V SA/Wa 170/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Monika Kramek (spr.), Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Asesor WSA - Justyna Żurawska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych oddala skargę. Przedmiotem skargi [...] (dalej jako: "skarżąca" lub "strona") jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej jako: "KRRiT", lub "organ") z [...] listopada 2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy własną decyzję organu z [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Pismem z 12 czerwca 2014 r. (data wpływu do organu 17 czerwca 2021 r.) skarżąca wniosła do KRRiT o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych widniejących m.in. na koncie abonenckim INI: [...]. Wskazała, że jak co roku zarejestrowała odbiorniki TV w związku z prowadzoną sezonowo działalnością gospodarczą (wynajem pokoi i domków letniskowych). Dodała, że pracownica Poczty Polskiej S.A. poinformowała ją, że nie ma konieczności wyrejestrowywania odbiorników z uwagi na użytkowanie sezonowe, tj. wyłącznie w miesiącach lipiec-sierpień 2013 r. Wskazała, że gdyby nie ww. informacja wyrejestrowałaby jak co roku odbiorniki i "nie byłoby tego nieporozumienia". Na podstawie informacji uzyskanych od Poczty Polskiej S.A. z których wynikało, że 31 sierpnia 2013 r. pod numerem INI: [...] wyrejestrowano odbiorniki bez zaległości w opłatach, KRRiT decyzją z [...] marca 2021 r. umorzyła postępowanie administracyjne toczące się z ww. wniosku skarżącej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że informacja wierzyciela o braku zaległości strony powoduje utratę w toku postępowania charakteru sprawy administracyjnej, co skutkuje umorzeniem przedmiotowego postępowania. Dodano, że na podstawie art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1689, dalej jako: "u.o.a.") brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania administracyjnego. Pismem z 31 marca 2021 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy jednocześnie wnosząc o zwrot opłat nienależnie, zdaniem strony, naliczonych przez Pocztę Polską S.A. w wysokości 12.228,48 zł. Strona stwierdziła, że pracownik Poczty Polskiej S.A. poinformował ją o braku obowiązku wyrejestrowania odbiorników RTV po zakończeniu prowadzenia sezonowej działalności gospodarczej. Jednakże 10 marca 2014 r. skarżąca otrzymała upomnienie od Poczty Polskiej, a następnie naliczono jej opłaty abonamentowe za okres od września 2013 r. do maja 2014 r. wraz z odsetkami w kwocie 1.539,90 zł. Dodała, że podjęła próbę wyjaśnienia sprawy powstałych zaległości z Pocztą Polską S.A., jednak 11 sierpnia 2014 r. otrzymała kolejne upomnienie, w którym została wezwana do zapłaty kwoty 12.228,48 zł. Kwotę wskazaną w tym upomnieniu uregulowała. Strona zarzuciła organowi, że wyegzekwowanie zaległości abonamentowych nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania, ponieważ wyegzekwowania dokonano w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego przez KRRiT. Raz jeszcze wskazała, że zaległości powstały w wyniku udzielenia błędnej informacji stronie o braku obowiązku wyrejestrowania odbiorników RTV po zakończeniu prowadzenia sezonowej działalności gospodarczej. Pismem z 21 września 2021 r. wezwano stronę do przedstawienia materiału dowodowego potwierdzającego, że w przypadku skarżącej było prowadzone postępowanie egzekucyjne. Odpowiadając na przedmiotowe wezwanie, pismem z 4 października 2021 r. strona wyjaśniła, że nie posiada żadnych dokumentów świadczących o postępowaniu egzekucyjnym. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o dodatkowe wyjaśnienia w związku z treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Poczta Polska S.A. wyjaśniła, że numer INI [...] zarejestrowano 16 lipca 2013 r. i wyrejestrowano 31 sierpnia 2013 r. bez zaległości w opłatach na podstawie wyjaśnień abonentki, że należności regulowane są na INI [...]. Dodano, że dla wskazanych INI nie były prowadzone postępowania egzekucyjne. Decyzją z [...] listopada 2021 KRRiT utrzymała w mocy decyzję własną z [...] marca 2021 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości. Organ stwierdził, że żądanie zmiany zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie zaległości abonamentowych w kwocie 12.228,48 zł przypisanych do konta z INI [...] prowadzi do zmiany przedmiotowych ram postępowania, które zostały wyznaczone wnioskiem strony o umorzenie zaległości z tytułu abonamentu widniejących na koncie z INI [...]. Ponadto wskazał, że art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") formułuje zamknięty katalog rozstrzygnięć w postępowaniu odwoławczym i nie przewiduje możliwości wydania przez organ odwoławczy decyzji polegającej na zmianie decyzji zaskarżonej. KRRiT stwierdziła, że decyzją z [...] marca 2021 r. prawidłowo umorzono postępowanie administracyjne toczące się z wniosku strony. Dodała, że skarżąca nie jest zobowiązana z tytułu opłaty abonamentowej, a INI [...] został usunięty z bazy Poczty Polskiej S.A., w związku z czym nie figurują na nim zaległości będące przedmiotem niniejszego postępowania. Podkreśliła, że nie jest możliwe orzekanie w sprawie ulgi w spłacie zobowiązania publicznoprawnego, które przestało istnieć. Niewskazywanie skarżącej, jako osoby zobowiązanej z tytułu zaległości w płatności opłat abonamentowych stanowi zatem o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości, co skutkowało wydaniem decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Odnosząc się do prośby o zwrot uiszczonych zaległości abonamentowych, wskazano, że poza zakresem rozstrzygnięcia w postępowaniu o umorzenie bądź rozłożenie na raty zaległości abonamentowych pozostaje żądanie w przedmiocie zwrotu uiszczonych należności publicznoprawnych. Organ zauważył, że zwrot uiszczonych/przymusowo ściągniętych należności może dotyczyć kwot nienależnie pobranych, przykładowo wobec nieistnienia zobowiązania lub skierowania egzekucji do majątku osoby niebędącej dłużnikiem. Niemniej jednak KRRiT nie posiada kompetencji w zakresie rozpatrywania wniosków o zwrot należności. Dodał, że wierzycielem należności z tytułu opłat abonamentowych jest Poczta Polska S.A. Pismem z 22 grudnia 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję KRRiT domagając się jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art.. 10 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 u.o.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji i stwierdzenie, że opłata abonamentowa została od skarżącej pobrana w sposób prawidłowy, w sytuacji, gdy skarżąca nie używała odbiorników RTV w okresie, za który została pobrana opłata oraz została wprowadzona w błąd przez pracownika Poczty Polskiej, co do wyrejestrowania odbiorników RTV po zakończeniu sezonu, w którym prowadzi ona działalność, co stanowi podstawę do umorzenia opłat abonamentowych w całości II. naruszenie art. 35 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki i prowadzenie postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zwrot nienależnie pobranej opłaty abonamentowej w sposób rażąco przewlekły. III. naruszenie art. 8 k.p.a. w związku z Konstytucją RP poprzez wprowadzenie w błąd skarżącej, co skutkowało nieprawidłowym naliczeniem wobec niej zaległości i ich wyegzekwowaniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Powyższa sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Dlatego też Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, co oznacza powrót sprawy do organu właściwego do jej ponownego rozpoznania. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w stopniu uzasadniającym podstawę do jej uchylenia. Rozpoznawana sprawa zainicjowana została wnioskiem skarżącej z 12 czerwca 2014 r. o umorzenie należności z tytułu opłat abonamentowych na konie o nr INI [...]. Wobec tak sformułowanego żądania zastosowanie w sprawie miał art. 10 ust. 1 u.o.a. stanowiący, że KRRiT może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Jednocześnie decyzję oparto na art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przypomnieć należy, że w toku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że brak jest zaległości na koncie abonenckim z INI [...]. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Poczty Polskiej S.A. (e-mail z 24 lutego 2021 r. oraz 13 października 2021 r.), 31 sierpnia 2013 r. nastąpiło wyrejestrowanie odbiorników pod nr INI [...] bez zaległości w opłatach. Dodatkowo, wobec wskazanego nr INI nie było prowadzone postępowania egzekucyjne. Należy w tym miejscu podkreślić, że poza kognicją KRRiT pozostają zagadnienia związane z wymagalnością, wysokością zobowiązania z tytułu abonamentu, sposobem naliczania opłat oraz osobą zobowiązanego. W tym bowiem zakresie KRRiT jest związana danymi uzyskanymi od wierzyciela, tj. Poczty Polskiej S.A. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 u.o.a., kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, tj. Poczta Polska S.A. W myśl natomiast z art. 7 ust. 5 tej ustawy, uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej m.in. obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. KRRiT nie została wyposażona w instrumenty prawne umożliwiające weryfikację podstaw nałożenia obowiązku w zakresie opłat abonamentowych. Zakres kompetencji KRRiT odnośnie do opłat abonamentowych dotyczy wyłącznie postępowań w przedmiocie umorzenia bądź rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłat abonamentowych oraz odsetek za zwłokę w ich uiszczaniu. W związku z tym rozpoznając wniosek skarżącej organ miał obowiązek uwzględnić dane o stanie zadłużenia w zakresie ww. opłat, przekazanych przez Pocztę Polską S.A. Jak wskazano powyżej, zgodnie z ustalonym przez organ stanem faktycznym, 31 sierpnia 2013 r. nastąpiło wyrejestrowanie odbiorników RTV pod nr INI [...] bez zaległości w opłatach. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Poczty Polskiej S.A. skarżąca w chwili wydawania decyzji, jak i na dzień złożenia wniosku o umorzenie zaległości, nie posiadała zatem zaległości w opłatach abonamentowych na wskazanym przez nią koncie. W ocenie Sądu, opierając się na danych uzyskanych od wierzyciela, z których wynikał brak istnienia ww. zaległości, organ prawidłowo uznał, że sprawa stała się bezprzedmiotowa, co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W konsekwencji powyższego bark było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku strony, zaś zarzuty wskazane w pkt I i III petitum skargi uznać należało za niezasadne. Dodać jedynie w tym miejscu należy, że kontrolowane przez Sąd decyzje KRRiT zostały wydane w sprawie wszczętej wnioskiem strony o umorzenie należności na koncie INI [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podjęto natomiast próbę modyfikacji ww. wniosku poprzez stwierdzenie, że dotyczy on zaległości w kwocie 12.228,48 zł na innym niż pierwotnie koncie INI (nr [...]), jednocześnie wnosząc o jej zwrot. Wskazać zatem należy, że organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo uznał, że związany jest treścią żądania strony wyrażoną we wniosku z 12 czerwca 2014 r., a ponadto nie jest uprawniony do rozpatrywania wniosku o zwrot uiszczonej należności, bowiem wykracza to poza zakres jego kompetencji określonych w u.o.a. Chybiony jest również zarzut dotyczący długości prowadzonego postępowania, gdyż pozostaje on poza granicami kontrolowanej sprawy. Tego rodzaju zarzuty mogły stanowić podstawę wniesienia odrębnego środka zaskarżenia w postaci skargi na bezczynność ,czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Sformułowanie zatem zarzutu naruszenia art. 35 k.p.a. w skardze na decyzję organu nie mogło zatem odnieść zamierzonego skutku, gdyż pozostawało bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Podsumowując, w ocenie Sądu, zarzuty skarżącej naruszenia wymienionych w petitum skargi przepisów u.o.a. i k.p.a. uznać należało za nieuzasadnione, a jednocześnie Sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.