V SA/Wa 1683/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata D. G., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi, wniesionej przez A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor), Nr ... Przedmiotowa decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu ..03.2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek A. B. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, zgodnie z §17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. Nr 33, poz. 2662 ze zm.). W przedmiotowym wniosku A. B.wnioskował o przyznanie płatności z tytułu: 2. - Rolnictwo ekologiczne wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), do powierzchni wynoszącej ... ha, wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności), do powierzchni wynoszącej ... ha, 3. - Ekstensywne trwałe użytki zielone wariant 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, do powierzchni wynoszącej ... ha. W dniu ...05.2012 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola w zakresie wymogów wzajemnej zgodności. Inspektorzy kontroli wykonujący inspekcję weterynaryjną stwierdzili nieprawidłowości polegające na tym, że w gospodarstwie przebywa ... sztuk kóz ( z wyjątkiem jednej sztuki do ...), które nie są oznakowane poprzez założenie kolczyków na małżowinę uszną, przy czym właściciel posiada dla wymienionych zwierząt kolczyki. Decyzją nr ... z dnia ...02.2013r. Kierownik BP ARiMR w Mińsku Mazowieckim przyznał Wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 w łącznej wysokości ... zł oraz nakazał, na podstawie § 34 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 2(32 ze zm.), dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe" realizację działań mających na celu usunięcie niezgodności stwierdzonych w kontroli na miejscu, wykazanych w raporcie z czynności kontrolnych z dnia ...05.2012 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. W podstawie prawnej decyzji wskazano: art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), dalej: ,,ustawa o wspieraniu rozwoju,, , w związku z § 2 ust. 1, §3, §6 ust.2, § 7 oraz ust.2, §13 ust.1 oraz ust. 2 i ust. 3, §13a, §21 ust.1 i ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, art. 39 ust. 4 rozporz. Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r.(Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005r..str. 1, z póżn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks Dostępowania administracyjnego, dalej: ,,k.p.a". W złożonym, od powyższej decyzji, odwołaniu A. B. podniósł, że w dniu ...10. 2010 r. Biuro Powiatowe ARiMR zostało powiadomione o sprzedaży zwierząt i wykreśleniu z ewidencji, zatem na dzień wydania decyzji nie było rzekomych niezgodności i jest, w związku z tym, brak obowiązku ich usunięcia. Decyzją z dnia ...05. 2013r. Dyrektor utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Kierownika BP ARiMR. W obszernym jej uzasadnieniu organ zacytował stosowne przepisy krajowe i unijne odnoszące się do przedmiotowej płatności, podzielając konkluzje zawarte w uzasadnieniu decyzji I instancji. Co do nałożonego obowiązku Dyrektor podniósł, że inspektorzy kontroli wykonujący inspekcję weterynaryjną stwierdzili nieprawidłowości polegające na tym, że w gospodarstwie przebywa ... sztuk kóz ( z wyjątkiem jednej sztuki do 6 miesiąca), które nie są oznakowane poprzez założenie kolczyków na małżowinę uszną, przy czym właściciel posiada dla wymienionych zwierząt kolczyki. Podkreślił, że zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 listopada 2007r. w sprawie sposobu oznakowania bydła, owiec i kóz oraz swiń, określenia wzorów znaków identyfikacyjnych oraz wymagań i warunków technicznych kolczyków dla zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2007r. Nr 220, poz. 1635 ze zm.), kolczyk lub jego duplikat po założeniu na małżowinę uszną zwierzęcia powinien pozostać w stanie nienaruszonym. Wskazał również, iż podczas kontroli inspektorzy terenowi dokonali oceny wagi wykrytego naruszenia ze względu na jego zasięg, dotkliwość i trwałość, w wyniku czego łączna suma punktów w obszarze IRZ wyniosła 9 pkt. Oceny tej dokonano na podstawie Załącznika nr 3 (tabela III) do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. z 201 Or. Nr 67, poz. 434 ze zm.). Zasadnie więc, zdaniem Dyrektora, organ I instancji dokonał zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej w wielkości 3 %. Co do nakazu prawidłowego oznakowania kóz, nałożonego przez Kierownika BP ARiMR na A. B., organ II instancji podkreślił, że dokonanie sprzedaży zwierząt w dniu ...09. 2012r. nie ma znaczenia i argument ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że biorąc pod uwagę stwierdzone w kontroli na miejscu nieprawidłowości w zakresie nieprzestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności, obowiązek realizacji działań naprawczych wynika z przepisów, które nie przewidują wyjątków. Wskazał przy tym na art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, nakładający na posiadacza zwierząt (kóz) obowiązek ich poprawnego oznakowania. Wskazał także, że w dniu ...10.2012 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Mińsku Mazowieckim wydał decyzję nr ..., mocą której umorzył postępowanie w sprawie uchybienia stwierdzonego podczas kontroli identyfikacji i rejestracji zwierząt, jednakże postępowanie administracyjne prowadzone przez niego regulują odrębne przepisy, które nie mogą mieć zastosowania w przypadku rozpatrywania sprawy o przyznanie płatności ONW. Ponadto, Dyrektor podniósł, że złożone przez A. B. zgłoszenie przemieszczenia kóz zawierało brak formalny, gdyż nie wskazano w nim numeru siedziby stada, do której przemieszczono (sprzedano) zwierzęta. Organ powołał się na przepis § 33 ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wskazując, że A. B. był zobowiązany złożyć oświadczenie o zrealizowaniu działań naprawczych, o których mowa w art. 24 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 73/2009,wskazanych w raporcie, o którym mowa w art. 31 ust. 5 ustawy lub w raporcie, o którym mowa w art. 54 rozporządzenia nr 1122/2009, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję, do kierownika BP, właściwego w sprawie przyznania płatności rolno środowiskowej. Podkreślił, że Wnioskodawca takiego oświadczenia nie złożył, więc nie ma podstaw do uznania, że zrealizował działania naprawcze. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej przez A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądał on uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięciu zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów o ochronie własności kc, - brak należytej staranności przy wydawaniu decyzji, art. 7 i 8 kpa, - błędne ustalenie faktów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł te same argumenty, co w odwołaniu od decyzji I instancji, przede wszystkim fakt sprzedaży zwierząt w dniu ....09.2012 r. Ponadto wskazał, że nie ma uprawnień do oznakowania cudzych zwierząt oraz iż w związku z ich sprzedażą - nie był w stanie wykonać obowiązku nałożonego na niego decyzją organu. Podniósł też, że z powodu nieposiadania kóz, Powiatowy Lekarz Weterynarii umorzył postępowanie w sprawie uchybienia stwierdzonego podczas kontroli identyfikacji i rejestracji zwierząt. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie wnosił o jej oddalenie. Podzielając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo organ podkreślił, że zwierzęta zostały sprzedane po dokonanej w dniu ...05.2012r kontroli, a więc bez ich oznakowania. Gdyby przyjąć, że sprzedaż przez producenta nieoznakowanych zwierząt stanowi przesłankę dla której organ nie mógłby zastosować nakazu realizacji działań naprawczych, byłoby to sprzeczne z § 34 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Wskazał także, iż ustalenia z czynności kontrolnych Powiatowego Lekarza Weterynarii stanowią dowód w sprawie o przyznanie przedmiotowych płatności , jednakże jest różnica w podejmowanych działaniach miedzy nim a organem ARiMR, w przypadku wykrycia nieprawidłowości. Organ wówczas nakazuje realizację działań naprawczych, Lekarz natomiast umorzył postępowanie decyzją Nr ... z dnia ...10. 2012r. Zdaniem Dyrektora, decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii nie może stanowić podstawy do niezastosowania nakazu realizacji działań naprawczych, bowiem stanowiłoby to rażące naruszenie przepisu § 34 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. przepisem art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. Nr 270), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na początku należy wskazać, że Sąd, oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący na dzień jej wydania. Odnośnie uzasadnienia odnoszącego się do pierwszej części decyzji, to jest przyznania A. B. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 jest ono bardzo obszerne zarówno jeśli chodzi o stan faktyczny, jak też o wskazanie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Odnośnie wskazania podstawy faktycznej i prawnej zawartego nakazu podjęcia działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości- uzasadnienie jest bardziej lakoniczne. Dotyczy to rozstrzygnięć organów obu instancji. W niniejszej sprawie, decyzja organu I instancji została wydana w dniu ...02. 2013r., a II instancji - w dniu ...05. 2013r. Tak więc, oba rozstrzygnięcia zapadły w sytuacji, kiedy Skarżący nie był posiadaczem przedmiotowych zwierząt; zostały one bowiem sprzedane przez niego w dniu ... 09. 2012r., a więc na prawie pięć miesięcy przed zawartym w pierwszoinstancyjnej decyzji nakazem usunięcia nieprawidłowości w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Chodziło o prawidłowe oznakowanie kóz. Nie było więc fizycznej możliwości wykonania nakazu, skoro rolnik nie był wówczas ani właścicielem ani posiadaczem przedmiotowych zwierząt. Ponadto należy wskazać, że Skarżący we właściwym terminie złożył do BP ARiMR zgłoszenie przemieszczenia zwierząt. Jak wynika z uzasadnienia decyzji II instancji, zgłoszenie to, zdaniem organu, zawierało brak formalny polegający na niepodaniu przez Wnioskodawcę numeru siedziby stada, do której przemieszczono zwierzęta. Jednakże, zdaniem Sądu, organ dysponował dostatecznym czasem, aby wezwać do usunięcia tego braku, gdyż między zgłoszeniem faktu sprzedaży ( ...10.2012r.), a wydaniem decyzji minęło kilka miesięcy. Organ zarzucił Skarżącemu, iż nie złożył oświadczenia o zrealizowaniu działań naprawczych, jak wymaga tego przepis § 33 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jednakże nie wziął pod uwagę faktu, ze w tej , konkretnej sytuacji Skarżący nie mógł takiego oświadczenia złożyć, gdyż poświadczyłby w nim nieprawdę. Oczywiście, organ ma rację, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii regulują inne przepisy, jednakże przy zbieraniu materiału dowodowego i jego ocenie w sprawie o płatności ONW, należało wziąć pod uwagę ustalenia zawarte w decyzji z dnia ... października 2012r. Nr ... Powiatowy Lekarz Weterynarii w Mińsku Mazowieckim stwierdza w uzasadnieniu decyzji o umorzeniu, że po ponownej kontroli identyfikacji i rejestracji zwierząt , dokonanej w dniu ... października 2012r., ustalono, iż kozy zostały sprzedane w dniu ... .09. 2012r. oraz że okazano stosowne dokumenty na tę okoliczność. Ponadto wskazuje: "Okazano uzupełnioną księgę rejestracji stada kóz oraz spis stanu kóz (stan zerowy)". To wszystko jest niesporne i ustalone na kilka miesięcy przed wydaniem w niniejszej sprawie decyzji przez Kierownika BP ARiMR, jak też zaskarżonej, podjętej przez Dyrektora. Decyzje te, bez uwzględnienia wskazanych wyżej faktów, zostały podjęte nie tylko w przedmiotowej sprawie, ale także w dwóch innych, będących przedmiotem kontroli WSA, to jest w sprawach o sygn. V SA/Wa 1682/13 (dot. płatności ONW) i V SA/Wa 1681/13 (dot. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1) c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.