V SA/Wa 1700/12

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi A. A. na postanowienie Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia ... kwietnia 2012 r. Nr ... w przedmiocie uznania za niezasadne zażalenia złożonego w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż uzyskuje dochody ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł brutto, posiada dom w budowie, działkę o pow. ...ha oraz samochód osobowy rok prod. ... . W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Skarżący wyjaśnił, iż zamieszkuje sam, świadczenie emerytalne wynosi netto ... zł. Skarżący nie potrafi określić ile wydaje na wyżywienie, ubranie, leczenie i utrzymanie miejsca zamieszkania (jak określił: "nie bierze na to rachunków). Pozostałe wolne środki przeznacza na budowę domu. Ponadto wyjaśnił, iż nie posiada wyciągów z banku, jedyne faktury jakie posiada są związane z budową domu i znajdują się w biurze rachunkowym. Skarżący nadesłał wyłącznie decyzję o zmianie emerytury, ale nie wynika z niej w jaki sposób jest ona Skarżącemu wypłacana. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości ... zł (jeśli zostanie przywrócony Skarżącemu termin do wniesienia skargi) lub też wpis od skargi kasacyjnej w wysokości ... zł i ewentualne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W myśl art. 255 ustawy p,p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to strona zobowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż Skarżący zamieszkuje sam, nie określił wydatków związanych z utrzymaniem tj. na zakup żywności, ubrań i leków. Skarżący nie nadesłał również żadnych dokumentów potwierdzających jego wydatki mieszkaniowe oraz wyciągów z rachunków bankowych, wskazując, iż takowych wyciągów nie posiada. Z nadesłanego zaświadczenia o wysokości otrzymywanego świadczenia emerytalnego wynika, iż otrzymuje on co miesiąc ... zł. Skarżący oświadczył ponadto, iż środki jakie mu pozostają przeznacza na budowę domu. Skarżący oświadczeniem powyższej treści uniemożliwił porównanie wysokości dochodów z wydatkami związanymi z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Uniemożliwił również skontrolowanie czy na rachunku bankowym nie posiada zgromadzonych oszczędności pieniężnych, które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Podsumowując wskazać należy, iż Skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku i nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości swojej sytuacji finansowej, zatem nie uprawdopodobnił przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy .p.p.s.a. Jednocześnie wskazać należy, iż Skarżący nie posiada żadnych osób na utrzymaniu, a wysokość jego dochodów nie potwierdza jakoby znajdował się on w sytuacji ubóstwa. Przeznaczanie natomiast wszystkich wolnych środków pieniężnych na budowę domu nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Skarżący ujawnił w swoim oświadczeniu posiadanie majątku ruchomego w postaci samochodu. Nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków związanych z zakupem i eksploatacją samochodu tj. rejestracją, naprawą, ubezpieczeniem itp. Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępstwa procesowego, o co wnosi w niniejszej sprawie Skarżący, wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uiszczenia kosztów sądowych oraz wynajęcia zawodowego pełnomocnika. W niniejszej sprawie, brak jest podstaw by takie ustalenie mogło zostać w sposób uzasadniony przyjęte. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.