V SA/Wa 1700/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2025 r. sprawy ze skargi B.O. na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 18 marca 2025 r. nr RzPP-DPR.431.187.2024 (KZM 580/36/2018) w przedmiocie odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Rzecznika Praw Pacjenta postanawia 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącej B.O. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi, wpisaną do rejestru Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. pod pozycją 15481. Pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r. B.O. (dalej: strona, skarżąca) złożyła skargę na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: Rzecznik) z dnia 18 marca 2025 r. odrzucające skargę strony na orzeczenie Rzecznika wydane w sprawie o nr RzPP-DPR.431.187.2024 (KZM 580/36/2018). W odpowiedzi na skargę Rzecznik wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Zakres właściwości sądów administracyjnych normują regulacje zawarte w art. 3 i art. 4 ww. ustawy. Pomijając przypadki orzekania przez sądy administracyjne na mocy przepisów szczególnych oraz w sprawach sprzeciwów od decyzji lub postanowień (art. 3 § 3 i 2a p.p.s.a.), czy też sporów o właściwość (art. 4 p.p.s.a.), w katalogu przewidzianym w art. 3 § 2 ww. ustawy przewidziano, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przedmiotowy katalog nie obejmuje zaskarżonego rozstrzygnięcia Rzecznika. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 27 lipca 2018 r. strona złożyła do Wojewódzkiej Komisji do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych w K. (dalej: Komisja) wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego, dotyczący leczenia J.O. w Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w M. Orzeczeniem z dnia 7 grudnia 2022 r. Komisja - po rozpoznaniu sprawy o ustalenie zdarzenia medycznego - stwierdziła, że postępowanie diagnostyczno-lecznicze podjęte przez szpital wobec J.O. było zgodne z aktualną wiedzą medyczną i nie stanowiło zdarzenia medycznego w rozumieniu art. 67a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2022 r., poz. 1876 ze zm.; dalej: u.p.p.). Strona skorzystała z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1675; dalej: ustawa zmieniająca, nowelizacja) z dniem 1 lipca 2024 r. zlikwidowano wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, o których mowa w art. 67e ust. 1 u.p.p. (dalej: wojewódzkie komisje). Stosownie do art. 8 ust. 8 ustawy zmieniającej, postępowania przed wojewódzkimi komisjami niezakończone do dnia 30 czerwca 2024 r. przejął do prowadzenia Rzecznik Praw Pacjenta. Do przedmiotowych spraw nakazano odpowiednie zastosowanie dotychczasowych przepisów art. 67a, art. 67b ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 67c, art. 67d, art. 67f, art. 69g i art. 67i-67o u.p.p., wskazując sposób wyłaniania przez Rzecznika składu orzekającego (zob. art. 8 ust. 9 ustawy zmieniającej). W związku z powyższym Rzecznik - po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy - orzeczeniem z dnia 19 grudnia 2024 r., nr RzPP-DPR.431.187.2024 (KZM 580/36/2018) ustalił, że postępowanie diagnostyczno-lecznicze podjęte przez szpital wobec J.O. było zgodne z aktualną wiedzą medyczną i nie stanowiło zdarzenia medycznego w rozumieniu art. 67a ust. 1 i 2 u.p.p. (w brzmieniu sprzed likwidacji wojewódzkich komisji). Strona, działając na podstawie art. 67m ust. 1 u.p.p., wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. orzeczenia Rzecznika z dnia 19 grudnia 2024 r. Postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r., nr RzPP-DPR.431.187.2024 (KZM 580/36/2018) Rzecznik odrzucił skargę strony z uwagi na jej braki konstrukcyjne w oparciu o art. 424⁸ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (znajdujący odpowiednie zastosowanie z mocy art. 67o u.p.p. w brzmieniu sprzed nowelizacji). Przebieg opisanego postępowania jednoznacznie wskazuje, że zaskarżone do tut. Sądu postanowienie Rzecznika zostało wydane w sprawie dotyczącej ustalenia zdarzenia medycznego. W judykaturze zwracano uwagę, że orzeczenia wojewódzkich komisji wydawane w ww. przedmiocie (tj. zdarzeń medycznych) nie mieszczą się w kategorii aktów poddanych kontroli sądów administracyjnych (zob. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1784/23). Jak trafnie dostrzeżono w powołanym postanowieniu, postępowanie w sprawie ustalenia zdarzenia medycznego toczy się przed komisją na wniosek podmiotu składającego wniosek (art. 67c ust. 1 i art. 67b ust. 1 u.p.p. w brzmieniu sprzed nowelizacji). Wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych to kolegialne instytucje powołane do ustalania, czy zdarzenie medyczne, którego następstwem była szkoda majątkowa, stanowiło zdarzenie medyczne. Komisje nie są organami administracji publicznej i nie wykonują władzy publicznej, a wydane przez nie orzeczenia i podjęte czynności nie są aktami podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Komisje nie załatwiają też w sposób władczy spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Toczące się przed komisją postępowanie ma charakter postępowania ugodowo-mediacyjnego, stanowiącego alternatywę wobec zasad ogólnych określonych w Kodeksie cywilnym. Oznacza to, iż od decyzji poszkodowanego zależy, czy będzie on dochodził odszkodowania i zadośćuczynienia przed jedną z wojewódzkich komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych (pozasądowe dochodzenie roszczeń), czy wybierze drogę sądową. Opisane postępowanie przed komisją nie rozstrzyga więc sprawy administracyjnej, lecz dotyczy zagadnień natury cywilnoprawnej związanych z pozasądowym dochodzeniem odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę wyrządzoną zdarzeniem medycznym (taki charakter postępowań przed wojewódzkimi komisjami o ustalenie zdarzenia medycznego potwierdzono w postanowieniu NSA z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GZ 360/24). Z uwagi na powyższe także postanowienie oddalające bądź odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiej komisji nie podlega kognicji sądu administracyjnego, gdyż nie posiada ani waloru postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, ani nie stanowi żadnego aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Brak jest również szczególnej podstawy prawnej zaskarżenia, o jakiej mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. Prezentowane uwagi należy wprost odnieść do rozstrzygnięć Rzecznika, który w związku z nowelizacją u.p.p. przejął niezakończone do dnia 30 czerwca 2024 r. postępowania prowadzone dotychczas przez wojewódzkie komisje, działając w oparciu o tożsame (odpowiednio stosowane) przepisy prawa. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., stwierdzając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.