V SA/Wa 1696/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę Skarżący S. K. dnia [...] marca 2009 r. złożył w Wojewódzkim Urzędzie [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jako uzasadnienie wniosku wskazał konieczność obecności w Polsce w związku z udziałem w postępowaniach sądowych w sprawach karnych i cywilnych, naukę w W. oraz wskazanie do leczenia ambulatoryjnego przez okres 6-9 miesięcy po przebytej w 2008 r. w K. w O. operacji [...] . Jako cel aktualnego pobytu w Polsce wpisał "Wykształcenie- doktorat". Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Wojewoda M. odmówił wnioskodawcy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jako podstawę prawną decyzji Wojewoda wskazał przepis art.53 a ust.2 pkt 2 w zw. z art.62 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz.1694 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie wizy wydanej w trybie art.33 ustawy o cudzoziemcach ważnej w okresie od [...].02.2009 r. do [...].05.2009 r., wydanej na 90 dni. Po przytoczeniu treści przepisu art. 52a ust.2 ustawy o cudzoziemcach organ stwierdził, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek określonych w tym artykule, ponieważ przebywa na terytorium RP legalnie. Wnioskodawca wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od decyzji Wojewody M. Prowadząc postępowanie w związku z wniesionym przez Cudzoziemca odwołaniem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przeprowadził postępowanie dowodowe, w ramach którego zwrócił się do S. w O., w którym cudzoziemiec miał przeprowadzoną operację [...], oraz do sądów, przed którymi toczą się postępowania uzasadniające w ocenie cudzoziemca udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony o udzielenie wyjaśnień co do konieczności pobytu cudzoziemca w Polsce. Z informacji uzyskanej ze szpitala wynika, że stan zdrowia cudzoziemca zezwala na odbycie podróży i kontynuowanie leczenia w kraju pochodzenia. Z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny wynika, że w stosunku do oskarżonego S. K. nie zastosowano środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju. Z informacji Sądu Okręgowego [...] w W. [...] Wydział Cywilny również wynika, że w stosunku do powoda S. K. nie zastosowano środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju. Decyzją z dnia [...].08.2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił decyzję Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyjaśnił, że dnia 1 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 października 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008r. Nr 216, poz.1367). Zgodnie z art.19 tej ustawy do cudzoziemców, którym wydano wizy na podstawie art. 33 ustawy o cudzoziemcach stosuje się przepisy dotyczące cudzoziemców, którym udzielono zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydane na podstawie art. 53a ust. 2 ustawy znowelizowanej. S.K. od dnia [...].02.2009 r. przebywał na terytorium Polski na podstawie wizy wydanej na 90 dni w trybie art.33 ustawy o cudzoziemcach ( w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r.). Tak więc dnia [...].03.2009 r. tj. w dniu złożenia wniosku o zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemiec przebywał na terenie Polski legalnie, a podstawę legalizacji jego pobytu stanowił art.33 ust.1 ww. ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art.61 ust.1 (a) pkt 1 ustawy wniosek złożony przez cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy jednolitej pobytowej upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 11, lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o którym mowa w art. 53a ust. 2, z wyłączeniem przypadku ubiegania się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 15 pozostawia się bez rozpoznania. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców organ I instancji powinien był pozostawić wniosek Cudzoziemca bez rozpoznania. Dlatego organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie. Na wyżej omówioną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców S. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze, uzupełnionej pismami procesowymi, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody M. zarzucił, że zostały wydane w oparciu o błędne ustalenia faktyczne oraz wadliwą interpretację ustawy o cudzoziemcach z dnia 24 października 2008 r. Zdaniem skarżącego zasadność wniosków z dnia [...] marca 2009 r. i [...] marca 2009r. nie podlega dyskusji ponieważ oparta jest na art. 53 a i art. 53 ust. 1 pkt 16 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, których treść weszła w życie w dniu 1 stycznia 2009 r. na podstawie ustawy z dnia 24 października 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach i niektórych innych ustaw. Jako okoliczności uzasadniające ww. przesłanki skarżący wskazał konieczność udziału w wymienionych postępowaniach sądowych w sprawach karnych i cywilnych, naukę w W. oraz konieczność kontynuowania leczenia z uwagi na przeprowadzoną w dniu [...] października 2008 r. operację [...]. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). W tym zakresie działalności sądów administracyjnych mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art.133 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Zgodnie z art. 145 §1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli zachodzą określone w art. 156 K.p.a. przyczyny nieważności decyzji sąd stwierdza nieważność decyzji. Jak wynika z powyższych przepisów nie każde naruszenie przepisów prawa przez organy orzekające w sprawie jest podstawą do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Na wstępie należy wyjaśnić, że zasady i warunki wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także tryb postępowania oraz organy właściwe w tych sprawach określa ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.jed.Dz.U z 2006r. Nr 234, poz.1694 ze zm. ). Ustawa była wielokrotnie nowelizowana. Jedna z nowelizacji wprowadzona ustawą z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr 216, poz.1367) weszła w życie dnia 1 stycznia 2009 r. Zmianie uległy między innymi przepisy dotyczące udzielania cudzoziemcom zezwolenia na krótkotrwały pobyt na terytorium RP w sytuacjach , które można określić jako nadzwyczajne. W świetle przepisów ustawy o cudzoziemcach obowiązujących do końca 2008 r. w sytuacjach nadzwyczajnych, np. jeżeli przepisy prawa polskiego wymagały od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej lub wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej był niezbędny ze względu na konieczność poddania się zabiegom lekarskim służącym bezpośrednio ratowaniu życia, którym cudzoziemiec nie mógł być poddany w innym państwie albo wyjątkowa sytuacja osobista wymagała obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi mogła być wydana wiza pobytowa krajowa na okres nieprzekraczający 3 miesięcy . Wiza taka mogła być wydana nawet jeżeli zachodziły przesłanki do odmowy wydania wizy krajowej. Skarżący składając w marcu 2009 r. wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas określony przebywał w Polsce na podstawie takiej wizy "nadzwyczajnej" wydanej w oparciu o przepis art. 33 ustawy o cudzoziemcach. Po wejściu w życie obowiązującej od 1 stycznia 2009 r. nowelizacji ustawy o cudzoziemcach przepisy ustawy o cudzoziemcach nie przewidują już wydawania wiz w sytuacjach określonych w art.33 ustawy o cudzoziemcach w wersji obowiązującej do końca 2008 r. Zgodnie z art.19 ustawy zmieniającej ustawę o cudzoziemcach, do cudzoziemców, którym wydano wizy na podstawie art. 33 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji (czyli również do S. K.) stosuje się przepisy dotyczące cudzoziemców, którym udzielono zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydane na podstawie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu po nowelizacji. Art. 53 a ust.2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli: 1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej; 2) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej; 4) organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 01.08.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52). Na podstawie ww. przepisu art.19 ustawy nowelizującej do skarżącego stosuje się przepisy dot. udzielania zezwolenia na zamieszkanie w sytuacjach "nadzwyczajnych", pomimo, że skarżący w dacie orzekania przez organy administracji przebywał na terenie Polski legalnie. Ze względu na treść przepisu art.19 ustawy nowelizującej organy rozpoznające wniosek cudzoziemca o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zobowiązane były stosować do niego przepisy dotyczące cudzoziemców, którym udzielono zezwolenia na zamieszkanie na podstawie art.53a ust.2. Orzekający w sprawie jako organ I instancji Wojewoda M. rozpoznał wniosek cudzoziemca jako wniosek o zezwolenie na zamieszkanie złożony na podstawie art.53a ust.2. ustawy o cudzoziemcach, ponieważ wskazane przez cudzoziemca we wniosku o zezwolenia na zamieszkanie przyczyny ubiegania się o to zezwolenia odpowiadają przesłankom wymienionych w punkcie 1 i 2 art.53a ust.2 ustawy o cudzoziemcach. Ponieważ w tym trybie można udzielić zezwolenia na zamieszkanie wyłącznie cudzoziemcowi przebywającemu na terenie Polski nielegalnie, Wojewoda odmówił udzielenia zezwolenia. Orzekając w sprawie Wojewoda M. pominął treść przepisu art. 61 ust.1 (a) pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Przepis ten stanowi między innymi , że wniosek złożony przez cudzoziemca, o którym mowa w art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, z wyłączeniem przypadku ubiegania się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 15, dotyczącego ofiar handlu ludźmi, pozostawia się bez rozpoznania. Ponieważ, jak wyżej wyjaśniono do skarżącego stosuje się przepisy dot. cudzoziemców, którym udzielono zezwolenia na zamieszkanie na podstawie art.53a ust.2 wniosek cudzoziemca należało pozostawić bez rozpoznania. Sąd wyjaśnia, że również w ustawie o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2005 r. do 1 stycznia 2009 r. przepis art.61ust.1(a) pkt 1 stanowił, że wniosek cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, o której mowa w art. 33, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że cudzoziemiec występuje z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 15 ( dot. ofiar handlem ludźmi). Ponieważ stosownie do treści przepisu art.61 ust.1(a) pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wniosek S. K. należało pozostawić bez rozpoznania , a wniosek ten został przez Wojewodę M. rozpoznany, należało decyzję organu I instancji uchylić i umorzyć postępowanie, co prawidłowo zrobił orzekający w sprawie jako organ drugiej instancji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.