V SA/Wa 1702/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-01

Skład orzekający: Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia adwokata), uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wysokość posiadanych środków pieniężnych oraz fakt ponoszenia kosztów podróży i pobytu w związku z wyjazdem z pełnoletnią córką, potwierdzają zdolność skarżącego do skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dotyczącą uprawnień kombatanckich. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata, uzasadniając to podeszłym wiekiem, złym stanem zdrowia, niskimi dochodami oraz nieporadnością. Skarżący wraz z żoną posiada dochód z emerytur, jest właścicielem domu i działki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I M na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie uprawnień kombatanckich postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. ustanowienia adwokata Pismem z [...] maja 2008 r. I M złożył skargę na decyzję na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] W dniu [...] sierpnia 2008 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 18 września 2008 r. doręczono skarżącemu formularz PPF z pouczeniem, iż odesłanie go w terminie 7 dni stanowi warunek niezbędny do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pismem z [...] listopada 2008 r. ( data nadania pocztowego) skarżący wskazał, iż nie dochował terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy z uwagi na pilny wyjazd wraz z córką do W. Podkreślił ,iż był niezbędny córce, gdyż sama nie poradziłaby sobie bez jego pomocy. Do pisma skarżący załączył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata. Wniosek skarżący uzasadnił swoją nieporadnością wynikającą z podeszłego wieku, złym stanem zdrowia oraz z uwagi na niskie dochody. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną B M. Ponadto zaznaczył, iż we wspólnym domu mieszka jego córka E W oraz jego wnuczka N W, które prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe. Podkreślił, iż córka nie posiada majątku zaś jego wnuczka studentka nie ma dochodu. Skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2 oraz działki o powierzchni [...] m2. Zaznaczył, iż łączny dochód w jego gospodarstwie domowym kształtuje się w wysokości [...] zł netto, na który składa się emerytura skarżącego w wysokości [...] zł brutto oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł netto. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Skarżący jak wynika z jego oświadczenia pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2 oraz działki o powierzchni [...] m2. W domu w którym zamieszkuje wnioskodawca mieszka też jego córka w wieku [...] lat oraz wnuczka w wieku [...] lat, które według oświadczenia skarżącego prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe. Córka skarżącego nie posiada majątku zaś wnuczka nie posiada dochodu. Wnioskodawca posiada wraz z żoną dochód z tytułu emerytur w łącznej wysokości [...] zł. Sąd doszedł do przekonania, iż wysokość posiadanych środków pieniężnych nie pozwala na zaliczenie skarżącego do kategorii osób, które z uwagi na swoje ubóstwo zasługują na udzielenie prawa pomocy. W ocenie Sądu dochody skarżącego pozwalają na skorzystanie przez niego z pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Jak to już wielokrotnie podniesiono w orzecznictwie, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc winien więc poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Dodatkowo podnieść należy, iż wnioskodawca powołuje się na swoją nieporadność wynikająca z podeszłego wieku oraz na zły stan zdrowia. W ocenie Sądu sytuacja gdy, skarżący odbywa wraz z pełnoletnią córką ([...] l.) podróż do W w celu zapewnienia jej pomocy w tym kraju oraz ponosi koszty podróży oraz pobytu potwierdza stanowisko, iż skarżący jest w stanie bez potrzeby korzystania z pomocy państwa ustanowić dla siebie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla jego niezbędnego utrzymania. Z powyższych względów, na podstawie art. 254 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło