V SA/Wa 1665/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału") odmówił A. B. (dalej: "Skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. M. (dalej: "Kierownik Biura") z [...] lipca 2018 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami za rok 2017. Powyższe postanowienie Dyrektor Oddziału wydał na podstawie następującego stanu faktycznego. Decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] Kierownik Biura przyznał Skarżącemu płatność płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami. Ww. decyzja została skutecznie doręczona Skarżącemu [...] lipca 2018 r. Pismem z [...] sierpnia 2018 r. złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w M. M. w dniu [...] sierpnia 2018 r. Skarżący złożył odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] lipca 2018 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W wyniku rozpoznania wniosku, postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor Oddziału odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że okoliczności wskazane przez Skarżącego, tj. podeszły wiek i zły stan zdrowia oraz trudności w zrozumieniu argumentacji organu, nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy i nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu na podstawie art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej "k.p.a."). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący podniósł, że nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Oddziału w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie powyższych przepisów, Sąd uznał, że orzeczenie to jest prawidłowe, a wobec tego skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie organu z [...] sierpnia 2018 r. wydane w kwestii proceduralnej. Ocena legalności postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania opiera się przede wszystkim na zbadaniu, czy prawidłowo organ administracyjny uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 58 § 1 k.p.a., a także czy strona dochowała terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż zastosowanie instytucji przywrócenia terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie bezspornie stwierdzone, iż termin został uchybiony. Tak też było w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja Kierownika Biura Powiatowego z [...] lipca 2018 r. została skutecznie doręczona Skarżącemu [...] lipca 2018 r., co oznacza, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał [...] sierpnia 2018 r. Z kolei odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone [...] sierpnia 2018 r. Powyższe okoliczności nie były kwestionowane. W myśl art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Brak zatem którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje występowanie trzech z ww. przesłanek, tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym przez prawo siedmiodniowym terminie, jak również to, że wraz z nim Skarżący dopełnił czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Sporna pozostaje natomiast kwestia uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (v. wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1559/05, LEX nr 227785). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck., W-wa 2005, str. 334). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Jak podkreśla się w orzecznictwie, braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu nie potwierdza jednak, np. zły stan zdrowia, bowiem nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Braku winy nie stanowi również nieznajomość prawa, czy też podeszły wiek zainteresowanego (v. wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, wyrok NSA z 29 listopada 1997 r., sygn. akt III SA 101/96). Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Dokonując oceny braku winy organ administracji publicznej przyjmuje obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy, gwarantując tym samym pewność stosunków procesowych. W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanego powyżej stanowiska doktryny i orzecznictwa odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oraz mając na względzie uzasadnienie przedmiotowego w sprawie wniosku, podzielić należy stanowisko organu orzekającego odnośnie braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] lipca 2018 r. Prawidłowo bowiem Dyrektor Oddziału uznał, iż Skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Z treści wniosku nie wynika, że dopełnienie obowiązku terminowego wniesienia odwołania było w przypadku Skarżącego niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Nie może takiej przeszkody stanowić sam fakt podeszłego wieku, czy zły stan zdrowia. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (wyrok NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt IIGSK 741/10). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r. (sygn. akt IV SA 1153/96) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wskazał na zły stan zdrowia, jednakże nie wykazał, iż uniemożliwiło mu to wyręczenie się inną osobą. Rację należy także przyznać organowi, że również trudności w zrozumieniu argumentacji organu nie mogły zostać uznane za okoliczności uzasadniające zastosowanie instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności. Zgodnie bowiem z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. A zatem, po otrzymaniu decyzji Strona mogła wnieść odwołanie wskazując jedynie, że nie zgadza się z jej rozstrzygnięciem. Strona nie musi motywować swojego odwołania. Podsumowując wskazać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.