V SA/Wa 1653/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o zwrot opłat abonamentowych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2014 r. [...], mocą której umorzyła w całości postępowanie administracyjne prowadzone na wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2013 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] marca 2013 r. K. J. zwróciła się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o zwrot przekazanych Poczcie Polskiej pieniędzy na poczet zaległości w opłatach abonamentowych, wskazując, iż jest w trudnej sytuacji finansowej, Pismem z dnia [...] maja 2013 r. K. J. zwróciła się o umorzenie zaległości, informując, że dokonała formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych w dniu [...] marca 2013 r. Przesłała w załączeniu kopię decyzji ZUS o waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2012 r., kopię złożonego w Urzędzie Pocztowym formularza zwolnienia z opłat za używanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz kopię potwierdzenia przelewu na konto Poczty Polskiej S.A. kwoty w wysokości 1474,04 zł. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. [...] Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji umorzyła w całości postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu decyzji wskazała, iż w dniu [...] stycznia 2014r. organ prowadzący postępowanie został poinformowany przez Pocztę Polską S.A. Dział Abonamentu RTV w B., iż w dniu [...] marca 2013 r. na konto Poczty Polskiej wpłynęła kwota, która została rozliczona na poczet zaległości z tytułu opłat abonamentowych. Kwota ta została wpłacona na konto Urzędu Skarbowego w T. w dniu [...] marca 2013 r. Wskazała, iż katalog osób uprawnionych do korzystania z bezpłatnego abonamentu, zgodnie z ustawą o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia [...] czerwca 2008 r., został poszerzony o osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ( w 2010 r. była to kwota w wysokości 1551,84 zł brutto, w 2011 r. kwota 1612,49 zł, w 2012 r. kwota 1699,76 zł oraz w 2013 r. jest to kwota 1760,84 zł). Ustawa z dnia 13 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych została opublikowana w Dzienniku Ustaw numer 13 z dnia 29 stycznia 2010 r. i obowiązuje od 1 marca 2010 r. Wyjaśniła, iż zwolnienie od opłat abonamentowych RTV obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w urzędzie pocztowym oświadczenie o spełnieniu warunków do korzystania z tego zwolnienia i przedstawiono dokumenty (dowód osobisty oraz decyzja jednostki organizacyjnej ZUS albo innego organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury w danym roku, tj. odcinek emerytury lub decyzja o przyznaniu albo waloryzacji emerytury) potwierdzające uprawnienia do tego zwolnienia. Jak podniosła z informacji uzyskanej z Działu Abonamentu RTV w B. wynika, że [...] marca 2013 r. dopełniono wszystkich formalności związanych z korzystaniem z bezpłatnego abonamentu. W związku z powyższym Skarżąca miała obowiązek wnoszenia opłaty abonamentowej RTV do końca marca 2013 r. Jednakże w związku z brakiem zaległości opłat abonamentowych na dzień wydania decyzji, tj. brakiem przedmiotu postępowania, postępowanie zostało umorzone. Jako podstawę wskazała art. 104 i 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych. W związku z treścią decyzji Wnioskodawczyni złożyła wniosek do KRRiT o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, iż nie posiada żadnych zaległości, a oczekuje jedynie zwrotu kwoty z tego tytułu już uiszczonych. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. [...] r. KRRiT utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Rada podtrzymała swoje stanowisko, podkreślając że, Skarżąca nie była upoważniona do korzystania z bezpłatnego abonamentu od stycznia 2008 r i do marca 2013 r. miała obowiązek wnosić opłaty abonamentowe. Od decyzji tej K. J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie zarzucając, iż organ niewłaściwie zrozumiał jej intencje, którymi były nie zwolnienie od opłat abonamentowych, ale ich zwrot jako uiszczonych bezpodstawnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Przede wszystkim wskazać należy, że pismem z dnia [...] maja 2013 r. skarżąca ubiegała się o umorzenie kwoty 1407,00 zł zapłaconych jak wniosła niesłusznie. Zatem należy przyjąć, że postępowanie prowadzone przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji dotyczyło umorzenia naliczonej należności, którą w dniu [...] marca 2013 r. przed złożeniem wniosku z dnia [...] maja 2013 r. oraz pisma z dnia [...] marca 2013 r. uiściła. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj. Dz.U. Nr 2014 poz. 1204) w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii o Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczaniu. Zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie Rady, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe względy należy uznać, że z uwagi na brak przedmiotu postępowania w omawianej sprawie, podlegało ono umorzeniu. Nie można tym samym zgodzić się ze Skarżącą, że w przedmiotowej sprawie KRRiT błędnie zastosowała jakiekolwiek kryteria uprawniające do "zwolnienia". Ocenę przesłanek umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych należy poprzedzić ustaleniem, czy zaległość, której dotyczy wniosek, istnieje. Wobec stwierdzenia zapłaty należności, a w związku z tym braku przedmiotu postępowania, KRRiT była zobowiązana do umorzenia postępowania. Skoro Skarżąca wnosiła o umorzenie należności, to zmiana treści żądania na etapie składania wniosku o ponowne rozpatrzenie i skargi do WSA nie wpływa na ocenę poprawności zakwalifikowania wniosku wszczynającego postępowanie. Organ odwoławczy zaś nie może orzekać w zakresie innym, niż uczyniono to wcześniej w pierwszej instancji. W szczególności zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, jak również orzeczenie w kwestii, która nie była rozpoznawana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, narusza przedmiotową tożsamość sprawy, a w konsekwencji zasadę dwuinstancyjności( tak w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt: II SA/Go 289/09). Zgodnie też z ustawą o opłatach abonamentowych w sprawach indywidualnych abonentów KRRiT właściwa jest jedynie w zakresie przyznawania ulg w spłacie zaległości tych należności. Kwestie zwolnień od opłat abonamentowych nie są również rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnych. W związku z tym KRRiT nie jest organem właściwym do rozpoznawania takiego wniosku. Opłaty abonamentowe są pobierane przez Pocztę Polską. W placówce tego operatora składa się oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawia dokumenty je potwierdzające (art. 4 ust. 3 ustawy) oraz rejestruje się odbiorniki radiowe i telewizyjne (art. 5 ust. 1 ustawy). Operator ten kontroluje także wykonywanie obowiązku rejestracji, a kierownicy jego jednostek uprawnieni są do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ustawie oraz wydawania decyzji, w której nakazuje się rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika. Dodać też należy, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych od opłat tych zwalnia się osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Artykuł 4 ust. 3 stwierdza, że zwolnienia określone w ust. 1 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej, operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty je potwierdzające. Zgodnie z § 1 pkt 6 rozporządzenia KRRiT z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzających uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych dokumentami potwierdzającymi uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych są dowód osobisty oraz decyzja jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo innego organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury, a także oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień od opłat abonamentowych. Wzór takiego oświadczenia określa załącznik do ww. rozporządzenia. A zatem zwolnienia od opłat abonamentowych przysługują dopiero po dopełnieniu czynności, które określone zostały w ustawie o opłatach abonamentowych oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu. Sama więc przynależność do jednej z kategorii osób podlegających zwolnieniom od opłat abonamentowych nie uprawnia do zaprzestania uiszczania tych opłat. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.