V SA/Wa 1661/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-13

Skład orzekający: Izabella Janson, Piotr Kraczowski, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za niezgodne z przepisami przetwarzanie roślin energetycznych przez pierwszą jednostkę przetwórczą może zostać uznana za nieważną, jeśli skarżący sprzedał surowiec innemu podmiotowi, który zobowiązał się do jego dalszego przetworzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż przez pierwszą jednostkę przetwórczą surowca energetycznego innemu podmiotowi, który zobowiązał się do jego przetworzenia, nie zwalnia pierwszej jednostki z odpowiedzialności administracyjnej za niezgodne z przepisami przetwarzanie roślin energetycznych. Obowiązek zapewnienia przetworzenia surowca na produkty energetyczne spoczywa na pierwszej jednostce przetwórczej, a umowne przeniesienie tego obowiązku nie jest skuteczne w prawie publicznym. Brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. został ukarany karą pieniężną za niezgodne z przepisami przetwarzanie roślin energetycznych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, argumentując, że sprzedał surowiec innemu podmiotowi, który zobowiązał się do jego przetworzenia, a przepisy nie obarczają go odpowiedzialnością za działania kolejnych przetwórców. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Ministra, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. oddala skargę Przedmiotem skargi z dnia 6 czerwca 2013 r. (data nadania) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo – Produkcyjne [...] (dalej jako: "skarżący") jest decyzja z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], którą Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako: "Minister" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej jako: "Prezes ARR" lub "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w S. (dalej jako: "Dyrektor OT ARR") z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] lutego 2012 r. Dyrektor OT ARR w S. wydał decyzję Nr [...] w sprawie wymierzenia J. R. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo – Produkcyjne [...] kary pieniężnej w wysokości 56 028,33 zł. Przedmiotowa kara pieniężna została wymierzona w związku z dopuszczeniem się przez skarżącego, naruszenia polegającego na niezgodnym z przepisami przetwarzaniu przez zatwierdzoną pierwszą jednostkę przetwórczą, roślin energetycznych ze zbiorów w 2007 r. Niezgodność z przepisami przejawiała się w tym, że skarżący nie przetworzył do dnia 31 lipca drugiego roku po roku zbiorów całkowitej ilości odebranych roślin energetycznych (nasion rzepaku) na ostateczny produkt energetyczny. Jako podstawę wydania powyższej decyzji organ wskazał art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, z późn. zm., dalej jako: "ustawa o płatnościach"). Pismem z dnia 22 czerwca 2012 r. (data nadania) skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego decyzja Dyrektora OT ARR rażąco narusza przepis art. 45 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy o płatnościach. W ocenie skarżącego Dyrektor OT ARR błędnie zastosował ww. normę do pierwszej jednostki przetwórczej, która sprzedała surowiec i zawarła w umowie sprzedaży zobowiązanie do jego przetworzenia zgodnie z wymogami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 z późn. zm., dalej jako: "rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004"). W opinii skarżącego żaden przepis nie pozwala na obciążenie karą pierwszego przetwórcy w sytuacji, gdy dokonał on sprzedaży surowca na rzecz podmiotu, który zobowiązał się do jego przetworzenia. Decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Prezes ARR odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OT ARR w S. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. W ocenie Prezesa ARR decyzja Dyrektora OT ARR została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i prawa procesowego. Stwierdził, że Dyrektor OT ARR prawidłowo przyjął za podstawę prawną wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej oraz zastosował przepis art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o płatnościach. Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. (data nadania) J. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo – Produkcyjne [...] wniósł do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora OT ARR z dnia [...] lutego 2012 r. Skarżący zarzucił Prezesowi ARR naruszenie prawa procesowego, a to art. 156 § 1 pkt 2 in fine, poprzez jego niezastosowanie mimo, iż decyzja Dyrektora OT ARR w rażący sposób naruszała prawo, a to: art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o płatnościach, poprzez jego błędne zastosowanie do pierwszej jednostki przetwórczej, która sprzedała surowiec i zawarła w umowie sprzedaży zobowiązanie do jego przetworzenia; oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) NR 1973/2004, a w szczególności art. 24 pkt 8 tego rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie. Skarżący stwierdził, iż brak jest przesłanek dla nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę w sytuacji, gdy sprzedał on surowiec energetyczny na rzecz innego podmiotu, który zobowiązał się do jego przetworzenia. Jego zdaniem brak jest przepisu, który odpowiedzialnością za niepozyskanie produktów energetycznych przez trzeciego przetwórcę obarczałby pierwszą jednostkę. Wskazał ponadto, że Prezes ARR nie wziął pod uwagę, iż zgodnie z pismem od Oddziału Terenowego ARR w S. nie ma przeszkód dla sprzedaży produktów przez pierwszą jednostkę przetwórczą, kolejnym przetwórcom. Skarżący zauważył, że wypełnił zalecenia z tego pisma, zawierając umowy, w których zawarł zobowiązanie do spełnienia wymagań stawianych kolejnym jednostkom przetwórczym, jak również, do wykorzystania równoważnej ilości zakupionego surowca do produkcji jednego lub kilku produktów energetycznych zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1973/2004. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, zastosowanie się przez stronę do zaleceń organu, nie może prowadzić do obciążenia go karą pieniężną. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady zaufania (art. 8 k.p.a.) W dniu [...] maja 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję znak: [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezesa ARR z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OT ARR z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej. W ocenie Ministra, Dyrektor OTT ARiMR prawidłowo zastosował art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o płatnościach w niniejszej sprawie i wymierzył skarżącemu karę pieniężną. Minister podkreślił, iż art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o płatnościach jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, którego stosowanie nie zależy od uznania administracyjnego. W ocenie Ministra, Dyrektor OT ARiMR, w przypadku stwierdzenia naruszenia, zobowiązany był do wszczęcia postępowania administracyjnego i wymierzenia kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zauważył m.in., iż umieszczenie w umowie sprzedaży pośredniego produktu energetycznego zobowiązania nabywcy do jego przetworzenia na końcowe produkty energetyczne w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, nie mogło zostać uwzględnione przez Dyrektora OT ARR w S. przy wydawaniu rozpatrywanej decyzji. W ocenie Ministra sprzedaż pośredniego produktu energetycznego, przy jednoczesnym przyjęciu zobowiązania jego dalszego przetworzenia przez nabywcę, nie zwalnia skarżącego z odpowiedzialności administracyjnej. Dodał, iż adresat normy wynikającej z prawa administracyjnego nie może modyfikować zakresu jej stosowania w drodze czynności prawnej. Minister nie podzielił również stanowiska strony, że nie ma przepisu, który odpowiedzialnością za niepozyskanie produktów energetycznych przez trzeciego przetwórcę obarczałby pierwszą jednostkę przetwórczą. W tym zakresie Minister wskazał na przepis art. 27 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. Z ust. 3 ww. przepisu wynika, iż odbiorcy lub pierwsi przetwórcy odbierają dostawę surowców określoną w ust. 1 i zapewniają wykorzystanie równoważnej ilości takich surowców do wytworzenia we Wspólnocie jednego lub więcej produktów energetycznych. Natomiast, w myśl ust. 6 zdanie drugie ww. przepisu, pierwszy przetwórca jest jedyną stroną odpowiedzialną za zobowiązania przewidziane w rozdziale 8 tego aktu - "Dopłaty do roślin energetycznych". Pismem z dnia 6 czerwca 2013 r. (data nadania) skarżący, zastępowany przez pełnomocnika – adwokata T. F., wniósł skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARR z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. Wniósł ponadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżonej decyzji zarzucił: naruszenie prawa procesowego, a to art. 156 § 1 pkt 2 in fine, poprzez jego niezastosowanie mimo, iż decyzja Dyrektora OT ARR w rażący sposób naruszała prawo, a to: – art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o płatnościach, poprzez jego błędne zastosowanie do pierwszej jednostki przetwórczej, która sprzedała surowiec i zawarła w umowie sprzedaży zobowiązanie do jego przetworzenia; – art. 27 ust. 6 i 24 pkt 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sytuacji, gdy pierwszy przetwórca zawrze w umowie z nabywcą zobowiązanie do przetworzenia roślin na produkty końcowe, a kolejny przetwórca nie wywiązał się z obowiązku przetworzenia, pierwszy przetwórca odpowiada za wykonanie tego zobowiązania, podczas gdy zgodnie z art., 27 ust. 6 rozporządzenia, pierwszy przetwórca odpowiada wtedy, kiedy zleci sobie trzeciej odbiór surowca od rolnika składającego wniosek o pomoc. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm). W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") sądy stosują środki określone w ustawie. Regulacje te określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe – wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa. Niniejsza sprawa – prowadzona w trybie nadzwyczajnym – sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OT ARR w S. z dnia [...] lutego 2012 r. wymierzającej skarżącemu karę pieniężną. Postępowanie to, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczone więc było przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a., których zaistnienie uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, a w szczególności nie została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa należy mówić jedynie w razie oczywistego naruszenia prawa. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.), Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Zatem, ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych. Jak wynika z powyższego organy orzekające w niniejszej sprawie – prowadząc postępowanie wyjaśniające – obowiązane były uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. oraz istniejący w tej dacie stan faktyczny, biorąc przy tym pod uwagę argumentację podnoszoną przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. W tym zakresie Sąd nie dostrzegł żadnych uchybień w kontrolowanym postępowaniu. Wprawdzie dla oceny decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. znaczenie miał przede wszystkim materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym tą decyzją, ale stanowisko skarżącego zaprezentowane w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności również należało w tym postępowaniu uwzględnić i ocenić, co – zdaniem Sądu – zostało prawidłowo dokonane przez organy orzekające. Podstawą prawną decyzji wydanej przez Dyrektora OT ARR w S. wymierzającej skarżącemu karę pieniężną był przepis art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o płatnościach. Zgodnie z treścią tegoż przepisu – karze pieniężnej podlega podmiot, który będąc zatwierdzoną pierwszą jednostką przetwórczą przetwarza rośliny energetyczne na cele energetyczne niezgodnie z przepisami, w tym nie przetwarza na produkty końcowe określone w umowie roślin energetycznych w ilości równej co najmniej plonom reprezentatywnym albo całkowitej ilości tych roślin, w przypadku gdy dla danej rośliny energetycznej nie określono plonu reprezentatywnego, lub nie przetworzył roślin energetycznych do dnia 31 lipca drugiego roku po roku zbiorów. W ocenie skarżącego powyższy przepis został w niniejszej sprawie błędnie zastosowany do pierwszej jednostki przetwórczej, bowiem sprzedała ona surowiec i zawarła w umowie sprzedaży zobowiązanie do jego przetworzenia. Należy zauważyć, że skarżący uzyskał zatwierdzenie jako pierwsza jednostka przetwórcza w rozumieniu ustawy o płatnościach, na mocy decyzji Dyrektora OT ARR w S. z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...]. W toku postępowania, Dyrektor OT ARR w ustalił, że skarżący odebrał nasiona rzepaku ze zbiorów w 2007 r., na podstawie umów dostawy, w których jako ostateczny produkt energetyczny wskazano biopaliwa (biodiesel). Przedsiębiorca przetwarzał odebrane rośliny energetyczne na pośredni produkt energetyczny, tj. olej rzepakowy, który następnie został w większości sprzedany kolejnym jednostkom przetwórczym. Na podstawie informacji o procesie przetwórczym, raportów z kontroli, informacji przekazanych przez Federalną Agencję Rolnictwa i Wyżywienia (BLE) w Niemczech oraz korespondencji z kolejnymi jednostkami przetwórczymi, Dyrektor OT ARR ustalił, że część odebranych roślin energetycznych oraz część wytworzonego w zakładzie skarżącego pośredniego produktu energetycznego nie została przetworzona na końcowy produkt energetyczny tj. biopaliwo (biodiesel). Ponadto, Dyrektor OT ARR prawidłowo ustalił ilość roślin energetycznych objętych przedmiotowym naruszeniem, nie uwzględniając ilości zebranych z areałów, do których ARiMR nie przyznała płatności do ich uprawy. W konsekwencji ww. ilości roślin nie podlegały obowiązkom przewidzianym ustawą. W odpowiedzi na skargę skarżący przyznał ponadto, iż sprzedał surowiec energetyczny na rzecz innego podmiotu, który zobowiązał się do jego przetworzenia. W ocenie Sądu organy słusznie uznały, iż ustalony przez Dyrektora OT ARR w S. stan faktyczny sprawy wyczerpuje wszystkie znamiona deliktu administracyjnego przewidzianego w art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o płatnościach. Tym samym w pełni zasadne było zastosowanie tego przepisu prawnego w przedmiotowej sprawie i wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej. Jednocześnie należy zauważyć, że przepis art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o płatnościach jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, którego stosowanie nie zależy od uznania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W niniejszej sprawie zatem w przypadku stwierdzenia naruszenia art. 45 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy o płatnościach Dyrektor OT ARR zobowiązany był do wszczęcia postępowania administracyjnego i wymierzenia kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Ustawodawca nie przewidział żadnych okoliczności, których zaistnienie uprawniałoby do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, zmniejszenia jej wysokości lub umorzenia nałożonej kary pieniężnej. Należy podkreślić, iż skarżący nie kwestionował stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie. Stwierdził jednakże, iż decyzja Dyrektora OT ARR w S. rażąco narusza prawo. W jego ocenie organ II instancji błędnie wyłożył i w konsekwencji niewłaściwie zastosował art. 27 ust. 6 i art. 24 pkt 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. Zdaniem skarżącego organ zacytował tylko zdanie drugie art. 27 ust. 6 ww. rozporządzenia, gdy tymczasem, przepis ten w całości brzmi: "Zgodnie z przepisami krajowymi mającymi zastosowanie do stosunków umownych, pierwsi przetwórcy mogą zlecić osobie trzeciej odbiór surowca od rolnika składającego wniosek o pomoc. Pierwszy przetwórca jest jedyną stroną odpowiedzialną za zobowiązania przewidziane w niniejszym rozdziale.". Zatem, w ocenie skarżącego, przepis ten zezwala na to, aby pierwszy przetwórca zlecił osobie trzeciej odbiór surowca od rolnika wnioskującego o przyznanie pomocy; w takim wypadku, pierwszy przetwórca jest jedyną stroną odpowiedzialną za zobowiązania przewidziane w niniejszym rozdziale. Taka sytuacja, w ocenie skarżącego, nie miała jednak miejsca w przedmiotowym przypadku. Podniósł, iż w przepisie art. 24 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 nie zostało natomiast wskazane, aby to pierwszy przetwórca, pozostawał odpowiedzialny za nieprzetworzenie rzepaku na cele energetyczne przez drugiego lub trzeciego przetwórcę. Zdaniem skarżącego, powyższe oznacza, że w sytuacji, w której pierwsza jednostka przetwórcza pozostaje odpowiedzialna za zobowiązania określone rozporządzeniem, przepis wyraźnie o tym mówi. Ma to miejsce tylko wtedy, kiedy pierwszy przetwórca, zleci osobie trzeciej odbiór surowca od rolnika wnioskującego o przyznanie pomocy, a nie do każdego zobowiązania, przewidzianego w rozdziale 8 ww. rozporządzenia. Tym samym w ocenie skarżącego brak jest przepisu prawa, który odpowiedzialnością za niepozyskanie produktów energetycznych przez trzeciego przetwórcę obarczałby pierwszą jednostkę przetwórczą. Zdaniem Sądu, nie sposób zgodzić się z prezentowanym wyżej stanowiskiem skarżacego. Zgodnie z art. 27 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, odbiorcy lub pierwsi przetwórcy odbierają dostawę surowców określoną w ust. 1 i zapewniają wykorzystanie równoważnej ilości takich surowców do wytworzenia we Wspólnocie jednego lub więcej produktów energetycznych. Natomiast, w myśl art. 27 ust. 6 zdanie drugie ww. rozporządzenia, pierwszy przetwórca jest jedyną stroną odpowiedzialną za zobowiązania przewidziane w rozdziale 8 tego aktu – "Dopłaty do roślin energetycznych". Z powołanych przepisów art. 27 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 wynika wprost, że obowiązkiem pierwszego przetwórcy, bez względu na to, czy przetwarza rośliny energetyczne tylko do etapu produktu pośredniego, czy może dalej – jest zapewnienie by doszło do wytworzenia produktu energetycznego końcowego. Zauważyć należy, że także pkt 20 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 wskazuje na potrzebę jednoznacznego rozróżnienia między obowiązkami wnioskodawcy, które kończą się w momencie dostawy całej ilości zebranego surowca a obowiązkami ciążącymi na pierwszej jednostce przetwarzającej, które rozpoczynają się w chwili dostawy, a kończą w momencie ostatecznego przetworzenia surowca na produkty energetyczne. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK1332/10 (dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący podniósł dodatkowo, iż zgodnie z treścią pisma Oddziału Terenowego ARR w S. z dnia [...] października 2007 r., nie ma przeszkód dla sprzedaży produktów przez pierwszą jednostkę przetwórczą, kolejnym przetwórcom. Wyjaśnił, iż wypełnił zalecenia z tego pisma, zawierając umowy, w których zawarł zobowiązanie do spełnienia wymagań stawianych kolejnym jednostkom przetwórczym, jak również, do wykorzystania równoważnej ilości zakupionego surowca do produkcji jednego lub kilku produktów energetycznych zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1973/2004. Dodał, iż w tej sytuacji, zastosowanie się przez stronę do zaleceń organu, nie może prowadzić do obciążenia strony karą pieniężną. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady zaufania (art. 8 k.p.a.). Należy podkreślić, iż fakt umieszczenia w umowie sprzedaży pośredniego produktu energetycznego zobowiązania nabywcy do jego przetworzenia na końcowe produkty energetyczne, nie mogło mieć wpływu na treść wydanej przez Dyrektora OT ARR decyzji. Zarówno Prezes ARR jak i Minister słusznie uznali, iż sprzedaż pośredniego produktu energetycznego, przy jednoczesnym przyjęciu zobowiązania jego dalszego przetworzenia przez nabywcę, nie zwalnia pierwszej jednostki przetwórczej z odpowiedzialności administracyjnej. Jest to konsekwencją rozdziału prawa publicznego opartego o normy bezwzględnie obowiązujące (ius cogens), oraz prawa prywatnego zawierającego normy względnie obowiązujące (ius dispositivum), na podstawie których równorzędne podmioty mogą swobodnie kształtować treść łączących ich stosunków prawnych, np. umowę sprzedaży. Adresat normy wynikającej z prawa administracyjnego nie może zatem modyfikować zakresu jej stosowania w drodze czynności prawnej. Nie można także podzielić twierdzenia skarżącego, że w związku z pismem Dyrektora OT ARR w S. z dnia [...] października 2007 r. informującym o możliwości sprzedaży produktów energetycznych przez pierwszą jednostkę przetwórczą kolejnym przetwórcom, decyzja Dyrektora OT ARR w S. nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. rażąco narusza wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W ww. piśmie Dyrektor OT ARR w S. odniósł się jedynie do możliwości sprzedaży produktów energetycznych i związanych z tym obowiązkach pierwszej jednostki przetwórczej oraz kolejnych przetwórców. Dyrektor OT ARR nie odnosił się natomiast do odpowiedzialności za przetwarzanie roślin energetycznych na cele energetyczne niezgodnie z przepisami, czy też odpowiedzialności za nie przetworzenie roślin energetycznych w określonym terminie. Nie sposób zatem dostrzec w działaniu Dyrektora OT ARR w S. naruszenia art. 8 k.p.a. Podsumowując należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem w skazanych w petitum skargi przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło