zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że jest ona zgodna z prawem.
Przede wszystkim wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa była prowadzona w trybie nadzwyczajnym z art. 154 k.p.a.
Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. – decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Postępowanie w sprawie wzruszenia decyzji ostatecznej jest wszczynane na wniosek strony lub z urzędu zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie sprawa została wszczęta na wniosek Skarżącego poprzez błędne zakwalifikowanie przez organ pisma z 25 lutego 2009 r. jako wniosku o uchylenie bądź zmianę decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. w trybie art. 154 § 1 k.p.a. O tym, iż zastosowany tryb był niezgodny z żądaniem strony jednoznacznie świadczy treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z ... czerwca 2009 r. w którym pełnomocnik Skarżącego wyraźnie wniosła o zakwalifikowanie jej pisma z ... lutego 2009 r. jako odwołania od decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r.
W takiej sytuacji, tj. braku żądania strony wszczęcia postępowania w trybie art. 154 k.p.a., prowadzenie postępowania w tym trybie - w efekcie którego Szef Urzędu wydał decyzją z ... kwietnia 2009 r. o odmowie uchylenia decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r. - było bezprzedmiotowe. Dlatego też wydanie decyzji odwoławczej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w myśl którego – organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości (...) i umarza postępowanie pierwszej instancji – było prawidłowe.
Zdaniem Sądu powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jednoznacznie świadczy o tym, że umorzenie postępowania dotyczy postępowania pierwszej instancji. Tym bardziej, że k.p.a. przewiduje oddzielną podstawę prawna w sytuacji umorzenia postępowanie odwoławczego tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W związku z czym zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należało uznać za chybiony.
Sąd odnosząc się do zarzutu, iż organ odwoławczy nie rozpoznał istoty sprawy, stwierdza, iż w zaskarżonej decyzji Szef Urzędu nie mógł się odnieść do merytorycznych zarzutów dotyczących decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r., ponieważ te mogą być jedynie podniesione w sytuacji skutecznego złożenia odwołania od decyzji Wojewody L. z ... czerwca 2008 r., co jednak nie stanowi przedmiotu tej sprawy. Podobnie Szef Urzędu w zaskarżonej decyzji nie miał obowiązku zajmować się kwestią pisma wniesionego przez D. W. z ... lipca 2008 r. i jego pozostawienia bez rozpoznania. Bowiem niniejsze postępowania toczyło się w ramach niezasadnie wszczętego postępowania na podstawie art. 154 k.p.a. i tylko w tym zakresie było rozpoznawane.
Sąd za nieprawidłowy uznał zarzut dotyczący podpisania decyzji przez osobę do tego nieuprawnioną. Z § 7 ust. 1 Regulaminu organizacyjnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców – Szef Urzędu może upoważnić m.in. dyrektorów komórek organizacyjnych oraz pracowników Urzędu do podejmowania określonych decyzji w jego imieniu, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń (...). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy upoważnienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ... stycznia 2008 r. nr ...wynika, iż podpisujący zaskarżoną decyzję K. F. – Zastępca Dyrektora Departamentu Legalizacji Pobytu i Wykazu Cudzoziemców – miał upoważnienie do jej podpisania.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza także art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ powołanie w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i przytoczenie stanu faktycznego sprawy, a następnie powodu umorzenia postępowania jest czytelne i jasne.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło