V SA/Wa 1655/23

23 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Monika Kramek, Asesor WSA - Joanna Dąbrowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi S.S. i K. O. - wspólników spółki cywilnej A. s.c. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2023 r. nr KOA/2990/Ni/23 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie solidarnie na rzecz S.S. i K. O. - wspólników spółki cywilnej A. s.c. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej "SKO" lub "Kolegium") zaskarżonym postanowieniem z 13 czerwca 2023 r. nr KOA/2990/Ni/23, działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez S. S. i K. O. - wspólników spółki cywilnej A. s.c. (dalej "Skarżący" lub "Strona") od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr 124/WWP.I.4220.9005.2021.AŚ. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie decyzją z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr 124/WWP.1.4220.9005.2021.AŚ zobowiązał Stronę do zwrotu pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy, przyznanej na podstawie art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.; dalej "ustawa") w kwocie 4.599,27 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Powyższa decyzja organu I instancji została doręczona S. S. w dniu 11 kwietnia 2023 r. Z kolei przesyłka zawierająca ww. decyzję, która została skierowana do K.O., jako nieodebrana przez adresata wróciła do nadawcy w dniu 28 kwietnia 2022 r. po dwukrotnym awizowaniu tj. w dniu 13 kwietnia 2023 r. oraz w dniu 21 kwietnia 2023 r. W dniu 21 kwietnia 2023 r. do siedziby organu I instancji wpłynęło pismo Stron z 19 kwietnia 2023 r. zatytułowane "Wyjaśnienie" stanowiące – zdaniem organu odwoławczego – odpowiedź na wezwanie organu z dnia 30 sierpnia 2022 r. do złożenia rozliczenia otrzymanego dofinansowania. Nastąpienie Skarżący pismem z dnia 10 maja 2023 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 11 maja 2023 r., wnieśli odwołanie od ww. decyzji organu I instancji zatytułowane "Uzupełnienie odwołania od decyzji z 6 kwietnia 2023 r.". SKO wskazanym na wstępie postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium po przytoczeniu treści art. 42 § 1, art. 44 § 1 pkt 1 i § 2-4 oraz art. 45 k.p.a., wskazało, że w niniejszej sprawie, wobec nieodbierania wcześniejszej korespondencji pod adresem wskazanym przez "a." s.c. we wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejscy pracy ze środków funduszu gwarantowanych świadczeń pracowniczych, organ I instancji skierował zaskarżoną decyzję na adresy zamieszkania obu wspólników ww. spółki. Prawidłowość tego działania potwierdzili Skarżący, stwierdzając w odwołaniu, że "dopiero w/w decyzja została doręczona na poprawny adres odwołujących". W ocenie Kolegium powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja organu I instancji została doręczona S.S. w dniu 11 kwietnia 2023 r., zaś K. O. - w dniu 26 kwietnia 2023 r. (doręczenie zastępcze pisma na podstawie art. 44 § 4 k.p.a.). Z uwagi na powyższe SKO stwierdziło, że w niniejszej sprawie bieg terminu do złożenia odwołania przez Skarżących rozpoczął się zatem z dniem 26 kwietnia 2023 r. i upłynął w dniu 10 maja 2023 r. W konsekwencji zdaniem organu odwoławczego odwołanie nadane w urzędzie pocztowym w dniu 11 maja 2023 r., złożone zostało po upływie terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie SKO wniosła Strona zarzucając zaskarżonemu postanowieniu istotne naruszenie przepisów tj.: 1) art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, że w okolicznościach sprawy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy Skarżący po wydaniu decyzji wnieśli pismo datowane na dzień 19 kwietnia 2023 r., z którego wyraźnie wynikało, że nie zgadzają się z zobowiązaniem do zwrotu środków w kwocie 4.599,27 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania każdej transzy do dnia przekazania każdej transzy do dnia zapłaty, a tym samym z decyzją organu I instancji, pomimo, że Skarżący wyjaśnili wątpliwości organu co do treści pisma w uzupełnieniu odwołania od decyzji z dnia 10 maja 2023 r., 2) art. 128 k.p.a. poprzez uznanie, że pismo wniesione w dniu 19 kwietnia 2023 r. nie jest odwołaniem od decyzji organu I instancji, podczas gdy to pismo dopiero dotarło do Skarżących skutecznie i w nim Skarżący w sposób jednoznaczny wskazali, że nie zgadzają się z decyzją organu I instancji oraz, że poprzednia korespondencja do nich nie dotarła; 3) art. 7 k.p.a. w zw. z 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie przez SKO istoty sprawy oraz nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego polegające na: – nie zbadaniu przez SKO, że Skarżący w terminie złożyli skuteczne odwołanie od decyzji w wyjaśnieniach z dnia 19 kwietnia 2023 r.; – nie zbadaniu przez SKO, czy Skarżący w sposób prawidłowy wydatkowali środki przyznane przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; – nie odniesieniu się przez SKO do faktu, że sam Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie miał wątpliwości co do treści pisma z dnia 19 kwietnia 2023 r. zobowiązując Skarżących do ustosunkowania się czy ww. pismo stanowi odwołanie od decyzji, na co Skarżący odpowiedzieli w piśmie z dnia 10 maja 2023 r.; – nie odniesieniu się przez SKO do wniosków wskazanych w uzupełnieniu odwołania od decyzji z dnia 10 maja 2023 r. Mając na uwadze powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie ich z obowiązku zwrotu otrzymanej pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy przyznanej na podstawie art. 15gg ustawy o COVID-19 w kwocie 4.599,27 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania każdej transzy do dnia przekazania każdej transzy do dnia zapłaty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zwrot kosztów postępowania niezbędnych celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Warszawie z 13 czerwca 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Skarżących od decyzji organu I instancji z dnia 6 kwietnia 2023 r. zobowiązującej Stronę do zwrotu otrzymanej pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a. Wyjaśnienia zatem wymaga, że zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie. Jednym z warunków skutecznego skorzystania z tego środka zaskarżenia jest zachowanie terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a., a więc czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia, zamyka postępowanie odwoławcze. Ponadto konsekwencją wniesienia odwołania po upływie wskazanego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione przez Skarżących w terminie określonym w k.p.a. Kluczowe znaczenie miało zatem ustalenie, w jakiej dacie decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącym. W sprawie okolicznością bezsporną pozostaje, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została wysłana na prawidłowe adresy Skarżących, przy czym S. S. odebrał przesyłkę 11 kwietnia 2023 r., zaś przesyłka skierowana do K. O. została uznana za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego stosownie do art. 44 § 4 k.p.a. Wskazać należy, że procedura zastępczego doręczenia decyzji została uregulowana w art. 44 k.p.a. W myśl tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty zawiadomienia (§ 3). Zgodnie zaś z § 4 art. 44 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przepis art. 44 k.p.a. ustanawiając zatem zastępczy tryb doręczenia korespondencji umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia terminu. Innymi słowy, zastępcza forma doręczenia pism przewidziana w art. 44 k.p.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. W świetle brzmienia art. 44 § 4 i § 1 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania należy wiązać z upływem 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce odbiorczej strony pierwszego awizo. Powyższy skutek zastępczego doręczenia Skarżącemu – K. O. decyzji organu I instancji w trybie art. 44 § 4 k.p.a. należało przyjąć w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki posiada wszystkie cechy pozwalające na stwierdzenie, że procedura doręczenia zastępczego została zachowana. Przesyłka była dwukrotnie awizowana tj. 13 kwietnia 2023 r. oraz 21 kwietnia 2023 r., zaś 28 kwietnia 2023 r. została zwrócona do organu z uwagi na niepodjęcie w terminie. Z akt sprawy wynika zatem, że Kolegium słusznie oceniło, że procedura zastępczego doręczenia decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a. została zachowana, jednakże błędnie przyjęło, że skutek doręczenia nastąpił w dniu 26 kwietnia 2023 r. Zauważyć bowiem należy, że pierwsza awizacja przesyłki miała miejsce 13 kwietnia 2023 r., zatem należało uznać, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została doręczona Skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 27 kwietnia 2023 r. stosowanie do treści art. 44 § 4 k.p.a., zgodnie z którym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, który wynosi 14 dni. Z powyższego wynika, że skoro Skarżącemu skutecznie doręczono przesyłkę w dniu 27 kwietnia 2023 r. to czternastodniowy termin na złożenie odwołania upływał w dniu 11 maja 2023 r. Strona pismo zatytułowane "uzupełnienie odwołania od decyzji z 6 kwietnia 2023 r." wniosła za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 11 maja 2023 r., zatem w ostatnim możliwym terminie do wniesienia odwołania. W tej sytuacji Kolegium nie słusznie uznało, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia określonego w art. 129 § 2 k.p.a., a w konsekwencji nieprawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Jednocześnie Sąd stwierdza, że – wbrew stanowisku prezentowanemu przez Kolegium – już pismo Skarżących z 19 kwietnia 2023 r. zatytułowane "Wyjaśnienie" należało uznać za odwołanie od decyzji organu I instancji skoro taka była wola Skarżących i została ona potwierdzona, w odpowiedzi na wezwanie organu, tj. w piśmie z dnia 10 maja 2023 r. zatytułowanym "uzupełnienie odwołania od decyzji z 6 kwietnia 2023 r.". Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia odmiennego stanowiska. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że odwołanie zostało złożone z zachowaniem terminu, a tym samym, że zarzuty podniesione w skardze okazały się zasadne. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni przytoczone wyżej rozważania Sądu, a jego obowiązkiem będzie rozpatrzenie odwołania skoro zostało wniesione w terminie. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 2. wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżących solidarnie kwotę 100 zł obejmującą wpis od skargi.