V SA/Wa 1692/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-11
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Irena Jakubiec-Kudiura, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje płatność ekologiczna na rok 2016 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 5.1 "Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji", jeśli na całym zadeklarowanym obszarze (100% powierzchni) uprawiana jest mieszanka wieloletnich traw z przeznaczeniem na nawóz zielony, a w poprzednim roku również zadeklarowano te same działki na nawóz zielony?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniła wymogów do przyznania płatności ekologicznej na rok 2016. Kluczowe było ustalenie, że skarżąca w 2015 roku uzyskała płatność na podstawie § 9 ust. 14 rozporządzenia EKO (wykorzystanie traw na nawóz zielony), co zgodnie z § 9 ust. 14c pkt 2 rozporządzenia wykluczało przyznanie płatności w kolejnym roku na warunkach określonych w § 9 ust. 14a. Ponadto, nawet gdyby zastosowanie znalazł § 9 ust. 14a, to powierzchnia upraw traw wieloletnich (100% obszaru zobowiązania) przekroczyła dopuszczalny limit 25% (a nawet 55%, co skutkowało 100% zmniejszeniem płatności zgodnie z załącznikiem nr 10).Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016 w ramach wariantu 5.1 "Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji", deklarując mieszankę wieloletnich traw na całym zadeklarowanym obszarze (100%) z przeznaczeniem na nawóz zielony. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, wskazując na niespełnienie wymogów produkcji ekologicznej. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację przepisów rozporządzenia EKO, twierdząc, że przepisy dotyczące upraw jednorocznych nie dotyczą roślin wieloletnich. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej; oddala skargę.
Przedmiotem skargi S. sp. z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca, strona lub spółka) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Piasecznie z/s w G. (dalej: Kierownik ARiMR lub organ I instancji) z [...] czerwca 2017r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2016.
Wnioskiem z [...] kwietnia 2016 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie płatności ekologicznej. We wniosku zadeklarowano powierzchnię działek rolnych A1 RE, B1 RE i C1 RE w ramach wariantu 5.1 uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji w wysokości 16,43 ha. Na gruntach tych zadeklarowano mieszankę wieloletnich traw z przeznaczeniem na nawóz zielony.
Decyzją z [...] czerwca 2017r. Kierownik ARiMR odmówił przyznania: 1) płatności ekologicznej na rok 2016 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu: 5.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji, oraz 2) kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2016. W uzasadnieniu decyzji Kierownik ARiMR wskazał, w odniesieniu do odmowy płatności, że spółka nie spełniła wymagań dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym w 2016 r.
Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Dyrektor ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2017r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji z [...] czerwca 2017r.
W uzasadnieniu organ szczegółowo wskazał podstawy prawne, które miały zastosowane w sprawie. W szczególności powołał się na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U., poz. 370 ze zm., dalej: rozporządzenie EKO), a także na zmianę tego rozporządzenia, która została dokonana rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo Ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U., poz. 343).
Wskazał na przepisy § 9 ust. 14, 14a, 14b i 14c i stwierdził, że zgodnie z § 9 ust. 14a rozporządzenia EKO w przypadku upraw wieloletnich roślin bobowatych drobnonasiennych, wieloletnich traw lub ich mieszanek uprawianych w plonie głównym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 lub 11, płatność ekologiczna do gruntów, na których są one uprawiane, może zostać przyznana bez spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 3 (jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia – dopisek sądu), w pierwszym roku ich uprawy, a w drugim roku ich uprawy, jeżeli zostaną wykorzystane jako nawóz zielony. Zwrócił także uwagę, że jeżeli do danego gruntu w poprzednich latach realizacji zobowiązania ekologicznego płatność ekologiczna została przyznana na warunkach określonych w ust. 14, płatność ekologiczna do tego gruntu nie może być przyznana na warunkach określonych w ust. 2a albo 14a (§ 9 ust. 14c pkt 2 rozporządzenia).
Zauważył także, że ust. 1a załącznik nr 2 "Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów" do rozporządzenia EKO wymagał, aby w przypadku Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji – powierzchnia upraw roślin (m.in. traw lub ich mieszanek uprawianych w plonie głównym) nie może być większa niż 25 % wielkości obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia.
Organ odwoławczy stwierdził, że spółka we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 zadeklarowała do płatności ekologicznej działkę rolną A1 RE (mieszanka wieloletnia traw), B1 RE (mieszanka wieloletnia traw), C1 RE (mieszanka wieloletnia traw), z przeznaczeniem na nawóz zielony. Po dokonaniu analizy sprawy z roku 2015 stwierdził, że ponownie strona zadeklarowała uprawę na nawóz zielony. Tym samym na całym zadeklarowanym obszarze (100 % powierzchni) znajdowała się mieszanka wieloletnia traw. Dlatego też organ II instancji mając na względzie część II załącznika nr 10 rozporządzenia EKO stwierdził, że wysokość zmniejszeń płatności dla wariantu 5.1 w przypadku skarżącej wynosiła 100%. Tym samym słusznie odmówiono skarżącej przyznania płatności ekologicznej. Natomiast brak spełnienia warunków do przyznania płatności ekologicznej spowodował odmowę refundacji kosztów transakcyjnych.
Pismem z 7 września 2017r. skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję Dyrektora ARiMR wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem do powierzchni wskazanej we wniosku.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie zapisów rozporządzenia EKO, a w szczególności § 9 pkt 2a, § 14 i 14a oraz przepisów załącznika nr 2 na mocy § 30 ust. 12 pkt 1 oraz pkt 1a, w szczególności błędnej interpretacji zapisów tego rozporządzenia polegającej na przyjęciu, iż przepisy dotyczące uprawy jednorocznej dotyczą również roślin wieloletnich.
W uzasadnieniu skargi spółka przytoczyła treść ww. przepisów oraz powołując się na § 9 ust. 14a rozporządzenia EKO wskazała, że w jej ocenie, w przypadku roślin wieloletnich płatność przysługuje przez dwa lata bez spełniania warunku utrzymania zwierząt, pod warunkiem przeznaczenia plonu na nawóz zielony. Wyjaśniła, że uprawia i deklaruje do dopłat mieszankę traw wieloletnich i dlatego też płatność winna być jej przyznana na podstawie § 9 ust. 14a rozporządzenia. W jej ocenie załącznik nr 2 do rozporządzenia EKO wskazujący, że powierzchnia uprawy w ramach pakietu 5 nie może być większa niż 25% wielkości obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym dotyczy roślin jednorocznych, a nie roślin wieloletnich.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr z 2017r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, v. art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, sąd stwierdził, że decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
W rozpoznawanej sprawie istotę sporu stanowi odmowa przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 z uwagi na stwierdzenie przez organ, że skarżąca nie spełniła wymagań dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym w 2016 r. W sprawie stan faktyczny nie jest sporny i wskazuje, że spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2016 (wariant 5.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji) i zadeklarowała do płatności ekologicznej działkę rolną A1 RE (mieszanka wieloletnia traw), B1 RE (mieszanka wieloletnia traw), C1 RE (mieszanka wieloletnia traw), z przeznaczeniem na nawóz zielony. Stwierdzono także, że w 2015 r. skarżąca deklarowała na tych działkach rolnych również uprawę (mieszankę wieloletnich traw) na nawóz zielony. Tym samym na całym zadeklarowanym obszarze (100 % powierzchni) znajdowała się mieszanka wieloletnia traw.
Reguły ustalające przyznawanie płatności ekologicznej zawarte zostały zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i w prawodawstwie wspólnotowym. Spośród przepisów prawa krajowego reguły te zawarte są w szczególności w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349, dalej: ustawa).
Zgodnie z § 2 ust 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia EKO płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli: 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym"; 4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W § 4 ust. 1 określono pakiety i warianty w tym w pkt 5 tego przepisu Pakiet 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji. Natomiast w myśl § 4 ust. 2 pkt 1 zobowiązanie ekologiczne może być realizowane m.in. w ramach pakietu wymienionego w ust. 1 pkt 5 (Pakiet 5).
Zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia EKO w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów (...).
Powyższy warunek dotyczący posiadania zwierząt w zakresie m.in. Pakietu 5 został zmodyfikowany.
I tak w ust. 14 § 9 rozporządzenia EKO, w brzmieniu obowiązującym na 2015r. wskazano, że jeżeli rośliny motylkowate drobnonasienne, trawy lub ich mieszanki uprawiane w plonie głównym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 lub 11 zostaną wykorzystane w danym roku jako nawóz zielony na określonych gruntach, płatność ekologiczna do tych gruntów jest przyznawana w danym roku bez spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 3, chyba że w poprzednich latach realizacji zobowiązania ekologicznego płatność ekologiczna do tych gruntów została już raz przyznana bez spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 3. Brzmienie tego przepisu w kampanii na 2016r. uległo niewielkiej zmianie, gdyż zamiast roślin motylkowatych prawodawca wpisał rośliny bobowate i z ostatniej części zdania utworzył nowy przepis. Tym samym w 2016r. treść § 9 ust. 14 rozporządzenia EKO brzmiała cyt. "Jeżeli rośliny bobowate drobnonasienne, trawy lub ich mieszanki uprawiane w plonie głównym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 lub 11 zostaną wykorzystane w danym roku jako nawóz zielony na określonych gruntach, płatność ekologiczna do tych gruntów jest przyznawana w danym roku bez spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 3".
W tym miejscu należy wskazać, że treść § 9 ust. 14 rozporządzenia EKO była podstawą do rozpoznania sprawy strony w sprawie przyznania płatności ekologicznej na 2015r. (innej podstawy prawnej do przyznania płatności wówczas nie było).
W kampanii dotyczącej przyznania płatności ekologicznej na 2016r. i lata następne prawodawca wprowadził kolejne zmiany. I tak dodał m. in. ust. 14a do § 9 rozporządzenia. Zgodnie z § 9 ust. 14a rozporządzenia EKO w przypadku uprawy wieloletnich roślin bobowatych drobnonasiennych, wieloletnich traw lub ich mieszanek uprawianych w plonie głównym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 lub 11, płatność ekologiczna do gruntów, na których są one uprawiane, może zostać przyznana bez spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 3, w pierwszym roku ich uprawy, a w drugim roku ich uprawy, jeżeli zostaną wykorzystane jako nawóz zielony.
W okresie realizacji zobowiązania ekologicznego płatność ekologiczna do danego gruntu na warunkach określonych w ust. 2a i 14 może być przyznana tylko w jednym roku, a na warunkach określonych w ust. 14a - tylko w dwóch latach (§ 9 ust. 14b).
Dodatkowo w § 9 ust. 14c pkt 1-3 rozporządzenia EKO przewidziano, że jeżeli do danego gruntu w poprzednich latach realizacji zobowiązania ekologicznego płatność ekologiczna została przyznana na warunkach określonych w ust.: 1) 2a, płatność ekologiczna do tego gruntu nie może być przyznana na warunkach określonych w ust. 14 albo 14a; 2) 14, płatność ekologiczna do tego gruntu nie może być przyznana na warunkach określonych w ust. 2a albo 14a; 3) 14a, płatność ekologiczna do tego gruntu nie może być przyznana na warunkach określonych w ust. 2a albo 14.
W sprawie niewątpliwie ustalono, że spółka po raz kolejny (drugi rok z rzędu) zadeklarowała do płatności ekologicznej mieszaninę traw wieloletnich z przeznaczeniem plonu na nawóz zielony. Tym samym brak było jakiejkolwiek podstawy prawnej do przyznania skarżącej w roku kolejnym płatności ekologicznej. W 2015 roku bowiem obowiązywał § 9 ust. 14 rozporządzenia EKO, który dawał jedynie jednorazową możliwość uzyskania płatności ekologicznej w wypadku przeznaczenia traw na nawóz zielony. Wynika, to z brzmienia cytowanego powyżej § 9 ust. 14 rozporządzenia EKO w brzmieniu obowiązującym do 14 marca 2016r. oraz z brzmienia § 9 ust. 14b rozporządzenia EKO, które zostało zmienione w od 15 marca 2016r., gdzie wskazano wprost, że pomoc którą skarżąca uzyskała na mocy § 9 ust. 14 rozporządzenia EKO mogła być udzielona jeden raz. Co więcej także pozostałe zmiany przepisów rozporządzenia EKO mające miejsce od 15 marca 2016 r. i które wobec braku przepisów intertemporalnych stosuje się do skarżącego wprost, w sposób jednoznaczny wskazują, że w wypadku uzyskania płatności ekologicznej do danego gruntu w poprzednich latach na podstawie § 9 ust. 14 rozporządzenia EKO, to skarżąca nie mogła uzyskać płatności w kolejnym roku na warunkach określonych w § 9 ust. 2a albo § 9 ust. 14a rozporządzenia EKO (§ 9 ust. 14c pkt 2 rozporządzenia EKO).
Nie można również przyjąć, że w pierwszym roku, tj. 2015r. skoro strona uprawiała trawy wieloletnie, to w 2016r., z samego faktu uprawy traw wieloletnich do skarżącej znajdzie zastosowanie § 9 ust. 14a rozporządzenia EKO odnoszący się jako jedyny przepis do upraw wieloletnich (ust. 2a i ust. 14 § 9 rozporządzenia odnoszą się do upraw jednorocznych). Po pierwsze zobowiązanie ekologiczne jest zobowiązaniem 5-letnim, po wtóre i najważniejsze należy zauważyć, że skarżący w 2015r. zobowiązał się do uprawy traw wieloletnich w plonie głównym z przeznaczeniem na nawóz zielony. Natomiast w § 9 ust. 14a rozporządzenia EKO w związku z ust. 2a załącznika nr 2 do rozporządzenia EKO w pierwszym roku trawy wieloletnie uprawiane w plonie głównym winny zostać skoszone w terminie do 31 lipca oraz następnie winna zostać zebrana i usunięta skoszona biomasa (w tym zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy). W terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi. Tym samym skoro skarżąca w pierwszym roku przeznaczyła trawy na nawóz zielony, to nie mogła zrealizować wskazanego w ust. 2a załącznika nr 2 do rozporządzenia EKO.
Sąd zauważa, że co prawda w zaskarżonej decyzji powyższy powód odmowy przyznania płatności nie został wyartykułowany w sposób jednoznaczny (wskazano jedynie przepisy prawa, które zakazują łączenia trzech praktyk wynikających z § 9 ust. 2a, ust. 14 i ust. 14a rozporządzenia), to jednak mimo braku szerszego uzasadnienia w tym zakresie, rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe
Wada uzasadnienia w powyższym zakresie nie miała wpływu na istotę rozstrzyganej sprawy, gdyż również analiza dalszych przepisów rozporządzenia uniemożliwiała przyznania stronie wnioskowanych płatności.
Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia EKO zobowiązuje rolnika do przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
W ust. 1a pkt 2 załącznika 2 (Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów) do rozporządzenia EKO wskazano m.in. wymogi dla Pakietu 5 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji i podano, że w odniesieniu do gruntów, o których mowa w § 9 ust. 2a, 14 i 14a rozporządzenia - powierzchnia upraw roślin: bobowatych drobnonasiennych, traw lub ich mieszanek uprawianych w plonie głównym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 lub 11 rozporządzenia - jest w danym roku nie większa niż 25% wielkości obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia.
Innymi słowy aby otrzymać płatność ekologiczną, to powierzchnia mieszanek traw w danym roku nie może być większa niż 25% wielkości obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym. W wypadku gdy przekracza tę wartość, to w grę wchodzi załącznik 10 do rozporządzenia EKO pt. "Wysokość współczynników dotkliwości uchybienia oraz współczynników trwałości uchybienia stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności ekologicznych". W załączniku tym określono, m.in. że dla Pakietu 5 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji jeżeli powierzchnia upraw roślin, o których mowa w § 9 ust. 2a,14 i 14a rozporządzenia, zajmuje w danym roku więcej niż 55% wielkości obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, to iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości wynosi 100%. Tym samym również z tego powodu zasadnie odmówiono skarżącej przyznania płatności ekologicznej, gdyż zadeklarowany obszar na którym uprawiana jest mieszanka wieloletnich traw przekraczała 55% wielkości obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym i wynosiła 100%.
Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że skarżąca deklarowała wieloletnią mieszankę traw. Z powyżej cytowanych przepisów dolegliwość ta dotyczy zarówno deklaracji rośli jednorocznych, jak i wieloletnich, na co wprost wskazuje ust. 1a pkt załącznika 2 i cytowana część II załącznika 10 do rozporządzenia EKO. Powołane bowiem przepisy jednoznacznie wskazują na § 9 ust. 14a rozporządzenia EKO, w którym to przepisie jest mowa o roślinach wieloletnich (wieloletnich roślinach bobowatych drobnonasiennych, wieloletnich trawach lub ich mieszankach). A więc zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia § 9 pkt 2a, § 14 i 14a oraz przepisów załącznika nr 2 i wskazywanie wbrew treści załącznika nr 2, że załącznik ten dotyczy tylko roślin jednorocznych, a nie roślin wieloletnich.
Powyższa interpretacja jest zbieżna z uzasadnieniem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U., poz. 343 – patrz https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//509/12280300/12329779/dokument211294.pdf), w którym wskazano, że wprowadza się trzy praktyki określone w § 9 ust. 2a, 14 i 14a rozporządzenia ekologicznego. W odniesieniu do praktyki określonej w § 9 ust. 14a rozporządzenia prawodawca wyjaśnił, że poza dwiema praktykami sprzyjającymi wzbogacaniu materii organicznej gleby (patrz § 9 ust. 2a i 14 – dopisek sądu), cyt. "proponuje się również wprowadzenie 2-letniej praktyki, która pozwoli lepiej wykorzystać (w 2-letnim okresie) potencjał roślin bobowatych drobnonasiennych, traw lub ich mieszanek uprawianych w plonie głównym w ramach pakietu 5 i 11 w zakresie wzbogacania materii organicznej gleby. Proponuje się, aby rośliny te mogły być uprawiane na danym gruncie przez 2 lata, przy czym w pierwszym roku koniecznym będzie skoszenie tych roślin i usunięcie skoszonej biomasy (zgodnie z wymogiem w ust. 2a załącznika nr 2 zmienianego rozporządzenia), natomiast w drugim roku uprawy tych roślin zostaną one wykorzystane na nawóz zielony". Dalej wskazano, że cyt. "Biorąc pod uwagę, że wprowadzenie ww. praktyki stwarza możliwości zastosowania 3 różnych praktyk sprzyjających wzbogacaniu materii organicznej, koniecznym jest wprowadzenie pewnych ograniczeń w ich stosowaniu, które będą zapobiegały sytuacjom, kiedy dany grunt będzie w zbyt długim okresie poddany takim praktykom oraz kiedy zbyt duży obszar gruntów w gospodarstwie w ciągu roku będzie podlegał takim praktykom. W tym celu proponuje się wprowadzenie następujących rozwiązań: każda z 3 praktyk sprzyjających wzbogacaniu materii organicznej gleby będzie mogła być zastosowana tylko raz na danym gruncie w ciągu 5 – letniego okresu zobowiązania ekologicznego i nie będzie mogła być łączona na danym gruncie z innymi praktykami, tzn. zastosowanie danej praktyki na danym gruncie wyklucza zastosowanie innej praktyki w innym okresie,
wszystkie praktyki sprzyjające wzbogacaniu materii organicznej gleby, stosowane na różnych gruntach ornych w gospodarstwie, nie będą mogły zajmować w danym roku więcej niż 25% obszaru zobowiązania ekologicznego realizowanego na gruntach ornych. Przekroczenie tego maksymalnego udziału tych upraw będzie traktowane jako uchybienie w spełnianiu odpowiedniego wymogu i będzie skutkowało zmniejszeniem należnej płatności ekologicznej".
Mając powyższe na względzie także uzasadnienie do zmian w rozporządzeniu wskazuje w sposób jednoznaczny, że aby otrzymać płatność ekologiczną, to powierzchnia upraw (w tym traw) - niezależnie od tego czy mamy do czynienia z uprawami rocznymi czy wielorocznymi - w danym roku nie może być większa niż 25% wielkości obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym.
Konsekwencją natomiast odmowy przyznania płatności ekologicznej, jest również odmowa przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2016. Zgodnie bowiem z § 16 ust. 1 rozporządzenia EKO rolnikowi może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "kosztami transakcyjnymi", poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub wariantu. Wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego ustala się zgodnie z załącznikiem nr 9 do rozporządzenia, w którym są określone koszty transakcyjne, z tym że nie może ona przekraczać 20% wysokości płatności ekologicznej (§ 16 ust. 2 rozporządzenia). Zatem skoro strona nie spełniała warunków do przyznania płatności ekologicznej, to również zasadnie odmówiono spółce przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych za 2016r.
Na zakończenie sąd wskazuje, że na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018r. odmówił przeprowadzenia dowodu z pisma z 19 września 2017 r., gdyż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W sprawie natomiast skarżąca nie złożyła dokumentu, gdyż za taki dokument nie można uznać kserokopii pisma (nie potwierdzoną za zgodność z oryginałem), które nie posiada również adresata. Na marginesie treść tego pisma w żaden sposób nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak było okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło