V SA/Wa 1662/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... lipca 2017 r. Nr ... w przedmiocie dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego postanawia odmówić sporządzenia uzasadnienia wyroku W dniu 31 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ogłosił wyrok w sprawie ze skargi G. D., którym skargę tę oddalił. Pismem z 5 lutego 2018 r. M. D. wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Stosownie do treści przepisu art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie stronami postępowania sądowoadministracyjnego są G. D. oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. M. D. nie ma przymiotu strony, a zatem nie mogła skutecznie złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie. Powyższego stanowiska nie mogły zmienić dokumenty przedstawione na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. na okoliczność zawarcia umowy spółki cywilnej z 12 marca 2010 r. pomiędzy stroną, a jego żoną M. D. oraz umowy o pracę z tej samej daty podpisaną przez M. D., współwłaściciela (i osobę zarządzającą spółką cywilną) oraz G. D. (wspólnika tej spółki). Z protokołu rozprawy oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że działalność gospodarczą prowadzi jedynie G. D., gdyż M. D. nie została zarejestrowana w tejże ewidencji. Należy bowiem zwrócić uwagę na przepisy regulujące możliwość wykonywania zawodu radcy prawnego. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że strona z własną żoną nie mogła zawrzeć umowy spółki cywilnej i w ramach tej spółki wykonywać zawód radcy prawnego, gdyż M. D. nie jest radcą prawnym. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1870 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 9 kwietnia 2010 r. (strona podpisała umowę spółki w dniu 12 marca 2010 r.) radca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej lub komandytowej, przy czym wspólnikami w spółkach cywilnej, jawnej i partnerskiej oraz komplementariuszami w spółce komandytowej mogą być wyłącznie radcowie prawni lub radcowie prawni i adwokaci, a także prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 126, poz. 1069, ze zm.), a wyłącznym przedmiotem działalności takich spółek jest świadczenie pomocy prawnej. Powyższe brzmienie przepisu uległo zmianie, jednakże ustawodawca tę kwestię uregulował identycznie jak poprzednio. I tak w myśl art. 8 ust 1 pkt 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 10 kwietnia 2010 r. (do dzisiaj) radca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce: 1) cywilnej lub jawnej, w której wspólnikami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 134). Co więcej zgodnie z tym co zostało podane wyżej drugi wspólnik, mimo ciążącego na nim obowiązku zgłoszenia działalności gospodarczej do właściwego rejestru, tego nie uczynił, co wynika zarówno z oświadczenia skarżącego, jak również z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Tym samym z dokumentów będących w powszechnym obiegu zewnętrznym wobec spółki (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, danych rejestracyjnych PFRON) działalność gospodarczą prowadzi jedynie skarżący i nosi ona nazwę (firma) Kancelaria Prawnicza "[...]" D. G. W stosunkach zewnętrznych nie występuje podmiot gospodarczy, taki jak obecnie, po wydaniu wyroku strona prezentuje, tj. Kancelaria Prawnicza "[...]" s.c. (podkreślenie sądu) M. D., G. D. Dodatkowo należy zauważyć, że firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. W sytuacji, gdy wspólnikami spółki są osoby fizyczne, nazwa spółki cywilnej powinna zawierać co najmniej imiona i nazwiska wszystkich wspólników wraz z dodaniem nazwy "spółka cywilna", bądź skrótu (sc.), bowiem pod firmą, o której mowa w art. 434 Kodeksu cywilnego działają także wspólnicy spółek cywilnych. Co więcej firma podlega, w myśl art. 432 § 2 Kodeksu cywilnego (firmę ujawnia się we właściwym rejestrze, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej) ujawnieniu we właściwym rejestrze. W sprawie natomiast w toku całego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego stroną postępowania był G. D. prowadzący działalność gospodarczą Kancelaria Prawnicza "[...]" D. G. i w taki też sposób podmiot ten jest ujawniony w stosownym rejestrze. A więc w toku postępowania to nie wspólnicy spółki cywilnej, wskazani powyżej, byli stronami postępowania, gdyż taki podmiot nie występował w zewnętrznym, odrębnym od samych wspólników, obiegu prawnym. Ponadto w wypadku zawiązania spółki cywilnej konieczne jest uzyskanie numerów identyfikacyjne NIP i REGON dla spółki cywilnej, a nie dla wspólnika. Z racji tego, że dopiero na etapie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku strona zaczęła używać formy prawnej spółki cywilnej, to sąd dopiero po tym fakcie mógł uzyskać dane pochodzące z bazy REGON. I tak z numeru REGON wskazanego w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy wynika, że numer ten dotyczy osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą (kod – 9), a nie spółki cywilnej prowadzącej działalność na podstawie umowy zawartej zgodnie z Kodeksem cywilnym (kod 019) – patrz § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. z 2015, poz. 2009 ze zm.). Tym samym powyższe potwierdza, że strona w stosunkach prawnych zewnętrznych prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna G.D., a jedynie dla stosunków wewnętrznych (pomiędzy małżonkami D.), występuje forma prawna spółki cywilnej. Powyższe twierdzenia sądu potwierdzają także przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2168 ze zm.) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W ust. 2 tego przepisu wskazano, że za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. W rozumieniu tego przepisu pojęcie "podejmowania działalności gospodarczej" oznacza zainicjowanie przez zainteresowany podmiot działań przygotowawczych do uzyskania statusu przedsiębiorcy. Są to pierwsze czynności organizacyjne, których celem jest uzyskanie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego lub Ewidencji Działalności Gospodarczej (vide Powałowski Andrzej (red.), Koroluk Sławomir, Pawełczyk Mirosław, Przeszło Ewa, Trzciński Krzysztof, Wieczorek Emilia, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz). Natomiast w art. 14 ust. 1 powołanej ustawy wskazano, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (obecne brzmienie tego przepisu wskazuje na Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej) albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Skoro M. D. nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji, to tym samym nie jest przedsiębiorcą i dlatego też w sprawie mimo aktu w postaci umowy spółki cywilnej brak jest możliwości uznania M. D. jako strony postępowania w sprawie. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.