V SA/Wa 1677/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi z dnia 6 lipca 2011 r., wniesionej przez J.M. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] o odmowie udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżona decyzja została wydana w następująco ustalonym stanie faktycznym; W dniu 10 listopada 2009 r. J.M. obywatel [...] zwrócił się do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na podjęte w Polsce studia. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Wojewoda [...] uwzględnił ww. wniosek Cudzoziemca i udzielił mu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony do dnia 15 lutego 2011 r. W dniu 22 grudnia 2010 r. J.M. złożył do Wojewody [...] kolejny wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jako uzasadnienie składanego wniosku wskazał pracę na terytorium RP. Uzupełniając złożony wniosek na wezwanie organu administracyjnego, Cudzoziemiec dołączył m.in.: zezwolenie na pracę typu [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. wydane na rzecz Cudzoziemca przez Wojewodę [...] zezwalające na podjęcie pracy w okresie od 20 sierpnia 2010 r. do 19 sierpnia 2011 r., oświadczenie B. Sp. z o.o. z dnia 28 grudnia 2010 r. o zamiarze zatrudnienia J.M. na czas określony, umowę o pracę na czas określony zawartą pomiędzy B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. a Cudzoziemcem. W trakcie przesłuchania strony w dniu [...] marca 2011 r. Cudzoziemiec wyjaśnił, iż przerwał podjęte wcześniej studia już po I semestrze, ze względu na brak uzyskiwania dalszej pomocy finansowej od rodziców. Cudzoziemiec wskazał, iż utrzymywał się ze środków, które wcześniej przekazali mu rodzice na podjęcie studiów. Wskazał również, iż ze względu na trudności finansowe musiał rozpocząć starania o pracę, aby się utrzymać, przy czym nie wiedział, iż jego obowiązkiem było poinformowanie o tym fakcie organu administracyjnego. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił Cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracyjny I instancji przytoczył ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy. W ocenie organu Cudzoziemiec na podstawie uprzednio posiadanego zezwolenia na zamieszkanie wydanego na 12 miesięcy studiował tylko przez około 2 tygodnie, co świadczy zdaniem organu o wykorzystaniu pobytu w Polsce w celach nieznanych organowi administracyjnemu. Organ I instancji wyjaśnił, iż choć co prawda w obecnym postępowaniu dostarczył wszystkie dokumenty niezbędne do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony, to zachodzi uzasadnione podejrzenie, że Zainteresowany wykorzystałby zezwolenie udzielone przez Wojewodę [...] w celu innym niż deklarowany. Cudzoziemiec odwołał się od powyższej decyzji organu I instancji wnosząc przy tym o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania Cudzoziemiec wskazał, iż w toku postępowania nie został poinformowany o możliwości złożenia dokumentów potwierdzających jakąkolwiek inną naukę, niekoniecznie na wyższej uczelni. Wyjaśnił, iż do chwili obecnej uczęszcza na kurs języka polskiego do Szkoły Językowej "L.". Cudzoziemiec podkreślił, iż zgodę na podjęcie pracy uzyskał od tego samego organu, który udzielił mu uprzedniej zgody na zamieszkanie na czas oznaczony tj. od Wojewody [...]. Tym samym Cudzoziemiec miał prawo przypuszczać, iż nie zataja jakichkolwiek danych dotyczących swojego pobytu w Polsce, bowiem wszystkie swoje wnioski kierował do Wojewody [...]. Rozpoznając odwołanie Cudzoziemca od ww. decyzji organu I instancji, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji przytoczono ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy. W ocenie organu II instancji w sprawie istotny jest fakt, iż Cudzoziemiec zrezygnował z nauki w Wyższej Szkole kilka dni po uzyskaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach, a zatem nie zrealizował on deklarowanego celu pobytu, jakim były studia I – go stopnia. Zdaniem organu odwoławczego zachodzi zatem uzasadnione podejrzenie, iż rozpoczęcie studiów posłużyło Skarżącemu jedynie jako podstawa do legalizacji pobytu na terytorium RP. W związku z powyższym zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców cel pobytu na terytorium RP będzie inny niż deklarowany, a dołączone do akt sprawy dokumenty stanowią jedynie kolejną próbę zalegalizowania pobytu w Polsce. Podkreślono przy tym, powołując się na treści przepisu art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, iż w przypadku zaistnienia okoliczności wskazujących, że cel wyjazdu lub pobytu Cudzoziemca na terytorium RP będzie inny niż deklarowany, obligatoryjnym obowiązkiem organu jest odmówienie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W ocenie Cudzoziemca zebrany materiał dowodowy wbrew twierdzeniom organu nie pozwala w żadnej mierze na jasne wskazanie, iż cel jego pobytu na terytorium Polski jest inny niż deklarowany tj. praca. Odnosząc się do argumentacji organu Skarżący podkreślił, iż studia po 8 miesiącach nauki przerwał w dniu 22 lutego 2010 r., ze względu na problemy finansowe utrzymujących go rodziców, natomiast pracę podjął dopiero w dniu 1 września 2010 r. tj. pół roku później. Skarżący podkreślił także, iż spełnił wszystkie wymagane prawem przesłanki udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w oparciu o posiadane zezwolenie na pracę, czego zresztą sam organ również nie kwestionował. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych ww. przepisami, Sąd uznał, iż skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie narusza zarówno przepisy postępowania tj. art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 nr 98 poz. 1071 t.j. – powoływanej dalej jako "k.p.a."), jaki i przepisy prawa materialnego tj. art. 53 ust. 1 pkt 1 oraz art. 57 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. nr 234 poz. 1694 t.j. - w brzmieniu aktualnym w dacie złożenia wniosku – powoływanej dalej jako ustawa "o cudzoziemcach"). W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Dla oceny zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego istotne znaczenie mają bowiem ustalenia faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonego orzeczenia. Sąd podziela tutaj zarzuty Skarżącego dotyczące uchybienia przez organ drugiej instancji przepisom art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Podkreślić jednak należy, iż w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, podejmowane przez Cudzoziemca działania ustalone zostały w sposób prawidłowy (okoliczności faktyczne) natomiast cel działań Cudzoziemca ustalony został przez organ w sposób błędny. Zdaniem Sądu przeprowadzona na podstawie stwierdzonych ustaleń faktycznych ocena organu wskazuje, iż organ rozpatrzył zebrane dowody w sposób ewidentnie wybiórczy nie opierając swojego rozstrzygnięcia na całokształcie zebranego materiału dowodowego, oraz nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podnoszonych w odwołaniu przez Skarżącego okoliczności. Wyjaśniając stanowisko Sądu co do wadliwości podjętych przez organ wniosków na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego przede wszystkim wskazać należy, iż sekwencja niespornych wydarzeń oraz spójność i klarowność prezentowanego przez Skarżącego stanowiska przeczy twierdzeniom organu co do uzasadnionego podejrzenia innego celu wniosku Cudzoziemca, niż przez niego deklarowany. Nie ulega wątpliwości Sądu, iż Cudzoziemiec konsekwentnie już po zaistnieniu okoliczności zmuszających go do przerwania podjętych studiów, jako cel swoich działań powoływał zamiar podjęcia pracy na terytorium RP. Odnosząc się tutaj do powoływanych przez organ okoliczności związanych z pierwszym wnioskiem Cudzoziemca, które mają uzasadniać jego małą wiarygodność, przypomnieć należy, iż w dniu 10 listopada 2009 r. J.M. zwrócił się o zezwolenie na zamieszkanie na terytorium RP ze względu na podjęte w Polsce studia. W ocenie Sądu dla oceny wiarygodności Cudzoziemca nie ma tutaj znaczenia czy studia te rozpoczęto wstępnymi kursami w czerwcu 2009 r. (jak wskazuje Skarżący) czy też 1 października 2009 r. (jak wskazuje organ), bowiem istotę stanowi przy ocenie tej okoliczność sam fakt rozpoczęcia nauki zgodnie z celem wskazanym we wniosku z 10 listopada 2009 r. Okoliczność przerwania studiów kilka dni po uzyskaniu decyzji pozytywnej w sprawie w żadnym wypadku nie wskazuje na ukryty zamiar wykorzystania uzyskanej zgody w celu innym niż wnioskowany. Organ nie wykazał tutaj, iż cel pobytu Cudzoziemca był inny. Sam fakt przerwania nauki w Szkole Wyższej nie potwierdza, iż studia stanowiły pozorny powód starań o zamieszkanie na terytorium RP. Podkreślić tutaj należy, iż wyjaśnienia Skarżącego o powodach przerwania studiów są spójne i konsekwentnie wskazywane były przez Skarżącego w toku całego postępowania administracyjnego. Podejrzliwość w ocenie powoływanych przez Skarżącego okoliczności wydaje się tutaj nieuzasadniona tym bardziej, iż następne działania Cudzoziemca (starania o zgodę na pracę, rozpoczęcie pracy po uzyskaniu zgody od Wojewody [...]) potwierdzają powoływane przez Cudzoziemca okoliczności. Co prawda w toku normalnych działań organu w zakresie spraw dotyczących Cudzoziemców, "niezwykłe okoliczności życiowe" na jakie powołują się Cudzoziemcy występują niemal zawsze, jednakże taka "rutynowo krytyczna" ocena dowodów zebranych w sprawie jest niedopuszczalna. Wskazać tutaj należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. Według Sądu ocena organu narusza wskazane powyżej reguły postępowania. Z okoliczności ustalonych w sprawie wynika bowiem w sposób oczywisty, iż Cudzoziemiec niezwłocznie po przerwaniu studiów rozpoczął starania o uzyskanie zgody na podjęcie pracy zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Nie można "karać" Cudzoziemca za to, iż z przyczyn losowych podjął legalne starania o podjęcie pracy i uzyskanie zgody na zamieszkanie na terytorium RP na innej podstawie niż uprzednio. Dokonując oceny działań Cudzoziemca należy mieć na uwadze wszystkie okoliczności ustalone w sprawie. Zdaniem Sądu, sam fakt przerwania przez Cudzoziemca studiów oraz jego kolejne działania związane ze staraniami o pracę nie uzasadniają wniosku, iż prawdziwym celem Cudzoziemca jest wyłącznie zalegalizowanie pobytu na terytorium RP przy pomocy powoływania fikcyjnych okoliczności. Pamiętać należy, iż zebrany materiał dowodowy winien być oceniony przez organ w sposób spójny i łączny. Zestawienie podjętych przez Cudzoziemca czynności oraz powoływanych przez niego okoliczności zdaniem Sądu nie uzasadnia stwierdzonych przez organ wniosków. Ponadto wskazać również należy, iż brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważenia co do oceny wiarygodności podnoszonych przez Skarżącego okoliczności związanych z przerwaniem edukacji w Wyższej Szkole oraz konieczności podjęcia starań o zatrudnienie, stanowiło także o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu naruszenie takie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe uzasadnienie stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Powyżej przedstawione błędne wnioskowanie organu doprowadziło zdaniem Sądu do naruszenia przepisów art. 53 ust. 1 pkt 1 oraz art. 57 ust. 1 pkt 3) ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że cel wyjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany (art. 57 ust. 1 pkt 3). Jak wskazano powyżej z prawidłowo przeprowadzonych ustaleń faktycznych sprawy nie można wnioskować, iż w przedmiotowej sprawie zrealizowane zostały przesłanki zastosowania sankcji określonej w art. 57 ust. 1 pkt 3) ustawy o cudzoziemcach. Tym samym wobec jednoczesnego stwierdzenia przez organ, iż Cudzoziemiec spełnił wszystkie wymogi wskazane w treści przepisu art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach (zezwolenia na pracę) należało uznać, iż organ naruszył oba przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców winien dokonać prawidłowej (całościowej) oceny wszystkich okoliczności sprawy a następnie przeprowadzić wszechstronną analizę materiału dowodowego (zgodnie z wymogami art. 77, 80 k.p.a.) co musi znaleźć swoje odbicie w sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa uzasadnieniu decyzji. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.