V SA/Wa 1692/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy prawa przeglądania dokumentów objętych ochroną tajemnicy służbowej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; A. B. (dalej: "skarżąca") złożyła wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, nie posiadają nieruchomości ani oszczędności pieniężnych. Jej mąż posiada samochód marki [...] , rocznik 2005. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącej z tytułu umowy o pracę i jej męża prowadzącego działalność gospodarczą wynoszą 3.878 zł miesięcznie. Do miesięcznych wydatków skarżąca zaliczyła wynajem mieszkania – 2200 zł, media i telefon – 200 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) – dalej "p.p.s.a." - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł (zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a uiszczenie kwoty 200 zł wpisu od skargi nie stanowi dla niej bariery w dostępie do Sądu. Zauważyć należy, iż skarżąca posiada stabilne źródło dochodów uzyskując wraz mężem miesięczny dochód w wysokości 3 878 zł miesięcznie, w tym z tytułu umowy o pracę zawartej przez skarżącą oraz prowadzenia działalności gospodarczej jej męża. Wskazać należy, iż skarżąca w złożonym wniosku podała, iż do miesięcznych wydatków jakie ponosi wraz z mężem, należy kwota 2200 zł na wynajem mieszkania oraz media i telefon w wysokości 200 zł. Mając na uwadze okoliczność, iż skarżąca wraz z mężem uzyskuje regularnie dochody, należało uznać, iż posiada wystarczające środki pieniężne na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W sytuacji, bowiem gdy uzyskiwane dochody lub posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), to uzasadnione jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Wnioskująca nie należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jej sytuacji majątkowej nie można utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia