V SA/Wa 168/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-27
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Barbara Mleczko - Jabłońska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na zakup sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem w okresie "zamrożenia" projektu, który ostatecznie nie został zaakceptowany i nie przeszedł do kolejnego etapu realizacji, mogą zostać uznane za kwalifikowalne w ramach dofinansowania z Europejskiego Funduszu Społecznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki na zakup sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem, poniesione w okresie "zamrożenia" projektu, który ostatecznie nie został zaakceptowany i nie przeszedł do kolejnego etapu realizacji, nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Działanie to narusza zasady racjonalności i efektywności wydatkowania środków europejskich, co skutkuje koniecznością zwrotu pobranych kwot dofinansowania wraz z odsetkami.Stan faktyczny
Instytut "O." w W. realizował projekt innowacyjny z komponentem ponadnarodowym, finansowany z umowy o dofinansowanie. W trakcie realizacji projektu, w okresie "zamrożenia" i "zawieszenia", Instytut zakupił sprzęt komputerowy wraz z oprogramowaniem. Po rozwiązaniu umowy o dofinansowanie, organy administracji uznały część wydatków, w tym zakup sprzętu komputerowego, za niekwalifikowalne i nakazały zwrot dofinansowania. Instytut wniósł skargę do WSA, kwestionując kwalifikowalność wydatków i sposób naliczania odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Anna Wesołowska, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] "O." w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do WSA w Warszawie przez Instytut [...] w W. (dalej: "skarżący", "beneficjent", "odwołujący") jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: "Minister" lub "organ odwoławczy") z [...] listopada 2014 r., w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. (dalej: "organ I instancji" lub "Dyrektor WUP") z [...] sierpnia 2014 r. w zakresie określenia do zwrotu kwoty dofinansowania stanowiącej wydatki niekwalifikowalne w wysokości 16.500,03 zł. wraz z odsetkami. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy między innymi wskazał przepisy art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2013, poz. 885 ze zm.; dalej: "u.f.p.").
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Dyrektor WUP ustalił, że Beneficjent realizował projekt innowacyjny z komponentem ponadnarodowym pt.: "[...]" na podstawie zawartej [...] grudnia 2010 r. umowy o dofinansowanie projektu nr [...].
We wniosku o dofinansowanie projektu pierwotnie okres realizacji projektu określono
na czas od 1 października 2010 r. do 31 grudnia 2012 r., po czym został on przedłużony do 31 grudnia 2013 r. Celem projektu było wydłużenie aktywizacji zawodowej osób 45+ w województwie [...] poprzez wypracowanie nowych narzędzi i metod wsparcia
i wprowadzenia ich do głównego nurtu polityki na poziomie lokalnym.
W ramach projektu przewidziano następujące zadania: współpraca międzynarodowa (zadanie 1), zarządzanie partnerstwem (zadanie 2), badania (zadanie 3), opracowanie modułów "[...]" — narzędzi modelu i strategii jego wdrażania (zadanie 4), testowanie opracowanego produktu — "[...]" (zadanie 5), upowszechnianie i włączanie do głównego nurtu polityki (zadanie 6), monitoring i ewaluacja (zadanie 7).
Projekt był realizowany w dwóch etapach: etap I - przygotowanie i złożenie Strategii (etap obowiązkowy), etap przejściowy polegający na ocenie i uzgadnianiu Strategii, etap II — wdrażanie Strategii.
W dniach 12-13 maja 2011 r. została przeprowadzona kontrola planowa projektu, w wyniku której ustalono, że beneficjent dokonał wyboru partnerów projektu z naruszeniem art. 28a ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
W ramach przedmiotowego projektu beneficjent złożył w dniu 31 maja 2011 r. Strategię w celu jej akceptacji przez RST.
W okresie 1 czerwca 2011 r. — 31 lipca 2011 r., tj. w okresie weryfikacji i oceny Strategii, zgodnie z założeniami wniosku o dofinansowanie projektu, miała nastąpić przerwa w realizacji projektu (tzw. "zamrożenie" projektu).
Okres weryfikacji Strategii uległ wydłużeniu. W dniu 4 sierpnia 2011 r. WUP poinformował odwołującego, iż od dnia 1 sierpnia 2011 r., tj. po upłynięciu zaplanowanego okresu zamrożenia działań w projekcie, wydatki w ramach projektu należy kwalifikować nadal według zasad obowiązujących w okresie "zamrożenia" projektu.
Pismem z dnia 29.11.2011 r. WUP poinformował stronę o warunkowej akceptacji Strategii i konieczności dokonania zmian.
Ostatecznie, okres zamrożenia projektu trwał od 1.06.2011 r. do 30.11.2011 r. Zgodnie ze stanowiskiem WUP, w tym okresie odwołujący mógł ponosić jedynie wydatki związane z utrzymaniem biura projektu i podstawowym personelem projektu.
W związku z koniecznością ponownego wyboru partnerów projektu i ich zaangażowania w prace nad Strategią (tj. w prace nad poprawą Strategii), na wniosek beneficjenta WUP zawiesił realizację projektu od dnia 1 lutego 2012 r. do odwołania i jednocześnie poinformował Odwołującego, że w tym okresie nie będą kwalifikowalne żadne koszty związane z realizacją projektu, w tym wydatki związane z prowadzeniem biura, wynagrodzeniem personelu i wyborem nowych partnerów. Okres zawieszenia projektu trwał od 1 lutego 2012 r. do 27 grudnia 2012 r.
Z dniem 28 grudnia 2012 r. WUP podjął decyzję o odwieszeniu realizacji projektu, zobowiązując odwołującego do dalszej realizacji projektu zgodnie z obowiązującymi zasadami. .
W dniu 6 lutego 2013 r. WUP odrzucił Strategię, w związku z czym wszczęto procedurę rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu w trybie natychmiastowym. Pismem z dnia 15 marca 2013 r. WUP przekazał beneficjentowi oświadczenie w sprawie rozwiązania umowy o dofinansowanie przedmiotowego projektu. Zgodnie z paragrafem 4 porozumienia stron za kwalifikowalne uznane zostały wydatki poniesione w okresie realizacji projektu tj. od 1 października 2010r. do dnia 12 lutego 2013r. o ile będą spełniały warunki kwalifikowalności określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL.
W wyniku weryfikacji wniosku o płatność nr [...] za okres 1.12.2012 r. 31.12.2012 r. WUP stwierdził wydatki niekwalifikowalne w łącznej wysokości 38 886, 30 zł.
Decyzją Dyrektora WUP nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. orzeczono o zwrocie należności w wysokości 13 290,71 zł.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznając odwołanie Instytutu uchylił ww. decyzję Dyrektora WUP i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Minister zwrócił uwagę, że decyzja rozstrzygała wyłącznie w zakresie wydatków w wysokości 13 290,71 zł poniesionych ze środków EFS na wynagrodzenie osób dokonujących poprawy Strategii i rozliczonych w ramach zadania 4 projektu. Tymczasem postępowanie administracyjne zostało wszczęte w stosunku do wydatków ujętych we wniosku o płatność nr [...] za okres 01.12.2012 — 31.12.2012 r., które zostały uznane za niekwalifikowalne przez WUP w kwocie 38 862,30 zł. Minister zarzucił, że organ I instancji nie wyjaśnił kwestii, na jakiej podstawie przyjął, że wydatki stanowiące różnicę ww. kwot w wysokości 25 571,59 zł zostały poniesione przez odwołującego ze środków własnych.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor WUP wydał w dniu [...] lutego 2014 r. kolejną decyzję nr [...], mocą której zobowiązał Instytut do zwrotu kwoty 38 394,74 zł. wraz z odsetkami.
Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznając odwołanie strony decyzją z dnia [...] maja 2014r. ponownie uchylił decyzję organu I instancji wskazując, że organ I instancji nie ustalił, z jakich środków odwołujący poniósł zakwestionowane wydatki. Jednocześnie Minister podniósł, że organ I instancji nie ustalił czy działania podjęte przez odwołującego stanowiły w rzeczywistości element poprawy strategii, czy też element drugiego etapu realizacji projektu, tj. wdrożenia strategii. Miało to, zdaniem organu odwoławczego decydujące znaczenie dla istoty sprawy i ustalenia kwoty podlegającej zwrotowi, gdyż jak wskazano odwołujący nie był uprawniony do ponoszenia wydatków związanych z wdrożeniem strategii (strategia została ostatecznie odrzucona przez WUP).
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor WUP decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] określił Instytutowi przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 16 740, 60 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków. Obejmuje ona następujące, zdaniem organu I instancji wydatki niekwalifikowalne w kwocie :
- 16 500,03 zł za zakup 3 komputerów z oprogramowaniem,
- 240,77 zł z tytułu przyznania dodatku K. K. za wykonanie opracowania pt. "Analiza finansowych i organizacyjnych obciążeń pracodawców w związku ze zmianami prawa pracy".
Organ I instancji uznał natomiast za kwalifikowalne wydatki dotyczące aktualizacji strategii projektu, które były przedmiotem poprzednich postępowań.
Odwołujący zaskarżył decyzję organu I instancji w całości, zarzucając jej:
1. błędne uznanie za niekwalifikowalne wydatków dotyczących zakupu trzech zestawów komputerowych z oprogramowaniem, w sytuacji gdy zakup komputerów związany był z utrzymaniem podstawowego składu zespołu projektowego i biura projektowego w okresie "zamrożenia" projektu oraz spełniał wszystkie warunki kwalifikowalności wydatków określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki,
2. błędne uznanie, że wydatki w kwocie 16 500,03 zł poniesione na zakup trzech zestawów komputerowych oraz oprogramowania zostały poniesione z środków Europejskiego Funduszu Społecznego, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że zostały one poniesione ze środków własnych beneficjenta;
3. błędne uznanie za niekwalifikowalne wydatków w wysokości 240,77 zł z tytułu wynagrodzenia (dodatek zadaniowy) K. K. za wykonanie opracowania w ramach zadania 4: Opracowanie modułów "[...]" — narzędzi modelu i strategii jego wdrażania, w sytuacji gdy wydatek został obliczony i wypłacony z poszanowaniem przepisów prawa oraz Wytycznych;
4. błędne uznanie, że wydatki w kwocie 240,77 zł na dodatek zadaniowy dla p. K. zostały w całości poniesione z środków Europejskiego Funduszu Społecznego, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że zostały one poniesione ze środków własnych beneficjenta;
5. błędne przyjęcie, że poniósł wydatki uznane w postępowaniu za niekwalifikowalne z środków projektowych w wysokości 151 505,86 zł, które pozostawały w jego dyspozycji jako niezwrócone wydatki uznane za niekwalifikowalne;
6. brak dostatecznego wyjaśnienia na jakiej podstawie organ przyjął, że wydatki, o których mowa w punkcie 2 i 4 zostały poniesione z środków Europejskiego Funduszu Społecznego, a nie z środków własnych oraz z jakich powodów organ pominął wyjaśnienia oraz dowody złożone co do tej okoliczności przez skarżącego;
7. nieprawidłowe ustalenie okresu, za jaki organ żąda od beneficjenta odsetek jak dla zaległości podatkowych;
8. wprowadzenie do bazy SIMIK błędnych danych, nie korespondujących z danymi przekazanymi organowi przez skarżącego;
co w konsekwencji doprowadziło do błędnego określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania stanowiącej wydatki niekwalifikowalne w wysokości 16 740,80 zł.
Wobec powyższego, wniósł o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzją z [...] listopada 2014r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzję Dyrektora WUP w Z. w części dotyczącej zwrotu kwoty 240 zł wraz z odsetkami i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z zaakceptowanym wnioskiem o dofinansowanie projektu odwołujący był uprawniony do zakupu 5 zestawów komputerowych z kompletem oprogramowania. W szczegółowym budżecie projektu Odwołujący uzasadnił, że sprzęt przeznaczony będzie dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze godzinowym: koordynatora projektu, koordynatora merytorycznego, koordynatora ds. wdrażania projektu, specjalisty ds. informacji, promocji i upowszechniania, specjalisty ds. administracyjnych.
Dwa zestawy komputerów zostały zakupione w 2010 r. dla koordynatora projektu i koordynatora merytorycznego. Natomiast pozostałe zestawy zakupiono i przyjęto do jednostki w dniu 31 grudnia 2012 r. dla:
-K. K. (kierownik biura projektu, 4/5 etatu, oddelegowanie 2 dni),
-D. W. (specjalista ds. administracyjnych, 1 etat, oddelegowanie 2 dni),
-D. S. (specjalista ds. personelu administracyjnego, 1 etat, oddelegowanie 2 dni).
IZ zauważyła, że żaden z zestawów nie był zakupiony dla specjalisty ds. informacji, promocji i upowszechniania.
Zdaniem IZ PO KL, zakup zestawów komputerowych poniesiono z naruszeniem podrozdziału 4.5 pkt 9 Wytycznych. Postępowanie odwołującego polegające na oddelegowaniu ww. osób w wymiarze ponad 1/2 etatu jedynie na 2 dni, a następnie zmniejszeniu ich wymiaru zatrudnienia w miesiącach styczeń — luty 2013 r. stanowiło w ocenie IZ PO KL w istocie obejście Wytycznych. Zauważono przy tym, że sprzęt był zakupiony 31 grudnia 2012 r. Uwzględniając czas niezbędny na zakup komputerów, ich transport do jednostki, instalację na stanowiskach pracy, stwierdzono, że personel mógł korzystać ze sprzętu — w wymiarze zgodnym z Wytycznymi — przez niespełna dzień.
Trudno, zdaniem Ministra w tej sytuacji uznać, że odwołujący spełnił warunek zakupu sprzętu określony w Wytycznych.
Oprócz tego IZ zważyła, że zgodnie z fakturą nr [...] odwołujący zakupił oprócz komputerów także 3 drukarki o wartości 2 040,57 zł, które nie zostały ujęte w szczegółowym budżecie projektu.
Organ II instancji zgodził się z Dyrektorem WUP, że na moment zakupu zestawu komputerowego odwołujący aktualizował strategię projektu, nie mając wiedzy czy strategia ta zostanie zaakceptowana przez WUP. Posiadając zatem zakupiony na początku realizacji projektu sprzęt komputerowy powinien go wykorzystać do aktualizacji, nie zaś dokonywać nowego zakupu, który nie mógł zostać wykorzystany do dalszej realizacji projektu z powodu odrzucenia strategii.
Zdaniem organu odwoławczego powyższe stanowi naruszenie podrozdziału 3.1 pkt 1 lit. b i h Wytycznych, które wymagają, aby wydatki ponoszone były w sposób racjonalny i efektywny oraz zgodny z zatwierdzonym budżetem projektu.
Ponieważ z faktury nr [...] (16 549,28) odwołujący rozliczył we wniosku o płatność kwotę16 500,03 zł z tytułu zakupu trzech zestawów komputerowych, kwota ta, w ocenie organu podlega zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami.
Natomiast w zakresie wynagrodzenia dla K. K. ustalono, że wynagrodzenie pracownika wynosiło 7 737,97 zł, a przyznany jej dodatek w wysokości 3 000,00 zł, był poniżej limitu 40%, tym samym nie doszło, zdaniem Ministra do naruszenia Wytycznych (sekcja 4.5.1 pkt 5 i 7). W związku z powyższym, wydatek w kwocie 240,77 zł należało, wg I Z uznać za kwalifikowalny i niepodlegający zwrotowi.
Minister nie zgodził się natomiast ze stanowiskiem odwołującego, iż organ I instancji błędnie przyjął, że wydatki objęte zaskarżoną decyzją zostały poniesione z środków Europejskiego Funduszu Społecznego, a nie z środków własnych. Wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu, transze na realizację projektu przez odwołującego były wypłacane na wyodrębniony do projektu rachunek bankowy. Żaden z przepisów umowy, ani Wytycznych nie przewidywał jednak i nie obligował odwołującego do ponoszenia wydatków wyłącznie z tego rachunku. Warunkiem zatem uznania wydatków za poniesione w ramach projektu nie było ich wydatkowanie z rachunku bankowego projektu. Odwołujący mógł ponosić wydatki z innych rachunków i wykazywać je jako kwalifikowalne we wnioskach o płatność.
Otrzymane transze dofinansowania odwołujący zobowiązany był, na podstawie § 10 umowy, rozliczyć we wnioskach o płatność. Zatem, otrzymane dofinansowanie należy traktować jako rozliczone wyłącznie w sytuacji rozliczenia go w postaci wydatków kwalifikowalnych we wniosku o płatność. W przeciwnym wypadku, dofinansowanie należy uznać za niewykorzystane i jako takie podlegające zwrotowi.
W informacji o wynikach weryfikacji wniosku o płatność nr [...] WUP uznał za niekwalifikowalne wydatki w kwocie 146 839,85 zł, przy czym nie wezwał Odwołującego do zwrotu tej kwoty na rachunek bankowy WUP, lecz wskazał, że kwota ta może zostać ponownie wykorzystana w ramach projektu. Tym samym, zdaniem I Z należało przyjąć, że odwołujący dysponował ww. kwotą, tj. z projektowego punktu widzenia środki w tej kwocie nie zostały wydatkowane.
Minister nie podzielił też zarzutu odwołującego, że organ I instancji nie wszczynając postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty 151 505,86 zł, uniemożliwił mu dochodzenie uznania wydatków za kwalifikowalne, a tym samym pozbawił go prawa do ochrony jego interesów w postępowaniu administracyjnym.
Organ odwoławczy nie zgodził się również ze stanowiskiem strony błędnie ustalonych okresów, za jakie środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami wskazując, że nieuprawnione jest twierdzenie beneficjenta, że w okresie "zamrożenia" i "zawieszenie projektu" skoro nie można mówić o dysponowaniu środkami, żądanie odsetek za ten okres było nieuzasadnione.
Powołując się na zapis art. art. 207 ust. 1 ufp Minister wskazał, że brzmienie przywołanego przepisu nie uzależnia naliczenia odsetek od dysponowania środkami, gdyż odnosi się wprost do dnia przekazania środków beneficjentowi. Nie ma zatem znaczenia, że odwołujący w okresie zamrożenia i zawieszenia projektu miał ograniczone prawo do dysponowania wypłaconą mu kwotą dofinansowania. Przyjęcie interpretacji stosowanej przez Odwołującego nie jest możliwe, gdyż stałoby w sprzeczności z regułami wykładni prawa. Z tych względów uznano, że okresy, za które organ I instancji naliczył odsetki zostały ustalone prawidłowo, tj. od dnia otrzymania przez odwołującego transz dofinansowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Dyrektora WUP w zakresie określenia do zwrotu kwoty dofinansowania stanowiącej wydatki niekwalifikowalne w wysokości 16 500,03 zł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika (adwokata) zarzucił:
1. błędne uznanie za niekwalifikowane wydatków w wysokości 16 500,03 zł dotyczących zakupu trzech zestawów komputerowych oraz trzech sztuk oprogramowania biurowego (wydatki wykazane w poz. 3 i 4 załącznika nr 1 do wniosku o płatność nr [...]), w sytuacji gdy zakup komputerów związany był z utrzymaniem podstawowego składu zespołu projektowego i biura projektowego w okresie "zamrożenia" projektu, ponadto podyktowany był koniecznością zapewnienia zespołowi projektu sprzętu komputerowego o parametrach umożliwiających opracowanie i użytkowanie platformy QFD oraz spełniał wszystkie warunki kwalifikowalności wydatków określone w "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL" 3.1 Podrozdział 1 - Podstawowe zasady kwalifikowania wydatków;
2. błędne uznanie, że wydatki w kwocie 16 500,03 zł poniesione na zakup trzech zestawów komputerowych oraz trzech sztuk oprogramowania biurowego (wydatki wykazane w poz. 3 i 4 załącznika nr 1 do wniosku o płatność nr [...]) zostały poniesione przez beneficjenta z środków Europejskiego Funduszu Społecznego podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że zostały one poniesione ze środków własnych beneficjenta, co wyłącza możliwość żądania ich zwrotu w trybie art. 207 Ustawy Prawo zamówień publicznych,
3. nieprawidłowe ustalenie okresów, za jakie organ żąda od beneficjenta odsetek jak dla zaległości podatkowych,
4. błędne przyjęcie, że skarżący poniósł wydatki uznane w niniejszym postępowaniu za niekwalifikowane z środków projektowych w wysokości 151 505,86 zł, które pozostawały w jego dyspozycji jako niezwrócone wydatki uznane za niekwalifikowane
5. brak dostatecznego wyjaśnienia na jakiej podstawie organ przyjął, że wydatki, o których mowa w punkcie 1 powyżej zostały poniesione z środków Europejskiego Funduszu Społecznego, a nie z środków własnych beneficjenta oraz z jakich powodów organ pominął wyjaśnienia oraz dowody złożone co do tej okoliczności przez skarżącego co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisu art. 207 Ustawy Prawo zamówień publicznych oraz przepisów postępowania administracyjnego art. 7, 77 i 107 k.p.a. skutkującego błędnym utrzymaniem w mocy decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w zakresie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania stanowiącej wydatki niekwalifikowane w wysokości 16 500,03 zł;
Uzasadniając skargę pełnomocnik rozwinął poszczególne zarzuty.
W dalszej części pełnomocnik przedstawił własną argumentację dotyczącą uznania wydatków za niekwalifikowane. Natomiast argumentację organów w tym zakresie uznał za pozbawioną podstawy prawnej. Dodatkowo stwierdził, że środki , które uznane zostały za koszty niekwalifikowalne nie zostały poniesione z Europejskiego Funduszu Społecznego, a ze środków własnych beneficjenta. Przedstawił wyjaśnienia, w jaki sposób rachunek projektowy był zasilany. W jego ocenie argumentacja organów, iż skarżący mógł ponosić wydatki z różnych rachunków poza rachunkiem bankowym projektu jest niewystarczająca dla uznania, że wydatki będące przedmiotem niniejszego postępowania poniósł że środków publicznych. Pełnomocnik powtórzył także argumentację związaną z wadliwym wskazaniem okresów, za które naliczono należne odsetki.
Odpowiadając na skargę, Minister wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego wskazana do zwrotu kwota stanowi wydatki niekwalifikowalne, co przesądza o tym, że jej zwrot jest w pełni zasadny. Kwota ta stanowi bowiem środki wykorzystane z naruszeniem procedur tj. Wytycznych. Wystąpiły więc podstawy do zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze, zarówno w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż istota sprawy sprowadza się do zbadania następujących kwestii. Po pierwsze prawidłowości prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, w świetle podniesionych w skardze zarzutów niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, a po drugie oceny zastosowanej przez organ wykładni zapisów procedur obowiązujących przy realizacji przedmiotowego projektu.
Zdaniem Sądu we wskazanych wyżej zagadnieniach sprawy rację należało przyznać Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju oceniającemu sprawę, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu organy administracyjne podjęły niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Sąd nie dopatrzył się tutaj naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7, 77 i 107 kpa. Organ administracyjny zebrał bowiem i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające ustosunkowując się przy tym szczegółowo do dokonanych na ich skutek ustaleń. Organ zobowiązany jest bowiem zakreślać granice postępowania wyjaśniającego, kierując się obowiązkiem wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w oparciu o własne przekonanie co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, zdaniem Sądu obejmował całokształt badanej sprawy. Pamiętać tutaj należy, iż strona skarżąca nie kwestionuje faktu zawarcia w dniu [...] grudnia 2010r. umowy o dofinansowanie oraz sposobu jej realizacji, który w rezultacie doprowadził do jej rozwiązania bez wypowiedzenia oświadczeniem złożonym [...] marca 2013r., ostatecznie zmienionym Porozumieniem z dnia [...] września 2013r. na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.
Zgodnie z warunkami Porozumienia za kwalifikowalne uznane zostały wydatki poniesione w okresie realizacji Projektu tj. od 1 października 2010r. do dnia 12 lutego 2013r. - o ile będą spełniały warunki kwalifikowalności - określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL. Niesporna pozostaje też wysokość kwoty wydatkowanej na zakup 3 zestawów komputerowych oraz 3 sztuk oprogramowania biurowego dokonany w dniu 31 grudnia 2013r. Skarżący nie zgadza się natomiast z wynikiem przeprowadzonej kontroli wniosku o płatność oraz konsekwencjami jakie z tego tytułu wyprowadziły organy administracyjne orzekające w sprawie uznające ten wydatek za niekwalifikowalny. Organ odwoławczy oceniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dokonał własnej oceny i potwierdził prawidłowość dotychczasowego postępowania w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej, co w ocenie skarżącego doprowadziło do wadliwie ustalonego stanu faktycznego, zdaniem Sądu nie jest on zasadny.
Organ odwoławczy bowiem wbrew twierdzeniom skarżącego właściwie przeanalizował zakwestionowany wydatek uznając go za niekwalifikowalny i przedstawił swoje stanowisko wraz z należytą argumentacją co do powodów nie uznania wydatku w kwocie 16 500,03 zł za spełniający warunki określone w Wytycznych.
Prawidłowe jest, w ocenie Sądu stanowisko Ministra co do niekwalifikowalności wydatku dotyczącego zakupu w dniu 31 grudnia 2012r. 3 zestawów komputerowych wraz z oprogramowaniem . Nie można zapominać, na co zasadnie zwrócono uwagę , że zakup tego sprzętu nastąpił w okresie tzw. "zamrożenia projektu", gdyż w dniu 29 grudnia 2012r. nastąpiło "odwieszenie"- podjęcie ( po poprawieniu strategii ) projektu i przejście projektu w etap " zamrożenia" konieczny do weryfikacji poprawionej strategii. Trafnie zatem organ odwoławczy wskazał, że dokonując zakupu sprzętu komputerowego skarżący działał wyłącznie na własne ryzyko ponieważ nie wiedział czy strategia zostanie ostatecznie zaakceptowana ( w rezultacie ocena ta zakończyła się negatywnym wynikiem dla skarżącego, co doprowadziło do rozwiązania umowy, a projekt ostatecznie nie został przez niego zrealizowany). Argument skarżącego, iż zakup sprzętu był konieczny do przeprowadzenia aktualizacji strategii nie jest również zasadny gdyż, jak słusznie wskazano nie znajduje on potwierdzenia w materiale dowodowym oraz działaniach strony. Poza sporem pozostaje, że okres w którym beneficjent aktualizował projekt rozpoczął się 1 lutego 2011r. i trwał do 27 grudnia 2012r. , natomiast zakwestionowany wydatek na zakup sprzętu miał miejsce w dniu 31 grudnia 2012r, tj. po okresie aktualizacji i po przedstawieniu projektu do ponownej oceny , a zatem zakupiony sprzęt nie mógł służyć do dokonania poprawy strategii. O braku jego znaczenia przy realizacji poprawy strategii również świadczy czas, w którym pracownicy oddelegowani do realizacji projektu, dla których zakupiony został sprzęt mogli z niego korzystać ( tj. de facto 1 dzień pracy w grudniu 2012r. ). Podniesiony w skardze argument, iż skarżący zobowiązany był do wyposażenia stanowiska pracy osób zatrudnionych w projekcie w wymiarze nie mniejszym ni z ½ etatu, co wynika, jak podnosi z zapisów Wytycznych nie jest również, zdaniem Sadu uzasadniony gdyż zapisy Wytycznych ( podrozdział 4.5 pkt 9 Wytycznych ) dają - ale jednakże możliwość uznania za kwalifikowalne kosztów związanych z wyposażeniem stanowiska pracy personelu projektu w przypadku wyposażenia stanowiska pracy personelu zatrudnionego na podstawie stosunku pracy w wymiarze co najmniej co najmniej ½ etatu. Nie oznacza to, że wydatki te automatycznie będą wydatkami kwalifikowlanymi, gdyż muszą zostać poniesione zgodnie z warunkami kwalifikowalności. Organ zasadnie też zwrócił uwagę, że Skarżący dokonując zakupu sprzętu komputerowego oraz drukarek nie działał efektywnie gdyż przewidziany w zatwierdzonym budżecie był jedynie wydatek na zakup sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem i takie wydatki mogły zostać uznane za kwalifikowalne. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostaje jego twierdzenie, że drukarki, które zakupił wchodziły w skład zestawów komputerowych zgodnie ofertą sprzedawcy. Zasadnie organy uznały i z tego względu że wydatek poniesiony został nieefektywnie skoro zakup samego sprzętu byłby tańszy niż ten dokonany wraz z drukarkami nawet oferowanymi w zestawie. W ocenie Sądu analiza akt oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazują dowolności w ustaleniach faktycznych jak też niekorzystnej, pozbawionej logiki rozumowania interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Kierując się powyższym w świetle dokonanych ustaleń, w ocenie Sądu stan faktyczny ustalony został w sposób prawidłowy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie - art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (u.f.p.) oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL — w zakresie w jakim dotyczą uznania wydatków za niekwalifikowane — (w szczególności naruszenia postanowienia podrozdziału 3.1. pkt 1 Wytycznych) polegające na uznaniu części wydatków poniesionych przez skarżącego jako nie spełniających warunków uznania ich za kwalifikowane, wskazać należy, że skarżący podpisując w dniu 10 grudnia 2010r. umowę na dofinansowanie projektu, zobowiązał się do zrealizowania w/w projektu zgodnie z warunkami określonymi w umowie, w tym do wydatkowania środków zgodnie z zapisem treścią Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki (§ 3 ust. 1 umowy). Upoważnienie dla Ministra do wydania przedmiotowych Wytycznych wynika wprost z ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 4a.
Jednym z warunków kwalifikowalności określonym w przedmiotowych Wytycznych jest obowiązek ponoszenia wydatków w sposób racjonalny i efektywny.
Działanie skarżącego w zakresie wydatkowania określonej zaskarżoną decyzją kwoty na zakup sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem, w sytuacji i czasie gdy sprzęt ten nie miał znaczenia dla realizacji projektu ( dokonania poprawy strategii ), który to projekt w rezultacie nie został zaakceptowany i nie przeszedł do drugiego etapu realizacji, należy uznać za naruszające zapisy wytycznych w zakresie racjonalności i efektywności wydatków.
W tej sytuacji, skoro na podstawie podpisanej umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do wydatkowania środków zgodnie z Wytycznymi - naruszenie Wytycznych (nieracjonalne pobawione efektywności wydatkowanie) oznacza naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków europejskich tj. art. 184 ust. 1 u.f.p.
Powyższe z kolei oznacza konieczność zwrotu pobranych kwot dotacji w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p, zgodnie z którym przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Jako pozbawiony podstaw Sąd uznał również podniesione w skardze zarzuty błędnego uznania, że wydatki poniesione na zakup trzech zestawów komputerowych oraz trzech sztuk oprogramowania biurowego zostały poniesione przez beneficjenta z środków Europejskiego Funduszu Społecznego podczas gdy jak wskazuje zostały one poniesione ze środków własnych beneficjenta, co wyłącza możliwość żądania ich zwrotu w trybie art. 207 ufp jak również, że błędnie przyjęto, iż beneficjent poniósł wydatki uznane w postępowaniu za niekwalifikowalne z środków projektowych w wysokości 151 505,86 zł, które pozostawały w jego dyspozycji jako niezwrócone wydatki uznane za niekwalifikowalne.
Odnosząc się do powyższego wskazać w tym miejscu należy, że art. 207 ufp dotyczy wszystkich środków przeznaczonych na realizację projektów pod warunkiem, że finansowanie odbywa się z udziałem środków europejskich, a nie, że dotyczy ono jedynie środków europejskich. Bez znaczenia pozostaje przy tym, jak słusznie podnosi Minister z jakiego rachunku bankowego tj. rachunku projektu wskazanego w umowie o dofinansowanie czy też innego pokrywane są wydatki związane z projektem. Warunkiem zatem uznania wydatków za poniesione w ramach projektu nie było ich wydatkowanie z rachunku bankowego projektu. Beneficjent mógł ponosić wydatki z innych rachunków i wykazywać je jako kwalifikowalne we wnioskach o płatność.
Otrzymane transze dofinansowania Instytut zobowiązany był, na podstawie § 10 umowy, rozliczyć we wnioskach o płatność. Tym samym otrzymane dofinansowanie należało, jak prawidłowo przyjął organ traktować jako rozliczone wyłącznie w sytuacji rozliczenia go w postaci wydatków kwalifikowalnych we wniosku o płatność. W przeciwnym wypadku, dofinansowanie należało uznać za niewykorzystane i jako takie podlegające zwrotowi.
Skoro w informacji o wynikach weryfikacji wniosku o płatność nr [...] WUP uznał za niekwalifikowalne wydatki w kwocie 146 839,85 zł, przy czym nie wzywając beneficjenta do zwrotu tej kwoty na rachunek bankowy WUP, miał możliwość i zasadnie wskazał, że kwota ta może zostać ponownie wykorzystana w ramach projektu. Tym samym, prawidłowo organy orzekające w sprawie uznały, że z projektowego punktu widzenia środki w tej kwocie nie zostały wydatkowane i o ile przedstawione zostaną wnioski o płatność zawierające wydatki kwalifikowalne w powyższej kwocie kwota ta nie będzie żądana do zwrotu.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo przedstawił wydatki rozliczone przez Instytut we wniosku o płatność nr [...] i rozliczenie środków projektu na moment złożenia tego wniosku, którego to rozliczenia skarżący nie zakwestionował zarzucając jedynie , że organ I instancji nie wszczął postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty 151 505,86 zł, przez co uniemożliwił mu dochodzenie uznania wydatków za kwalifikowalne
Zarzut ten w ocenie Sądu nie jest zasadny, bowiem zaskarżona decyzja nie dotyczy ww. kwoty, a organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że wydatki wykazane we wniosku o płatność nr [...] zostały poniesione ze środków publicznych, tj. z transz dofinansowania przekazanych skarżącemu .
Sąd nie znalazł także podstaw do zakwestionowania sposobu liczenia odsetek. Przepis art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych określa terminy liczenia odsetek ustalając, że są one naliczane od dnia przekazania środków. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a przyjęcie koncepcji możliwości naliczenia odsetek jedynie za okres dysponowania tymi środkami (w tym wypadku z wyłączeniem wskazywanego przez Skarżącego okresu zamrożenia projektu i jego zawieszenia) stanowiłoby obejście prawa czyli art. 207 ust. 1 pkt 3 tiret, co jest niedopuszczalne.
W związku z tym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem ponieważ Skarżący poniósł koszty z naruszeniem procedur o jakich mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 28a ust. 4 u.z.p.p.r.
Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które powinien brać pod uwagę z urzędu,
a których istnienie powodowałoby konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło