V SA/Wa 1668/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi S. B. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia (...) maja 2017 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. B. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S.B. (dalej: "Skarżący", "Strona" lub "Wnioskodawca") złożył w dniu [...] listopada 2016r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o dofinansowanie na operację w ramach działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej" w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" na lata 2014-2020. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Agencja" lub "ARiMR") poinformowała Skarżącego o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Agencja oparła swoje rozstrzygniecie na art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1358 i z 2016 r. poz. 1203 oraz poz. 1948), dalej: "ustawa" oraz § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz.U. z 2016 r. poz. 1495 oraz poz. 1964), dalej: "rozporządzenie wykonawcze". Agencja podała, iż do wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca między innymi złożył zaświadczenie o wpisie statku rybackiego do rejestru statków rybackich, z którego wynika, że statek z nadaną oznaką rybacką [...] został wpisany do rejestru statków rybackich w dniu [...] grudnia 2012 r. Powyższy fakt, potwierdza także przeprowadzona analiza historii zdarzeń dla statku rybackiego [...] zawarta w rejestrze statków rybackich, z której wynika, że pierwszy wpis do rejestru został dokonany w dniu [...] grudnia 2012r. pod kodem zdarzenia CHA (wejście do floty - zmiana charakteru statku). Zdaniem organu, statek nie spełnia jednego z podstawowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania 1.10, unikającego z § 17 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, tj. wpisu do rejestru statków rybackich dnia 1 stycznia 2011 r. Rozstrzygnięcie organu z dnia [...] maja 2017 r. zostało zaskarżone przez Stronę skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze z dnia [...] sierpnia 2017 r. zarzucił naruszenie: 1. przepisu § 17 ust.2 pkt.2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" w zw. z § 2 i § 1 pkt.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 30 listopada 2016r. zmieniającego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1."Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" ( ( Dz. U. z 2016r. poz. 1964) – poprzez wydanie rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy w oparciu o treść § 17 ust.2 rozporządzenia wykonawczego nieobowiązującą w dniu wydania rozstrzygnięcia 2. art. 24 ust. 1 pkt. 1 ustawy w zw. z § 17 ust. 2 pkt. 2 lit. b rozporządzenia wykonawczego oraz art. 92 ust. 1 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu normatywnego, w szczególności poprzez ustanowienie przepisu § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego o treści wprowadzającej barierę w dostępie do środków unijnych (na realizację operacji w ramach działania tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej) w postaci daty dokonania wpisu jednostki do rejestru statków, do czego Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej nie był upoważniony w świetle delegującego przepisu ustawy, 3. art. 24 ust. 1 pkt. 1 ustawy w zw. z § 17 ust. 2 pkt. 2 lit. b rozporządzenia wykonawczego oraz art. 33 (Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej) Programu Operacyjnego EFMR - Rybactwo i Morze, artykuł 22 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 roku w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE (Dz.U.UE.2013.354.22 z dnia 2013.12.28) i Planu Działania poprzez ustanowienie przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej ww. przepisu rozporządzenia wykonawczego z przekroczeniem zakresu upoważnienia wyrażonego w ustawie, w szczególności nie spełniającego celu prawidłowej realizacji Programu Operacyjnego, 4. art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez uwzględnienie przepisu § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia wykonawczego, co wywołało selektywność przyznawanego wsparcie i uprzywilejowanie określonej grupy armatorów, przy jednoczesnej dyskryminacji innych armatorów, jedynie z uwagi na niespełnienie wykreowanego w rozporządzeniu wykonawczym warunku rejestracji jednostki w określonej dacie, 5. art. 15 ust. 1 pkt. 1 ustawy poprzez wydanie w sprawie rozstrzygnięcia stojącego w sprzeczności z zasadą praworządności do której przestrzegania i strzeżenia organ jest zobowiązany. Strona wniosła o uznanie jej uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ wyjaśnił, że wprawdzie pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Departament Wsparcia Rybactwa ARiMR podtrzymał dotychczasowe rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania pomocy. Była to odpowiedź na wezwanie do usunięcia prawa. Jednak po wpłynięciu do organu, w dniu [...] sierpnia 2017r., skargi skierowanej do WSA w Warszawie na rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2017r., organ zmienił stanowisko w sprawie. Pismem z dnia [...] września 2017r. , skierowanym do skarżącego, organ przywrócił wniosek o dofinansowanie do ponownego rozpatrzenia. Stwierdzono bowiem, że w sprawie, wszczętej wnioskiem złożonym przez skarżącego, rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2017r. o odmowie przyznania pomocy finansowej zostało wydane z naruszeniem prawa, a mianowicie w oparciu o nieobowiązującą treść § 17 ust.2 pkt.2 rozporządzenia wykonawczego. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Na rozprawie sądowej w dniu 12 kwietnia 2018r. organ złożył do akt sądowych nowe rozstrzygnięcie w sprawie wydane przez niego w dniu [...] października 2017r., w którym w wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem dodatkowych informacji przekazanych przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, ARiMR, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy oraz § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego ponownie odmówiono skarżącemu przyznania pomocy finansowej. Powyższe pismo zostało zaskarżone przez S.B. skargą wniesiona do tutejszego sądu, a sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt. VSA/Wa 34/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz.1066 j.t. ze zm. ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 j.t. ze zm., dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie Skarżący zaskarżył rozstrzygniecie organu z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej. Skarżący zgłosił wniosek pomocowy w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" na lata 2014-2020, w działaniu "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej", w Priorytecie 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy. Na gruncie prawa krajowego zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz wydane, na podstawie jej art. 24 ust.1, rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze". Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r., w art. 15 ust.3 stanowi, że do postępowań w sprawach przyznawania pomocy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Zatem organ nie mógł stosować w sprawie innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, niż wyżej wymienione. W odniesieniu do działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej", ARiMR pełni zadania instytucji pośredniczącej zgodnie z art. 6 ust.1 pkt. 1 ustawy. Pomoc w ramach ww. działania jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej (art. 17 ust. 1 pkt.1 ustawy). W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, instytucja pośrednicząca informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy (art. 16 ust. 1 ustawy). Z treści art. 6 ust. 4 ustawy wynika, że ocena wniosku jest dokonywana przez ARiMR w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ustawy, czyli w rozporządzeniu wykonawczym z dnia 16 września 2016 r. Z przywołanych przepisów wynika zatem, iż odmowne rozstrzygnięcie w sprawie jest wydawane przez ARiMR oraz, że nie ma ono charakteru decyzji administracyjnej. Ustrój i zasady działania ww. organu określa ustawa z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016r. poz. 1512 j.t. ze zm.). Organem Agencji jest Prezes powoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Prezes Agencji kieruje jej działalnością i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 8 ust. 1 i 2). Zadania te wykonuje przy pomocy zastępców Prezesa Agencji, dyrektorów oddziałów regionalnych i kierowników biur powiatowych. W przedmiotowej sprawie, w pisemnej informacji z dnia 22 maja 2017 r. wydanej przez uprawniony organ, wskazano podstawę prawną odmowy przyznania pomocy - art. 16 ust. 1 ustawy stanowiący, iż w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 9 ust. 1, 2 lub 3, podmiot właściwy do przyznania danej pomocy informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy oraz § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, w brzmieniu obowiązującym do dnia 6 grudnia 2016r., stanowiącym wówczas, że pomoc przyznaje się tylko "armatorom statków rybackich, o których mowa w ust. 1 pkt 2, które zostały wpisane do rejestru statków rybackich nie później niż w dniu 1 stycznia 2011 r., w przypadku gdy armatorzy ci zaprzestali działalności połowowej na podstawie ustanowionych środków, o których mowa w art. 7 lub art. 13 rozporządzenia nr 1380/2013, przez okres określony w przepisach dotyczących wymiarów i okresów ochronnych organizmów morskich oraz szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa komercyjnego." Jednocześnie strona została prawidłowo pouczona o możliwości zaskarżenia przedmiotowej informacji. Zgodnie z treścią art. 16 ust.2 ustawy w przypadku odmowy przyznania pomocy, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa nie przewidywała innego środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej sprawie informacja o odmowie przyznania pomocy z dnia [...] maja 2017 r., została doręczona skarżącemu w dniu [...] maja 2017 r. Skarżący, zgodnie z obowiązującymi przepisami, pismem z dnia z dnia [...] czerwca 2017 r. wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowości w wydaniu rozstrzygnięcia odmownego w mniejszej sprawie. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Departament Wsparcia Rybactwa ARiMR poinformował Skarżącego, iż w wyniku weryfikacji wezwania do usunięcia naruszenia stwierdził, iż nie doszło do naruszenia prawa w wydanym rozstrzygnięciu z dnia [...] maja 2017r. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2017r. W dniu [...] sierpnia 2017 r. ( data nadania pocztowego) skarżący za pośrednictwem ARiMR złożył skargę na rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2017 r. skarga ta wpłynęła do organu w dniu [...] sierpnia 2017r. Skarga została złożona w trybie art. 53 p.p.s.a, w wersji tegoż przepisu obowiązującej przed 1 czerwca 2017r., ale mającej zastosowanie w sprawie. Do końca maja 2017r. przepis art. 53 § 2 p.p.s.a brzmiał: " W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa." Zaś przepis art. 52 § 3i 4 p.p.s.a wówczas brzmiał; " § 3. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę; § 4. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania." Ustawą z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. 2017 poz. 935) znowelizowano zapisy art. 52 i 53 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2 uzyskał brzmienie: "§ 2. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę." Nowelizacja weszła w życie 1 czerwca 2017r. Nowela zawierała przepis przejściowy (art. 17) o brzmieniu " Art. 17 1. Do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym; 2. Przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy." Zatem wg. przepisów przejściowych skarżący mógł skutecznie wnieść skargę po uzyskaniu przedmiotowej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesiona skarga wpłynęła do organu [...] sierpnia 2017r. Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a.: " § 3. Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio." Z zachowaniem wymienionego przepisu, organ pismem z dnia [...] września 2017r., przywrócił wniosek do ponownego rozstrzygania. W tym miejscu wskazać należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. O wymienionych uprawnieniach wojewódzkich sądów administracyjnych stanowią, wyżej już wymienione, przepisy zawarte m.in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem oczekiwanie przez skarżącego, że sąd administracyjny przejmie sprawę do orzekania zamiast organu, jest nieuzasadnione. W wymienionych warunkach nieuzasadnione jest też twierdzenie skarżącego o braku spełnienia przesłanek z art. 54 p.p.s.a przy wydaniu przez organ pisma z dnia [...] września 2017r. Przywrócenie przez organ wniosku do ponownej weryfikacji wyeliminowało z obrotu prawnego zaskarżone rozstrzygnięcie własne z dnia [...] maja 2017r. Podkreślić też należy, że w wyniku przywrócenia wniosku do ponownej weryfikacji organ wydał w dniu [...] października 2017r. rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie, zaskarżone do tutejszego sądu, pod sygn. akt VSA/Wa 34/18 Wobec powyższego w sprawie sądowoadministracyjnej zawisłej na skutek ww. skargi brak jest przedmiotu zaskarżenia. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie istnieje. Nie ma już powodu do jego kontroli pod względem zgodności z prawem, a tym samym nie ma podstaw do odnoszenia się do zarzutów i argumentów skargi. Zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego z art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią ww. przepisu sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a, orzekł jak w postanowieniu.