V SA/Wa 1702/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała trudną sytuację materialną, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona wykaże trudną sytuację materialną, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, sąd powinien je przyznać.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący złożył skuteczny sprzeciw. Skarżący uzasadnił swój wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody z renty i gospodarstwa rolnego, pomoc dla chorej siostry oraz posiadanie środków z odszkodowania przeznaczonych na odbudowę spalonych budynków. Sąd rozpoznał wniosek od początku po skutecznym sprzeciwie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... czerwca 2011 r. Nr ... w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Postanowieniem z dnia 28 września 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Pismem z dnia ... października 2011 r. Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 28 września 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, iż nie prowadzi gospodarstwa domowego wraz z matką, lecz sam i utrzymuje się z własnego świadczenia rentowego – ... zł, pomaga również siostrze, która jest chora i często nie starcza jej na wykupienie leków. Ponadto jego gospodarstwo jest wielkości ... ha przeliczeniowych plus ... ha lasu. Skarżący posiada środki pieniężne w wysokości ... zł, które pochodzą z odszkodowania za spalone budynki gospodarcze. Środki te Skarżący zamierza przeznaczyć na odbudowę zniszczonych nieruchomości, a ich wysokość jest i tak niewystarczająca. Skarżący przedstawił również szczegółowe zestawienie rocznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz własnego utrzymania (...). Jego miesięczny dochód wynosi ... zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie z 28 września 2011 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany od początku. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy podkreślić trzeba, iż prawo to stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.). Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wyłącznie wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Zauważyć bowiem należy, iż Skarżący zainicjował trzy postępowania sądowe, w których łączna kwota wpisów od skarg wynosi ... zł i wskazane koszty sądowe zostały przez Skarżącego opłacone. Mając na względzie przedstawione we wniosku, dodatkowym oświadczeniu i sprzeciwie okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna Skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonych oświadczeń wynika, iż Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o pow. ... m², posiada również nieruchomość rolną o pow. ... ha przeliczeniowych oraz las o pow. ... ha. Z nadesłanego zaświadczenia o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego wynika, iż roczne dochody wynoszą ... zł tj. ... zł miesięcznie. Skarżący uzyskuje również świadczenie rentowe w wysokości ... zł (renta okresowa do ....11.2011 r.). Z nadesłanego wyciągu bankowego wynika, iż Skarżący posiada środki pieniężne w kwocie ponad ... zł, jednakże wskazał iż pochodzą one z odszkodowania za spalone budynki inwentarskie i zostaną przeznaczone w całości na ich odbudowę. Z powyższych względów wskazanych środków nie można uznać jako dochodu, który mógłby zostać przeznaczony na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący – zgodnie z oświadczeniem - dysponuje miesięcznie środkami pieniężnymi w wysokości około ... zł, które w całości przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz prowadzenie gospodarstwa rolnego. Na marginesie wskazać należy, iż skutek w postaci braku obowiązku uiszczania kosztów sądowych następuje od dnia wydania postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zatem nie podlegają zwrotowi żadne koszty uiszczone przed wydaniem tego postanowienia. Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło