V SA/Wa 1696/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadkach trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, co musi zostać przez niego udowodnione.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W uzasadnieniu wskazał na swój zły stan zdrowia po operacji kręgosłupa, orzeczenie o niepełnosprawności, brak dochodów i majątku, a także utrzymywanie się wyłącznie dzięki pomocy rodziny i znajomych. Skarżący wykazał swoje miesięczne wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... sierpnia 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skarżący wystąpił w dniu ... grudnia 2009 r. - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż w dniu ... września 2009 r. został zaliczony do grona osób niepełnosprawnych, gdyż w dniu ... października 2008 r. przeszedł operację kręgosłupa. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Na U. zamieszkuje jego rodzina tj. rodzice i córka. Ojciec posiada dom o pow. ... m² oraz ...ha ziemi. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, nie pracuje z uwagi na zły stan zdrowia i utrzymuje się wyłącznie dzięki pomocy rodziny z U. oraz znajomych z Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, iż jego wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wynoszą ... zł (czynsz, media, leki, wyżywienie). Ojciec skarżącego uzyskuje dochody z wynajmu ziemi w wysokości ... zł (poza okresem zimowym) i ... zł renty, matka jest gospodynią domową bez renty/emerytury i jest osobą niepełnosprawną, córka natomiast jest studentką państwowych studiów medycznych. Do wniosku skarżący załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, dokument medyczny (opis badania z 03.2009 r.), zaświadczenie z banku, iż stan konta wynosi O zł i oświadczył, iż nie dysponuje jakimikolwiek środkami finansowymi oraz oszczędnościami na kontach bankowych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 300 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Skarżący jest osobą schorowaną, po zabiegu operacyjnym z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Nie pracuje z uwagi na uszczerbek na zdrowiu i nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych, utrzymuje się wyłącznie dzięki pomocy rodziny i znajomych. Wysokość tej pomocy mając na uwadze dochody rodziców skarżącego, nie jest na tyle wysoka, aby umożliwiła poniesienie mu kosztów sądowych w sprawie, przy wskazanych wydatkach na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło