V SA/Wa 1686/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody P. z dnia ... kwietnia 2013 r. nr ... w sprawie ze skargi Gminy L. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... czerwca 2013 r. Nr ... w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa pobranej w nadmiernej wysokości części dotacji celowej postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Wojewody P. z dnia ... kwietnia 2013 r. nr ... W skardze na decyzję Ministra Finansów z dnia ... czerwca 2013 r. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody P. z dnia ... kwietnia 2013 r. nr... zobowiązującej Gminę Ł. do zwrotu kwoty ... zł jako dotacji celowej pobranej w 2012 r. z budżetu państwa w nadmiernej wysokości na realizację zadania własnego polegającego na udzieleniu uczniom pomocy materialnej o charakterze socjalnym. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że wydatek kwoty ... zł jest dla Gminy znaczącym obciążeniem finansowym i zakłóci jej finanse. Zwrot dotacji będzie oznaczał istotne zwiększenie wydatków bieżących budżetu i zmniejszenie nadwyżki operacyjnej budżetu, co uniemożliwi zachowanie w roku 2014 relacji łącznej kwoty spłat rat kredytów i pożyczek, a tym samym uniemożliwi uchwalenie budżetu gminy na 2014 rok. Nieuchwalenie budżetu na rok 2014 spowoduje brak możliwości kontynuowania inwestycji z udziałem środków UE rozpoczętych w latach poprzednich. Zaniechanie tychże inwestycji spowoduje z kolei konieczność zwrotu środków otrzymanych tytułem dofinansowania, co całkowicie zachwieje finansami gminy. Ponadto wskazano, iż Gmina L. boryka się z problemem zadłużenia i znaczącym spadkiem dochodów bieżących na skutek likwidacji dwóch największych zakładów pracy. Zadłużenie gminy na dzień 31.12.2012 r. wynosiło ... mln zł, co stanowi ok. 50% jej dochodów. W ciągu najbliższych 4 lat obsługa zaciągniętego długu pochłonie rocznie około 14% dochodów budżetu, czyli ... mln zł rocznie. Każdy dodatkowy nieprzewidziany w budżecie wydatek bieżący zmniejsza nadwyżkę operacyjną budżetu i tym samym uniemożliwia spłatę istniejącego zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Finansów z ... czerwca 2013 r., natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie w I instancji przez Wojewodę P. Wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny może orzekać o wstrzymaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone, ale również i tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a). Wniosek Gminy zasługuje na uwzględnienie. Sąd wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzją Wojewody P. z dnia ... kwietnia 2013 r. nakazano skarżącej gminie zwrot części dotacji (... zł z odsetkami) z budżetu państwa udzielonej na realizację zadania własnego polegającego na udzieleniu uczniom pomocy materialnej o charakterze socjalnym. W myśl art. 126 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 ze zm.) dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Dotacja celowa zgodnie z brzmieniem art.127 ust. 2 ww. ustawy o finansach publicznych to dotacja udzielana na podstawie obowiązującego prawa, która powinna zawsze służyć realizacji określonego zadania publicznego organu administracji, na którym ciążą różnorakie zadania publiczne określone w przepisach prawa ustrojowego i ustawach dotyczących poszczególnych dziedzin administracji publicznej. Zatem w ocenie Sądu obowiązek natychmiastowego zwrotu wskazanej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach gminy, konieczność zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej, a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do kompetencji gminy. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (v. postanowienie z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11) gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej. Trzeba też zdaniem Sądu wziąć pod uwagę fakt, że dotacja celowa została już w dużej mierze rozdysponowana w postaci pomocy socjalnej dla uczniów – wykorzystana została kwota ... zł (zgodnie z rozliczeniem dotacji przekazanych w 2012 r. znajdującym się w aktach administracyjnych), zatem zasadnym jest wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd. Sąd doszedł do przekonania, że przytoczone wyżej okoliczności w wystarczającym stopniu uprawdopodobniają obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.