V SA/Wa 1677/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J.M. (dalej: "skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż posiada źródło dochodu w wysokości około 2700 zł miesięcznie z tytułu umowy o pracę. Wskazał, że otrzymywane wynagrodzenie przeznacza na opłaty za mieszkanie, rachunki, jedzenie. Posiada oszczędności pieniężne w wysokości 1800 zł. Oświadczył, że nie zna języka polskiego w takim stopniu by zrozumieć polskie przepisy prawa, czy w pełni reprezentować przed sądem swoje interesy. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 19 sierpnia 2011 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. W odpowiedzi przesłał raport z obrotów na koncie za okres od 25 sierpnia 2011 r. do 6 września 2011 r., wyciągi bankowe za ostatnie trzy miesiące, wykaz z lokat dewizowych, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach, umowę wynajmu lokalu mieszkalnego, fakturę za gaz, energię elektryczną oraz telewizję kablową. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., można wezwać skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez niego okoliczności. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy natomiast ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł. Jeśli skarżąca, pomimo że przed sądem pierwszej instancji nie obowiązuje "przymus adwokacki", zdecyduje się zatrudnić profesjonalnego pełnomocnika koszty postępowania będą wyższe, podkreślić jednak należy, że strony mogą negocjować wysokość wynagrodzenia pełnomocnika. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że źródłem utrzymaniaskarżącego jest dochód z tytułu umowy o pracę. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne netto z ostatnich 6 miesięcy wynosi 2115,13 zł, ponadto skarżący posiada oszczędności w łącznej wysokości 2706,26 zł. Skarżący wynajmuje mieszkanie wraz z 3 innymi osobami. Czynsz z tytułu najmu wynosi 1900 zł miesięcznie, ponadto skarżący przedstawił faktury dokumentujące koszty bieżącego utrzymania: prąd i gaz, gdzie łączne koszty z tego tytułu wynoszą 414,2 zł. Skarżący przedstawił również fakturę na usługę korzystania z telewizji kablowej w wysokości 131,05 zł. Mając na uwadze powyższe informacje stwierdzić należy, że skarżący nie jest jedynym najemcą mieszkania. Spodziewać się należy, że pozostali dwaj najemcy współuczestniczą w kosztach jego utrzymania, a w konsekwencji koszty czynszu i opłat za media należy podzielić na trzy osoby. Oznacza to, że koszt wynajęcia mieszkania nie wynosi 1900 zł, ale około 633 zł. Łączne udokumentowane koszty utrzymania skarżącego wynoszą natomiast około 814 zł. Skarżący posiada stały dochód z tytułu wynagrodzenia oraz posiada oszczędności w kwocie 2539,96 zł. Wysokość dochodów, jakie otrzymuje, z uwzględnieniem kosztów jakie musi ponieść na własne utrzymanie, biorąc pod uwagę załączone przez skarżącego dokumenty, daje możliwość poniesienia przewidywanych kosztów sądowych jak również skorzystanie z pomocy pełnomocnika. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.