V SA/Wa 1653/19
WyrokWSA w Warszawie2020-07-14
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska - Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zasadnie odmówiła przyznania pomocy finansowej z funduszy unijnych z powodu nieuzupełnienia wymaganych dokumentów, w tym informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska oraz dokumentacji potwierdzającej rozeznanie cenowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej. Wnioskodawca dwukrotnie wezwany do uzupełnienia braków, w tym kluczowych dokumentów dotyczących ochrony środowiska i rozeznania cenowego, nie przedłożył ich w wymaganej formie i terminie. Przedłożone dokumenty były nieaktualne lub nie spełniały wymogów formalnych, a oferta cenowa pochodziła od podmiotu powiązanego, co budziło wątpliwości co do konkurencyjności.Stan faktyczny
Spółka F. V. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wezwała spółkę do uzupełnienia braków we wniosku, w tym do przedłożenia informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska oraz dokumentacji potwierdzającej rozeznanie cenowe. Pomimo dwukrotnych wezwań, spółka nie usunęła wszystkich wskazanych braków. W konsekwencji ARiMR odmówiła przyznania pomocy. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2020 r. sprawy ze skargi F. V. sp. z o.o. z siedzibą w S. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżąca") jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR", "Agencja" lub "organ"), zawarte w piśmie z [...] lipca 2019 r. nr [...], o odmowie przyznania pomocy finansowej.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] maja 2018 r. Strona złożyła w ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach poddziałania 4.2 "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W wyniku weryfikacji złożonej dokumentacji organ stwierdził, że złożony wniosek jest niekompletny ponieważ nie zawiera wymaganych dokumentów. W celu uzupełnienia braków skierowano do Strony pismo [...] z [...] grudnia 2018 r. zawierające zakres wymaganych uzupełnień do wniosku z prośbą o uzupełnienie w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. W wezwaniu wskazano na konieczność dostarczenia m.in.:
- "Informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska" dotyczącej zakładu, którego dotyczy operacja lub jego organizacyjnie wyodrębnionej części, na którą składany jest wniosek wystawioną przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska,
- załącznika nr 12 do wniosku: "opis zadań wymienionych w zestawieniu rzeczowo-finansowym...", zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 4.2 "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" w ramach PROW na lata 2014-2020 dla wersji wniosku PROW 4.2/17/02.
Ww. pismo o uzupełnienie nie zostało odebrane przez Stronę, skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu [...] stycznia 2019 r. Termin na uzupełnienie upłynął [...] stycznia 2019 r.,
Wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów.
Częściowe uzupełnienia dokumentacji wniosku zostało nadane przez Stronę w placówce pocztowej [...] stycznia 2019 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu.
Działając na podstawie § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 10 października 2015 r., poz. 1581 ze zm.), dalej: "rozporządzenie", pismem [...] z [...] stycznia 2019 r., ponownie wezwano Stronę do usunięcia wskazanych braków w terminie 14 dni od otrzymania pisma. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, nie usunął braków w wyznaczonym terminie Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania,
W dniu [...] lutego 2019 r. Strona dostarczyła dokumentację, jednakże po weryfikacji złożonych dokumentów organ stwierdził, że dokumentacja nadal zawiera braki, m.in.:
- "Informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska" dotyczącej zakładu, którego dotyczy operacja lub jego organizacyjnie wyodrębnionej części, na którą składany jest wniosek wystawionej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska,
- kompletu dokumentacji potwierdzającej rozeznanie cen dotyczącej zadania inwestycyjnego I.B.5 "[...]".
Strona w drugim piśmie o uzupełnienie została również poinformowana, że w przypadku, gdy nie złoży uzupełnień lub będą to uzupełnienia niepełne albo nieprawidłowe organ wyda rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy.
Mając na uwadze, że pomimo dwukrotnego wzywania do złożenia wyjaśnień i uzupełnień Strona nie usunęła wszystkich braków wskazanych przez Agencję, poinformowano Stronę pismem [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o odmowie przyznania pomocy.
Pismem z [...] sierpnia 2019 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. rozstrzygnięcie Agencji wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia z naruszeniem:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a) naruszenie art. 27 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy i niewystarczające udzielanie Skarżącej niezbędnych pouczeń;
b) naruszenie art. 35 ust. 1 ww. ustawy, poprzez udzielenie Skarżącej informacji o odmowie przyznania pomocy w sytuacji gdy w stanie faktycznym i prawnym sprawy, wskazany przepis nie znajdował zastosowania z uwagi na to, iż nie ziściły się podstawy do odmowy udzielenia pomocy Skarżącej;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a) naruszenie § 11 ust. 2 pkt 23a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że obowiązkiem Skarżącej było przedstawienie co najmniej 3 ofert dotyczących nabycia rzeczy, otrzymanych od rożnych dostawców lub wykonawców, podczas gdy w analizowanej sprawie, nie istniała możliwość ich nabycia od 3 dostawców lub wykonawców ze względu na konieczność zastosowania technologii zgodnej z technologią produkcji stosowaną przez podmiot ubiegający się o udzielenie pomocy, w związku z czym wystarczające do przyznania pomocy było przedstawienie przez Skarżącą jednej oferty;
b) naruszenie § 13 ust. 2a ww. rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odmowę przyznania pomocy, w sytuacji gdy Skarżąca usunęła lub nadal dąży do usunięcia wszystkich braków formalnych wskazanych przez Agencję;
c) naruszenie § 4 ust. 1 pkt 2) ww. rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odmowę przyznania pomocy, w sytuacji, gdy Skarżąca w dalszym ciągu podejmuje działania mające na celu dalsze przetwarzanie biomasy powstałej w wyniku produkcji, co skutkowałoby brakiem powstawania odpadu, a w konsekwencji uzyskaniem dokumentacji potwierdzającej spełnianie wymagań określonych przepisami prawa związanych z realizacją operacji w zakresie obowiązujących standardów ochrony środowiska.
Odwołując się do treści art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do niniejszej skargi na okoliczność dalszego podejmowania działań przez Skarżącą mających na celu dalsze przetwarzanie biomasy powstałej w wyniku produkcji.
W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa.
Na wstępie należy wyjaśnić, że szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej na operacje typu dla operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w tym m.in. warunki jakie musi spełnić wnioskodawca ubiegając się o przyznanie pomocy reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich".
Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w § 12 ust. 1 i 3 wymagań lub został wypełniony nieprawidłowo, Agencja wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Ustęp 2a ww. przepisu stanowi natomiast, że jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo wezwania nie usunął braków w wyznaczonym terminie, Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto w ust. 2 wskazano, że jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio.
Należy zatem zauważyć, że w sytuacji, gdy strona pomimo dwukrotnego wezwania nie usunie choćby jednego braku wskazanego w pismach organu wnioskowana pomoc nie może zostać przyznana.
W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że złożony przez Skarżącą wniosek zawierał braki wymagające usunięcia zgodnie z postanowieniami ww. przepisów rozporządzenia. Skarżąca podnosi natomiast, że wbrew ocenie organu wymagane dokumenty zostały doręczone, a zatem w konsekwencji Agencja nie miała podstaw do zastosowania § 13 ust. 2a rozporządzenia i odmowy przyznania wnioskowanej pomocy.
Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika jednakże, że pomimo twierdzeń Skarżącej, nie załączyła do wniosku: "Informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska" dotyczącej zakładu, którego dotyczy operacja lub jego organizacyjnie wyodrębnionej części, na którą składany jest wniosek wystawionej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, a także kompletu dokumentacji potwierdzającej rozeznanie cen dotyczącej zadania inwestycyjnego I.B.5 "[...]".
Skarżąca przedłożyła Informację o stanie przestrzegania środowiska z dnia 13 listopada 2017 r. Bezspornym w sprawie jest, że dokument ten został wystawiony ponad trzy miesiące przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy ([...] maja 2018 r.), był zatem nieaktualny.
Jak wynika z Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, w przypadku gdy dokument o wpisie został wystawiony wcześniej niż trzy miesiące od złożenia go w ARiMR, należało dostarczyć zaświadczenie potwierdzające aktualność wpisu. Skarżąca nie przedstawiła takiego zaświadczenia.
Ponadto Informacja została sporządzona w związku z ubieganiem się o pomoc na realizację innej operacji.
Sąd zwraca uwagę, że Skarżąca w skardze podniosła, iż postanowieniem z [...] maja 2019 r. Inspektor Ochrony Środowiska negatywnie zaopiniował złożony przez Spółkę wniosek dotyczący dalszego wykorzystania liści okrywających cebuli i główki brukselki. W związku z tą opinią, Marszałek Województwa w dniu [...] czerwca 2019 r. wydał decyzję, na podstawie której odmówił uznania zgłoszonych liści okrywających cebuli i liści okrywających główki brukselki za produkt uboczny niebędący odpadem powstających podczas procesu sortowania cebuli i brukselki przez Skarżącą, wykorzystywanych do użyźniania wierzchniej warstwy ornej.
Zasadnie zatem organ stwierdził, że nie zostały spełnione wymagania związane z ochroną środowiska (§ 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Nie znajdują zatem uzasadnienia zarzuty skargi w tym zakresie.
Objęte wnioskiem o dofinansowanie zadanie I.B.5 "[...]", wycenione zostało na [...]zł. Ze względu na planowaną wartość inwestycji wymagane było przedstawienie trzech ofert na wykonanie tego zadania (§ 11 ust. 2 pkt 23a rozporządzenia). Na wezwanie organu Skarżąca dostarczyła jedną ofertę firmy [...] z dnia [...] lutego 2019 r., która obejmowała również inne zadanie - 1.B.4 Zakup linii technologicznej do brukselki. W ofercie tej brak wyceny jednostkowej urządzeń, co nie pozwala na weryfikację, które elementy zostały wliczone w koszt zadania I.B.4, a które w koszt zadania objętego wnioskiem.
Należy również podkreślić, że oferta pochodzi od [...], w której prezesem Zarządu jest D. J. B., będący również prezesem Zarządu Skarżącej, co wskazuje na powiązanie między tymi podmiotami. Taka relacja powoduje uzasadnione wątpliwości co do zachowania konkurencyjnego trybu wyboru ofert. Zdaniem Sądu zasadnie zatem organ stwierdził, że przedstawiona oferta nie spełnia warunków do przyznania dofinansowania.
Przede wszystkim jednak Skarżąca nie spełniła wymogów § 11 ust. 2 pkt 23a rozporządzenia, bowiem nie przedłożyła trzech ofert dotyczących nabycia rzeczy lub usług. Nie znajduje uzasadnienia podnoszony przez Skarżącą argument, że Wnioskodawca mógł przedstawić jedynie jedną ofertę, gdyż na rynku nie funkcjonują podmioty mogące takie oferty wystawić. Jak wynika z ustaleń organu, na rynku funkcjonuje wiele firm, w tym oferujących produkcję linii technologicznych na indywidualne zamówienie klienta. Z przedstawionej przez Skarżącą dokumentacji wynika, że firma [...] jest w stanie zaproponować rozwiązania w zakresie wskazanego zadania po otrzymaniu szczegółowych danych (e-mail z dnia [...] lutego 2019 r.), natomiast firma [...] Sp. z o.o. wskazała na przedsiębiorstwo [...] Polska jako potencjalnego dostawcę (email z dnia [...] lutego 2019 r. i [...] lutego 2019 r.).
Zasadnie zatem organ uznał, że Skarżąca nie rozeznała rynku we właściwym stopniu.
Nie znajdują zatem uzasadnienia zarzuty skargi w tym zakresie. Słusznie organ uznał, że nie został spełniony wymóg określony w § 11 ust. 2 pkt 23a rozporządzenia, zgodnie z którym do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się kopie co najmniej trzech ofert dotyczących nabycia rzeczy lub usług.
Przypomnieć ponadto należy, że w obu wezwaniach, Agencja wyraźnie wskazała, zakres koniecznych uzupełnień wniosku - w czytelnych punktach wymieniła braki wymagające usunięcia. Skarżąca została także poinformowana, że brak uzupełnień skutkować będzie odmową przyznania pomocy. Powyższe działanie organu, oparte w całości o treść mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów, nie może zatem zostać zakwalifikowane jako naruszenie prawa.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uznania racji Skarżącej, która w treści skargi wskazała, że w wezwaniach organ nie wyjaśnił konkretnych uchybień dotyczących przedłożonych ofert. W ocenie Sądu, w takim przypadku Skarżąca powinna zwrócić się niezwłocznie po otrzymaniu wezwania do organu o dodatkowe wyjaśnienia, celem złożenia prawidłowego i kompletnego wniosku. Brak inicjatywy Skarżącej w tym zakresie, nie może powodować przeniesienia odpowiedzialności za braki wniosku na organ.
Należy również podkreślić, że podpisując złożony wniosek o przyznanie pomocy Skarżąca złożyła m.in. oświadczenie, że znane są jej zasady przyznawania pomocy określone w przepisach rozporządzenia oraz wymagania uszczegółowione w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy. Oznacza to, iż składając wniosek o przyznanie pomocy Skarżąca potwierdziła, iż posiada wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie do przyznawania pomocy, jak również wymagań opracowania dokumentacji wniosku. Ubiegając się o wsparcie finansowe ze środków publicznych, skarżący musi zatem dochować należytej staranności w uzyskaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów przyznania pomocy, ponosząc odpowiedzialność za ich poprawność oraz terminowość, zgodnie z określonymi przez ARiMR wymaganiami.
Zgodnie z § 13 ust. 2a rozporządzenia nieusunięcie wszystkich wskazanych przez Agencję braków skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy. Zdaniem Sądu treść akt administracyjnych potwierdza prawidłowość stanowiska organu dotyczącego stwierdzonych braków we wniosku Strony, które pomimo dwukrotnego wezwania nie zostały usunięte. Twierdzenia Skarżącej zawarte w skardze w żaden sposób nie podważyły natomiast powyższego stanowiska organu.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Ponadto uzasadnienie faktyczne zaskarżonego rozstrzygnięcia zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa.
Jednocześnie Sąd nie uznał za zasadne uwzględnienie zawartych w skardze wniosków dowodowych. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle powyższego przepisu przedstawione przez Skarżącą wnioski dowodowe na okoliczność dalszego podejmowania działań przez Skarżącą mających na celu przetwarzanie biomasy powstałej w wyniku produkcji, w ocenie Sądu nie były niezbędne do wyjaśnienia sprawy i z tego względu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło