V SA/Wa 1689/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... maja 2010 r. nr ... w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; oddala skargę. R. M. uzyskał uprawnienia kombatanckie na mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w O. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od lipca 1945 r. do grudnia 1947 r. podczas służby w KBW. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił R. M. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał w szczególności, że przeprowadzone postępowanie weryfikacyjne wykazało, iż strona osobiście brała udział w walce z reakcyjnym podziemiem. Organ powołał się na pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 26 października 2009 r. zawierające informację, że żołnierze Oficerskiej Szkoły KBW w L. w okresie pełnienia służby przez weryfikowanego brali udział w walkach z organizacjami podziemia niepodległościowego. Dalej Kierownik Urzędu przywołał treść art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" i art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wyjaśnił, że zgodnie z tymi przepisami pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Od powyższej decyzji strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu organ powołując się na liczne orzecznictwo dotyczące spraw o pozbawienie uprawnień kombatanckich podtrzymał ustalenia dokonane w wydanej wcześniej decyzji. Stwierdził też, że ewentualny fakt prowadzenia walk z oddziałami UPA nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie weryfikowany podniósł, że był w Wojsku Polskim jako nieletni (urodził się w 1931 r.), natomiast rozkazy przełożonych wykonywał będąc w jednostce wojskowej w L. Do S. wstąpił w 1980 r. po ogłoszeniu w prasie, że poszukują chłopców z tamtych lat z L.. Wskazał, że nie był partyjny, sądzony ani też karany. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowi przepis art. 25 ust. 2 pkt. 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "c" ustawy o kombatantach, na podstawie którego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, skarżący służył w Oficerskiej Szkole Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w L.. Poza sporem pozostaje fakt, iż Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był wojskowo-policyjną formacją zbrojną Resortu Bezpieczeństwa Publicznego powstałą w 1945 r. do walki z niepodległościowym podziemiem oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi. Pojęcie "aparatu bezpieczeństwa publicznego" zgodnie z przyjętą wykładnią wyrażoną w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 1992 r. (II UZP 7/91, OSNC APU nr 10/92, poz. 174) podzieloną przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 15 lutego 1994 r., sygn. akt T 15/93-publikowane OTK 1994/1/4), oznacza wszystkie jednostki organizacyjne kolejno w Resorcie Bezpieczeństwa Publicznego, Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego, Komitecie Bezpieczeństwa Publicznego i Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Tym samym przyznać należy, iż Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego był jednostką aparatu bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż skarżący wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej – biorąc udział w zwalczaniu "band reakcyjnego podziemia" (życiorys strony, deklaracja ZBOWiD). Dodatkowo w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w celu dokładnego ustalenia, z jakimi formacjami zbrojnego podziemia walczyła jednostka KBW, w której służył skarżący w okresie pełnienia służby wojskowej, organ orzekający zwrócił się o dodatkowe informacje do Instytutu Pamięci Narodowej. W odpowiedzi z dnia 26 października 2009 r. IPN wskazał, iż Oficerska Szkoła KBW L. w okresie pełnienia w niej służby zainteresowanego (1946-1947) brał udział w walkach zbrojnych z ugrupowaniami M. i M.. Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, rację należy zatem przyznać organowi, który stwierdził, iż skarżący podczas pełnienia służby wojskowej w KBW wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Podkreślić także należy, iż w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że z punktu widzenia wymagań ustawy o kombatantach, sam fakt udziału w ramach służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w walkach z niepodległościowym podziemiem - nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej - powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Tym samym wykazanie osobie zainteresowanej wykonywania tylko zadań operacyjnych upoważniało organ do wydania rozstrzygnięcia o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] marca 2010r. są zgodne z obowiązującym prawem. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku