V SA/Wa 1685/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Protokolant: referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi T. J. M. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. oddala skargę T.M. (zwany dalej: skarżącym) [...] października 2009 r. złożył w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" objętego Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Weryfikacja wniosku skarżącego wykazała, że wniosek wymaga uzupełnienia braków formalnych, dlatego też pismem z 11 grudnia 2009 r. – na podstawie § 43 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009 r. – skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych, które uzupełnił 29 grudnia 2009 r. i z tym dniem wniosek skarżącego stał się poprawny i kompletny. Z uwagi na kompletność i poprawność wniosku [...] Oddział Regionalny ARiMR 30 grudnia 2009 r. wystąpił do Departamentu Wsparcia Rybactwa ARiMR o przekazanie informacji o dostępności środków finansowych w ramach programu operacyjnego na datę 29 grudnia 2009 r. DWR ARiMR przekazał informację o braku środków finansowych na 29 grudnia 2009 r. Z uwagi na powyższe [...] kwietnia 2010 r. Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR działając w imieniu Prezesa ARiMR, zakończył obsługę wniosku złożonego przez skarżącego, odmawiając przyznania pomocy z powodu braku dostępności środków finansowych w zakresie środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe". Powyższe rozstrzygnięcie znalazło oparcie w art. 14 ust. 4 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.; zwaną dalej: ustawą z 3 kwietnia 2009 r.), w związku z § 51 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 147, poz. 1193 ze zm.; zwane dalej: rozporządzeniem z 7 września 2009 r.). Skarżący [...] kwietnia 2010 r. wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że do odmowy przyznania pomocy doszło z naruszeniem § 51 rozporządzenia z 7 września 2009 r. Skarżacy zgłosił również zastrzeżenia co do spsobu podziału środków finansowych w ramach programu operacyjnego. Prezes ARiMR po rozpatrzeniu powyższego wezwania pismem z [...] czerwca 2010 r. poinformował skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W skardze na pismo ARiMR z [...] kwietnia 2010 r. skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił, iż organ naruszył art. 8 ust. 1 ustawy z 3 kwietnia 2009 r., a także § 10, § 44 ust. 1 i ust. 5 oraz § 51 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 września 2009 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zgodnie z treścią art. 8 ust 1 ww. ustawy Minister właściwy do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, podział środków finansowych na realizację programu operacyjnego w ramach określonych osi priorytetowych, o których mowa w art. 3, ustalając limity na poszczególne środki objęte tymi osiami, mając na względzie zapewnienie efektywności wdrażania programu operacyjnego oraz wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na jego realizację. Zdaniem skarżącego wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację pomocy w ramach środka 2.2 programu wodno-środowiskowego została nieprawidłowo oszacowna, co spowodowało wyczerpanie tych środków w bardzo krótkim czasie i wykluczenie około 70% gospodarstw rybackich z uzyskania pomocy finansowej. Dalej skarżący zarzucił, iż oddziały terenowe ARiMR stosowały niejednolitą praktykę odnośnie wymagań dotyczących kompletności wniosku. Różny był też czas rozpatrywania wniosków, co spowodowało, że ilość umów podpisanych przez poszczególne oddziały była niejednakowa “niektóre (...) podpisały 30 umów (...), a inne nie podpisały żadnej umowy lub tylko kilka". Ponadto zdarzało się, wnioski, złożone przez ten sam podmiot i w ten sam sposób wypełnione, złożone w dwóch różnych oddziałach ARiMR były odmiennie rozstrzygane. Skarżący zauważył, że gdyby Minister właściwy do spraw rybołówstwa określił - na podstawie art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. - podział środków na poszczególne województwa, ograniczyłby wskazane powyżej zaniedbania i naruszenia. Skarżący wskazując na naruszenie § 51 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. zauważył, iż pomoc jest przyznawana do wyczerpania środków finansowych, zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonywała natomiast oceny oraz akceptacji wniosków, a następnie zawierała umowy o dofinansowanie w dowolnych terminach, zależnych jedynie od danego Oddziału Regionalnego. Działanie oddziałów terenowych ARiMR, które swobodnie i bez ujednoliconej procedury dokonywały przyjmowania, oceny wniosków i podpisywania umów narusza zasadę zawartą w art. 6 k.p.a. Następnie skarżący zarzucił, iż wniosek złożył w dniu [...] października 2009 r. a rozstrzygnięcie zostało wydane w dniu [...] kwietnia 2010 r., tj. po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wniosku, co stanowi o naruszeniu § 44 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 7 września 2009 r. W ocenie skarżącego w okresie tym mogło dojść do wyczerpania przewidzianych środków. Dalej, wskazując na kolejne zaniechania Agencji, skarżący wskazał, iż ARiMR winna wystąpić ze stosownym wnioskiem do ministra właściwego do spraw rybołówstwa, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych może wyrazić zgodę na przyznawanie pomocy do określonej wysokości, przekraczającej wysokość ustalonego limitu. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Skarżący pismem procesowym z 17 stycznia 2010 r. podtrzymał swoje argumenty zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Rozpoznawana sprawa dotyczy złożonego [...] października 2009 r. przez skarżącego w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosku o dofinansowanie w ramach Środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" z Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", osi priorytetowej – 2 "Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury". Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach środka 2.2 "Działania wodno – środowiskowe" zostały uregulowane w: - rozporządzeniu Rady (WE) nr 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (D. Urz. UE. L 223 z 15 sierpnia 2006 r.; zwanym dalej jako: "rozporządzenie 1198/2006"); - rozporządzeniu Komisji (WE) nr 498/2007 z 26 marca 2007 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE. L 120 z 10 maja 2007 r.; zwanym dalej jako: rozporządzenie 498/2007); - ustawie z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.; zwanej dalej: ustawą z 3 kwietnia 2009 r.); - rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 147, poz. 1193, ze zm. zwanym dalej: rozporządzeniem z 7 września 2009 r.); - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009 r. w sprawie podziału środków finansowych a realizację programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na lata 2007-2013" (Dz. U. Nr 147, poz. 1192). Na podstawie art. 4 pkt 1 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. – zadania instytucji zarządzającej dla Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" wykonuje minister właściwy do spraw rybołówstwa, czyli Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, instytucją pośredniczącą dla osi priorytetowej 2 jest na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. – Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W art. 9 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. określono, że w ramach programu operacyjnego, pomoc jest przyznawana na wniosek o dofinansowanie, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w rozporządzeniach 1198/2006 i 498/2007 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ustawy z 3 kwietnia 2009 r., tj. w rozporządzeniu z 7 września 2009 r. Obowiązek przygotowania wzoru wniosku o dofinansowanie został nałożony na instytucję zarządzającą (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 kwietnia 2009 r.). Stosownie do przepisu art. 10 ust. 3 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie: 1) poprawności sporządzenia i złożenia, 2) zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja, 3) celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji - w sposób określony w powyższym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący. W § 41 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 7 września 2009 r., wskazano, że wniosek o dofinansowanie zawiera w szczególności: 1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy; 2) imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres osoby upoważnionej do reprezentowania wnioskodawcy - jeżeli pełnomocnictwo zostało udzielone; 3) numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnioskodawcy; 4) informację o formie prawnej wnioskodawcy; 5) charakterystykę prowadzonej działalności; 6) opis planowanej operacji, w tym określenie miejsca jej realizacji, celów, zakresu i kosztów; 7) zestawienie rzeczowo-finansowe operacji; 8) oświadczenia lub zobowiązania wnioskodawcy związane z pomocą; 9) informację o załącznikach dołączonych do wniosku oraz, że do wniosku o dofinansowanie dołącza się dokumenty potwierdzające dane zawarte we wniosku o dofinansowanie, które to dokumenty są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy z 3 kwietnia 2009 r., w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 – wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. Stosownie do § 51 rozporządzenia z 7 września 2009 r., pomoc w ramach środka 2.2 jest przyznawana do wyczerpania środków finansowych, zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie. Rozpoznając sprawę Sąd w pierwszej kolejności ocenił, czy w toku postępowania prowadzonego w sprawie przyznania środków nie doszło do naruszenia przepisów procedury, które mogłoby mieć wpływ na wynik tego postępowania, a więc czy kierowane do skarżącego wezwania do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie były uzasadnione i czy nie przedłużyły bezzasadnie terminu uznania kompletności wniosku, pozbawiając skarżącego uzyskania dofinansowana. Sąd stwierdził, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że pierwotnie złożony przez skarżącego wniosek, tj. [...] października 2009 r. był wnioskiem niekompletnym, gdyż nie dołączono do niego, m.in. aktualnego zaświadczenia potwierdzającego wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na potrzeby realizacji operacji, prawomocnego pozwolenia wodno-prawnego. W związku z tym sformułowane przez Agencję w wezwaniu z [...] grudnia 2009 r. – na podstawie § 43 ust. 2 rozporządzenia z 7 września 2009 r. – żądanie uzupełnienia wniosku przez skarżącego było prawidłowe. Przy czym podkreślić należy, iż sam skarżący nie kwestionuje, że wniosek w dniu złożenia był niekompletny, a wezwanie zbędne. W związku z powyższym przyjąć należy, iż faktycznie – tak jak uznał to organ – wniosek stał się kompletny (prawidłowo wypełniony), a więc nadawał się do przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej dopiero w chwili wykonania wezwania, tj. 29 grudnia 2009 r. Jak wyżej wyjaśniono podstawą przyznania pomocy jest prawidłowo wypełniony i udokumentowany wniosek (§ 51 rozporządzenia z 7 września 2009 r.). Wobec faktu, że ilość środków może nie być wystarczająca do wypłacenia pomocy wszystkim zainteresowanym przyjęto zasadę, że pomoc jest przyznawana zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie. Ponieważ skarżący złożył wniosek o dofinansowanie, który został uznany za prawidłowy i kompletny dopiero 29 grudnia 2009 r., a dofinansowanie przyznano tylko tym wnioskodawcom, którzy złożyli poprawne wnioski do 28 grudnia 2009 r., nieprzyznanie skarżącemu dofinansowania ze względu na brak środków finansowych jest zgodne z przepisem art. 14 ust. 4 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. Należy wskazać, że gdyby wniosek złożony przez skarżącego [...] października 2009 r. był od razu poprawnie wypełniony i zawierał niezbędne załączniki, skarżący uzyskałby wnioskowaną pomoc. Podmioty, które złożyły kompletny i prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie pomocy do 28 grudnia 2009 r. pomoc finansową otrzymały. Uzyskanie przez skarżącego pomocy uniemożliwiły błędy w pierwotnie złożonym wniosku z [...] października 2009 r. Wobec ograniczonej puli środków ustalona została zasada przyznawania dofinansowania według kolejności złożenia poprawnie wypełnionych wniosków. Do dofinansowania – jak wynika z akt administracyjnych sprawy – zaklasyfikowało się 200 podmiotów. Skarżący natomiast znalazł się na liście wniosków, które nie uzyskały dofinansowania (pozycja 35 - k. 156 akt adm.). Skarżący podniósł również zarzut dotyczący naruszenia przez Agencję przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z 3 kwietnia 2009 r., do postępowań w sprawach przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępnienia akt, a także skarg i wniosków. Skarżący zarzucił zaś naruszenie art. 6, 9, 11, 12 i 35 k.p.a., tj. przepisów, w których mowa o legalności działania organu, informowaniu stron, zasadzie przekonywania, szybkości i ograniczonego formalizmu i załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki. Powyższa okoliczność wyklucza zatem weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy wskazanych przez skarżącego rozwiązań przyjętych w k.p.a. Nie można również zgodzić się z zarzutem dotyczącym naruszenia przepisów rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009 r. dotyczących okresu rozpatrywania wniosku. Zgodnie z treścią § 44 ust. 5 ww. rozporządzenia wniosek o dofinansowanie, w przypadku operacji w ramach środka działania wodno-środowiskowe w zakresie wsparcia wykorzystania tradycyjnych lub przyjaznych środowisku technik i praktyk w howie lub hodowli ryb, rozpatruje się do końca roku, w którym wniosek został złożony. Z akt sprawy wynika, iż – jak już zaznaczono powyżej – złożony przez skarżącego wniosek był niekompletny, więc obowiązkiem organu było wezwanie skarżącego na podstawie § 43 ust. 2 rozporządzenia z 7 września 2009 r. do uzupełnienia wniosku, co też organ uczynił pismem z [...] grudnia 2009 r. Wniosek stał się kompletny 29 grudnia 2009 r., zaś 30 grudnia 2009 r. [...] Oddział Regionalny ARiMR wystąpił do DWR ARiMR z pytaniem odnośnie dostępności środków na dzień 29 grudnia 2009 r. Skoro więc z pytaniem o dostępność środków Oddział Regionalny zwrócił się 30 grudnia 2009 r., to zakończenie weryfikacji wniosku – warunkujące wystąpienie z pytaniem do DWR ARiMR – miało miejsce przed końcem roku, w którym złożono wniosek. Następnie oddział regionalny oczekiwał wyłącznie na informację z Centrali Agencji co do dostępności środków. Okres oczekiwania nie miał żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż pod uwagę brana była włącznie data uzyskania przez wniosek stanu kompletności i poprawności. Odnośnie zarzucanej przez skarżącego niejednolitej praktyki oddziałów ARiMR dotyczącej oceny wniosków i czasu ich rozpatrywania, Sąd wyjaśnia, iż sposób i czas weryfikacji wniosków przez inne niż [...] OR ARiMR pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych w niniejszej sprawie zarówno ocena wniosku jako niekompletnego jak i wezwanie do jego uzupełnienia dokonane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wniosek skarżącego, stał się kompletny dopiero 29 grudnia 2009 r., a nieprzyznanie skarżącemu dofinansowania nastąpiło ze względu na brak środków finansowych, co było zgodne z przepisem art. 14 ust. 4 ustawy. Gdyby wniosek złożony przez skarżącego dnia [...] października 2009 r. był od razu poprawnie wypełniony i zawierał niezbędne załączniki wnioskodawca uzyskałby wnioskowaną pomoc. Uzyskanie pomocy uniemożliwiły zatem błędy we wniosku, nie zaś niepoparta żadnymi dowodami, powoływana przez skarżącego okoliczność, iż inne oddziały regionalne odmiennie oceniały wnioski. Skarżący zarzucił również Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że jako instytucja pośrednicząca nie podjęła swoich funkcji nałożonych na nią przepisem art. 8 ust. 3 cyt. ustawy, co polegało, w ocenie skarżącego, na niewystąpieniu do Instytucji Zarządzającej o zwiększenie limitu przyznawanych środków. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, że Agencja występowała do Instytucji Zarządzającej w sprawie kontraktacji wszystkich wniosków kompletnych i poprawnych na dzień 28 grudnia 2009 r. i realokacji środków finansowych na rzecz środka 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" z innych środków objętych Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (m.in. pisma Departamentu Wsparcia Rybactwa ARiMR z dnia 4 lutego 2010 r., z dnia 1 marca 2010 r., z dnia 18 marca 2010 r.). Pismem z dnia 8 marca 2010 r. Instytucja Zarządzająca zawiadomiła ARiMR, iż zwiększenie limitu finansowego na środek 2.2 "Działania wodno-środowiskowe" nastąpi poprzez nowelizację rozporządzenia MRiRW z dnia 7 września 2009 r. w sprawie podziału środków finansowych na realizację Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 147, poz. 1192). Wysokość planowanej przez MRiRW realokacji środków finansowych, umożliwiała zakontraktowanie wyłącznie tych wniosków o dofinansowanie, które były kompletne i poprawne na dzień 28 grudnia 2009 r., a dla których zabrakło środków w ramach pierwotnej kwoty limitu dla przedmiotowego środka. Wobec powyższego fakt, iż wniosek skarżącego, który status kompletności i poprawności uzyskał 29 grudnia 2009 r., nie podlegał dofinansowaniu, nie oznacza, iż ARiMR naruszyła przepis art. 8 ust. 3 cyt. ustawy. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organ, wbrew zarzutom skargi, w zgodzie z zasadą praworządności, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy, należycie go ocenił, a wydane na jego podstawie zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Z tych względów, w na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.