V SA/Wa 1652/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, uznając, że mimo wskazanych trudności finansowych i poniesionej straty, wnioskodawca posiada wystarczające środki na pokrycie wpisu sądowego. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a rozstrzygnięcie w sprawie prawa pomocy ma charakter uznaniowy.
Stan faktyczny
Skarżący (jednostka organizacyjna) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiającej wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Skarżący przedstawił oświadczenie o swojej sytuacji finansowej, wskazując na znaczące zobowiązania, straty za ostatni rok obrotowy, ale także posiadane środki trwałe i środki na rachunkach bankowych. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... maja 2012 r. Nr ... w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc wrzesień 2011 r. postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; S. w K., zwany dalej: Skarżącym złożył na urzędowym formularzu PPPr z dnia ... lipca 2012 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi ... zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - ... zł. Podano również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi .... zł. Skarżący posiada dwa rachunki bankowe w ... ze stanem konta ... zł oraz w ... ze stanem konta: ... zł. Dodatkowo wyjaśniono, że na sytuację finansową Skarżącego wpływa głównie wielkość kontraktu z NFZ. Usługi medyczne Skarżący realizuje zgodnie z zawartymi kontraktami z NFZ, jest to główny rynek zbytu jego usług - 98% przychodów. Jednocześnie świadczy usługi diagnostyczne NZOZ-om, Lekarzom Rodzinnym, instytucjom, zakładom pracy na podstawie zawartych umów, a także osobom prywatnym. Świadczy również usługi niemedyczne (dzierżawa pomieszczeń) itp. Pozostałe usługi stanowią 2% przychodów. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż NFZ od lat nie doszacował wartości kontraktów do jego potrzeb brakuje mu środków pieniężnych na zapłatę zobowiązań. Ogółem zobowiązania wynoszą ... zł według stanu na dzień ....05.2012 r. Strata na dzień ...05.2012 r. wynosiła ... zł. Ponadto wskazano, iż w roku 2012 wydatkowano na zakup sprzętu medycznego kwotę ... zł. Zakup aparatury jest spłacany w ratach miesięcznych po ... zł do roku 2014. Od 2009 r. Skarżący realizuje projekt pt. "...". W roku 2012 kończy projekt, wysokość kosztów do poniesienia to kwota ok. ... zł. W roku 2012 r. Skarżący rozpoczął realizacje projektu współfinansowanego na kwotę ... zł. Na termomodernizację w N. w miesiącu kwietniu poniósł koszt w wysokości ... zł. Brak własnych środków finansowych na dokończenie projektów i zakup aparatury medycznej zmusił Skarżącego do zaciągnięcia kredytów i pożyczek. Aktualnie Skarżący realizuje również 2 projekty współfinansowane przez PFRON (50% dofinansowania) tj. wymiana ... oraz zakup sprzętu rehabilitacyjnego, koszt obu projektów ok. ... zł. W dalszej części uzasadnienia wniosku wskazano, iż SP ZOZ K. jest jednostką medyczną, która świadczy usługi głównie dla mieszkańców powiatu k. W zakresie usług specjalistycznych świadczy usługi dla ościennych powiatów oraz dla innych pacjentów zgłaszających się do naszej jednostki w tym obcokrajowców. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Analiza podanych przez Skarżącego okoliczności oraz przedstawionych dokumentów ilustrujących jego sytuację finansową dokonana w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych, do których poniesienia będzie zobowiązany w toku postępowania sądowego uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Należy podkreślić, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie NSA z 14 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 201/11 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że cyt. "zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu". Oddalając wniosek kierowano się tym, iż przede wszystkim Zakład Opieki Zdrowotnej w K. jest podmiotem prowadzącym działalność w dużych rozmiarach i posiada zarówno majątek znacznej wartości, jak i środki finansowe na rachunku bankowym, których część może zostać przeznaczona na zapłatę wpisu sądowego w wysokości w przedmiotowej sprawie ... złotych (oraz w pozostałych 3 sprawach sądowoadministracyjnych – ... zł). Należy wskazać, że według oświadczenia skarżącego na rachunkach bankowych znajduje się kwota ponad ... zł, a zatem skarżący jest w stanie zapłacić wpis sądowy od skargi. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień ... kwietnia 2012 r. wynika, iż skarżący nie znajduje się w stanie likwidacji. Z dokumentów załączonych do wniosku wynika, natomiast iż posiada środki trwałe znacznej wartości w wysokości ... złotych. Skarżący nie utracił płynności finansowej, gdyż z nadesłanych dokumentów wynika, iż uzyskuje środki finansowe z bieżącej działalności, w tym również działalności komercyjnej (medycyna pracy, usługi komercyjne). Wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Pokrywanie strat z bieżącej działalności nie jest argumentem przemawiającym za zwolnieniem od kosztów sądowych. Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych - wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna - z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżącego, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujące na drodze sądowej decyzję organu administracji publicznej. W ocenie referendarza skarżący jest w stanie z własnych środków uiścić wpis sądowy i w związku z tym winien partycypować w kosztach postępowania. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącego od kosztów sądowych nie przemawiają również argumenty, iż skarżący poniósł za 2011r. stratę. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, co przedstawiono wyżej. Powyższe pozwala przyjąć, że – mimo wskazanych trudności, jak również charakteru prowadzonych inwestycji – skarżący jest w stanie uiścić należny wpis sądowy i to tym bardziej, że z obowiązkiem jego uiszczenia powinien się liczyć od dłuższego czasu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło