V SA/Wa 1680/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-12

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Marek Krawczak, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd, sam wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone rozstrzygnięcie i wydał nowe, które następnie zostało oddalone przez sąd?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny umarza postępowanie, gdy organ administracji publicznej, po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd, sam wydał nowe rozstrzygnięcie, które zastąpiło zaskarżone. W takiej sytuacji zaskarżone rozstrzygnięcie przestaje istnieć w obrocie prawnym, co czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. Sąd podkreśla, że tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa ma na celu umożliwienie organowi poprawienia błędów i uniknięcie angażowania sądu w ocenę wadliwego aktu, który został już przez organ skorygowany.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Rybactwo i Morze". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie warunku dotyczącego daty wpisu statku do rejestru. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów krajowych i unijnych. W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o umorzenie postępowania, informując, że po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, sprawa została przywrócona do ponownego rozpatrzenia, a pierwotne rozstrzygnięcie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Następnie ARiMR wydała nowe rozstrzygnięcie, ponownie odmawiające przyznania pomocy, które zostało oddalone przez WSA w innej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi S. B. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia (...) maja 2017 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. S. B. (dalej: "Skarżący", "Strona" lub "Wnioskodawca") złożył w dniu 5 maja 2017 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o dofinansowanie na operację w ramach działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej" w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" na lata 2014-2020. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Agencja" lub "ARiMR") poinformowała Skarżącego o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Agencja oparła swoje rozstrzygniecie na art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1358 i z 2016 r. poz. 1203 oraz poz. 1948), dalej: "ustawa" oraz § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz.U. z 2016 r. poz. 1495 oraz poz. 1964), dalej: "rozporządzenie wykonawcze". Agencja podała, iż do wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca między innymi złożył zaświadczenie o wpisie statku rybackiego do rejestru statków rybackich, z którego wynika, że statek z nadaną oznaką rybacką [...] został wpisany do rejestru statków rybackich w dniu 20 grudnia 2012 r. Powyższy fakt, potwierdza także przeprowadzona analiza historii zdarzeń dla statku rybackiego [...] zawarta w rejestrze statków rybackich, z której wynika, że pierwszy wpis do rejestru został dokonany w dniu 20 grudnia 2012r. pod kodem zdarzenia CHA (wejście do floty - zmiana charakteru statku). Zdaniem organu, statek nie spełnia jednego z podstawowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania 1.10, unikającego z § 17 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, tj. wpisu do rejestru statków rybackich dnia 1 stycznia 2011 r. Rozstrzygnięcie organu z dnia [...] maja 2017 r. zostało zaskarżone przez Stronę skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze z dnia 17 sierpnia 2017 r. zarzucił naruszenie: 1. art. 24 ust. 1 pkt. 1 ustawy w zw. z § 17 ust. 2 pkt. 2 lit. b rozporządzenia wykonawczego oraz art. 92 ust. 1 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu normatywnego, w szczególności poprzez ustanowienie przepisu § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego o treści wprowadzającej barierę w dostępie do środków unijnych (na realizację operacji w ramach działania tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej) w postaci daty dokonania wpisu jednostki do rejestru statków, do czego Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej nie był upoważniony w świetle delegującego przepisu ustawy, 2. art. 24 ust. 1 pkt. 1 ustawy w zw. z § 17 ust. 2 pkt. 2 lit. b rozporządzenia wykonawczego oraz art. 33 (Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej) Programu Operacyjnego EFMR - Rybactwo i Morze, artykuł 22 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 roku w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE (Dz.U.UE.2013.354.22 z dnia 2013.12.28) i Planu Działania poprzez ustanowienie przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej ww. przepisu rozporządzenia wykonawczego z przekroczeniem zakresu upoważnienia wyrażonego w ustawie, w szczególności nie spełniającego celu prawidłowej realizacji Programu Operacyjnego, 3. art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez uwzględnienie przepisu § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia wykonawczego, co wywołało selektywność przyznawanego wsparcie i uprzywilejowanie określonej grupy armatorów, przy jednoczesnej dyskryminacji innych armatorów, jedynie z uwagi na niespełnienie wykreowanego w rozporządzeniu wykonawczym warunku rejestracji jednostki w określonej dacie, 4. art. 15 ust. 1 pkt. 1 ustawy poprzez wydanie w sprawie rozstrzygnięcia stojącego w sprzeczności z zasadą praworządności do której przestrzegania i strzeżenia organ jest zobowiązany. Strona wniosła o uznanie jej uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Departament Wsparcia Rybactwa ARiMR poinformował Skarżącego, iż w wyniku weryfikacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa sprawa została przywrócona do ponownego rozpatrzenia. Stwierdzono bowiem, że w sprawie wszczętej wnioskiem złożonym przez Skarżącego rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy finansowej zostało wydane z naruszeniem prawa, a mianowicie z naruszeniem § 25 rozporządzenia wykonawczego. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Ponadto w odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż w wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem dodatkowych informacji przekazanych przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. ARiMR, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy oraz § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego ponownie odmówiła Skarżącemu przyznania pomocy finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz.1066 j.t. ze zm. ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 j.t. ze zm., dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie Skarżący zaskarżył rozstrzygniecie organu z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej. Skarżący zgłosił wniosek pomocowy w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" na lata 2014-2020, w działaniu "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej", w Priorytecie 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy. Na gruncie prawa krajowego zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz wydane, na podstawie jej art. 24 ust.1, rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1. "Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze". Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r., w art. 15 ust. 3 stanowi, że do postępowań w sprawach przyznawania pomocy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Zatem organ nie mógł stosować w sprawie innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, niż wyżej wymienione. W odniesieniu do działania "Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej", ARiMR pełni zadania instytucji pośredniczącej zgodnie z art. 6 ust.1 pkt. 1 ustawy. Pomoc w ramach ww. działania jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej (art. 17 ust. 1 pkt.1 ustawy). W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, instytucja pośrednicząca informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy (art. 16 ust. 1 ustawy). Z treści art. 6 ust. 4 ustawy wynika, że ocena wniosku jest dokonywana przez ARiMR w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ustawy, czyli w rozporządzeniu wykonawczym z dnia 16 września 2016 r. Z przywołanych przepisów wynika zatem, iż odmowne rozstrzygnięcie w sprawie jest wydawane przez ARiMR oraz, że nie ma ono charakteru decyzji administracyjnej. Ustrój i zasady działania ww. organu określa ustawa z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016r. poz. 1512 j.t. ze zm.). Organem Agencji jest Prezes powoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Prezes Agencji kieruje jej działalnością i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 8 ust. 1 i 2). Zadania te wykonuje przy pomocy zastępców Prezesa Agencji, dyrektorów oddziałów regionalnych i kierowników biur powiatowych. W przedmiotowej sprawie, w pisemnej informacji z dnia [...] maja 2017 r. wydanej przez uprawniony organ, wskazano podstawę prawną odmowy przyznania pomocy - art. 16 ust. 1 ustawy stanowiący, iż w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 9 ust. 1, 2 lub 3, podmiot właściwy do przyznania danej pomocy informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy oraz § 17 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia wykonawczego, z którego wynika, iż pomoc z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej przyznaje się armatorom statków rybackich (...), których statki zostały wpisane do rejestru statków rybackich nie później niż do dnia 31 grudnia 2010 r. albo zostały wpisane do rejestru statków rybackich po dniu 31 grudnia 2010 r. wskutek zmiany oznaki rybackiej statku rybackiego lub wymiany statku rybackiego na nowy, lub zmniejszenia albo zwiększenia długości statku rybackiego w wyniku jego modernizacji, lub utraty statku rybackiego w wyniku zdarzenia losowego. Jednocześnie strona została prawidłowo pouczona o możliwości zaskarżenia przedmiotowej informacji. Zgodnie z treścią art. 16 ust. 2 ustawy w przypadku odmowy przyznania pomocy, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ustawa nie przewidywała innego środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej sprawie informacja o odmowie przyznania pomocy z dnia [...] maja 2017 r., została doręczona skarżącemu w dniu 6 czerwca 2017 r. Skarżący, zgodnie z obowiązującymi przepisami, pismem z dnia z dnia 19 czerwca 2017 r. wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowości w wydaniu rozstrzygnięcia odmownego w mniejszej sprawie. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Departament Wsparcia Rybactwa ARiMR poinformował Skarżącego, iż w wyniku weryfikacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa sprawa została przywrócona do ponownego rozpatrzenia. W dniu 21 sierpnia 2017 r. - pomimo pozytywnego rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i przywrócenia wniosku o dofinansowanie do ponownej weryfikacji - do ARiMR wpłynęła skarga na rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2017 r. Podkreślić też należy, że w wyniku przywrócenia wniosku do ponownej weryfikacji organ wydał w dniu [...] sierpnia 2017 r. rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie, zaskarżone do tutejszego sądu. Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. Sąd wyrokiem w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1884/17 oddalił skargę Skarżącego na ww. rozstrzygnięcie. Nie ma zatem racji Skarżący twierdząc, iż rozstrzygniecie z dnia [...] maja 2017 r. nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, tym bardziej, że w jego miejsce zostało wydane i poddane kontroli sądowoadministracyjnej nowe rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej. Sąd podziela stanowisko organu, iż tryb uruchamiany przez wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia miał właśnie na celu umożliwienie organowi administracji publicznej wykrycie i poprawienie ewentualnych błędów popełnionych na etapie rozpatrywania danej sprawy, tak aby nie angażować sądu administracyjnego w ocenę legalności aktu administracyjnego, którego wadliwość została już stwierdzona przez organ, który go wydał. Wobec powyższego w sprawie sądowoadministracyjnej zawisłej na skutek ww. skargi brak jest przedmiotu zaskarżenia. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie istnieje. Nie ma już powodu do jego kontroli pod względem zgodności z prawem, a tym samym nie ma podstaw do odnoszenia się do zarzutów i argumentów skargi. Zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego z art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią ww. przepisu sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Sąd zauważa również, iż przywrócenie wniosku o dofinansowanie na drogę ponownej oceny w przedmiotowej sprawie nastąpiło w wyniku pozytywnego rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa złożonego przez Skarżącego i miało miejsce jeszcze przed wniesieniem skargi przez Skarżącego. W sprawie tej nie miał zatem zastosowania tryb uwzględnienia skargi w całości określony w art. 54 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło