V SA/Wa 1702/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-01

Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Piotr Piszczek, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo ustalił powierzchnię kwalifikowaną do płatności obszarowych, opierając się wyłącznie na danych z ortofotomapy, bez należytego uzasadnienia i weryfikacji zarzutów rolnika dotyczących wykluczenia części gruntów?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 11 KPA (zasada przekonywania) i art. 107 § 3 KPA (wymogi uzasadnienia decyzji), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie uzasadnił w sposób wystarczający wielkości wykluczeń powierzchni działek, mimo kwestionowania ich przez stronę skarżącą, a akta sprawy nie zawierały materiału dowodowego potwierdzającego dokonane pomniejszenia. Sąd uchylił decyzję, nakazując organowi uzupełnienie postępowania dowodowego i należyte uzasadnienie rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych. Organ I instancji przyznał płatności, ale po uchyleniu przez organ II instancji i ponownym rozpatrzeniu, przyznał niższe kwoty, wykluczając część gruntów. Rolnik odwołał się, kwestionując wykluczenie 0,58 ha. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, opierając się na danych z ortofotomapy. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, argumentując, że pomiar przyrządami jest lepszy niż ortofotomapa.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. B. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi wniesionej przez W. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z [...] czerwca 2011r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. Nr [...] z [...] kwietnia 2011r. o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Pismem z 20 kwietnia 2010r. W. S. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie płatności obszarowej (JPO) do powierzchni działek rolnych wynoszących 7,10 ha, uzupełniającej płatności obszarowej (UPZ) do powierzchni 4,70 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) do powierzchni 0,99 ha oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych (ST) do powierzchni 0,11 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. (dalej: Kierownik Biura ARiMR) decyzją z [...] listopada 2010r. przyznał Skarżącemu jednolitą płatność obszarową (JPO) w wysokości 3569,27 zł, płatność UPO w wysokości 1381,12 zł, płatność uzupełniającą do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) w wysokości 434,64 zł. oraz specjalną płatność obszarową do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w wysokości 16,58 zł. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) decyzją z [...] marca 2011r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zaskarżona decyzja była w niedostateczny sposób uzasadniona. Nie wyjaśniała bowiem powodów nieuznania części obszaru do przyznania płatności. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji decyzją z [...] kwietnia 2011r. przyznał wnioskodawcy jednolitą płatność obszarową w wysokości 3012,81 zł, uzupełniającą płatność obszarową w wysokości 1184,76 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 430,25 zł oraz płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w wysokości 16,58 zł. Pismem z 14 kwietnia 2011r. W. S. złożył odwołanie od decyzji Kierownika Biura ARiMR z [...] kwietnia 2011r., w którym nie zgodził się z wykluczeniem obszaru o powierzchni 0,58 ha z dopłat do gruntów. Decyzją z [...] czerwca 2011r. Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura ARiMR z [...] kwietnia 2011r. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Organ wyjaśnił jakimi narzędziami posługuje się przy dokonywaniu kontroli powierzchni gruntów i wskazał na ich zalety. Podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Skarżącego złożonego na rok 2010 wykryto nieścisłości dotyczące działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr: [...], [...], [...], [...]. Stwierdzono, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, jest większa od uprawnionej do uzyskania płatności JPO i UPO. Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności gruntów w przypadku JPO wyniosła 0,58 ha, natomiast w przypadku UPO wyniosła 0,36 ha. Organ odwoławczy podkreślił, iż Kierownik Biura ARiMR, przy wydaniu decyzji o przyznaniu płatności obszarowych, oparł się na danych wynikających z systemu informacji geograficznej. Ustalając powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności wziął pod uwagę treść żądania Skarżącego oraz zdjęcia dostępne na obrazie ortofotomapy dostępnej w Zintegrowanych Systemie Zarządzania i Kontroli. Wobec powyższego, w związku z wynikami kontroli administracyjnej różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności JPO a stwierdzoną w stosunku do powierzchni stwierdzonej wyniosła 8,8957 %, w stosunku do UPO wynosiła 8,2949 %, w stosunku do płatności ST – 10 %, a w stosunku do płatności zwierzęcej różnica wynosiła 0,01 ha. Dlatego też organ powołując się na stosowne przepisy przyznał określone płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego po dokonaniu odpowiednich korekt i uznał, że decyzja Kierownika Biura ARiMR z [...] kwietnia 2011r. wydana została zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy wskazał, iż dokonał ponownej weryfikacji powierzchni działek rolnych zgłoszonych przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 i ustalił, iż powierzchnia działek rolnych wynosi mniej niż Strona wskazuje we wniosku. Wynika to z obrazu ortofotomapy dostępnej w systemie informacji geograficznej. Podkreślił, iż płatność obszarowa nie może zostać przyznana do powierzchni przekraczającej powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG) ustaloną w oparciu o wskazany powyżej system informacji geograficznej. Wyjaśnił również, że powierzchnie działek ewidencyjnych zawarte w EGiB (Ewidencji Gospodarstw i Budynków) nie mogą stanowić podstawy do żądania objęcia gruntów płatnościami obszarowymi. Dane zawarte w ewidencji gruntów i rejestrze gruntów mają charakter pomocniczy, a ich celem jest określenie położenia działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz ich ilości na poszczególnych działkach ewidencyjnych. Nie można przy tym utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej, powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie oznacza tego samego. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i co do sposobu użytkowania działek rolnych. Organ odwoławczy zauważył także, iż Kierownik Biura ARiMR wydając decyzję wskazał błędną podstawę prawną, organ powołał się na art. 12 ust. 3, art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz na przepisy rozporządzenia (WE) nr 1782/2003. Wyjaśnić należy, iż rozporządzenie Komisji (WE) nr 1782/2003 zostało uchylone rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego -wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r., str. 16), zwanego dalej Rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, natomiast rozporządzenie 796/2004 zastąpione zostało rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009. Organ także zauważył, iż treść uchylonych rozporządzeń nie pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami. W. S. nie zgadzając się z decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący stanął na stanowisku, że najlepszym sposobem określania powierzchni działek jest pomiar dokonany przyrządami mierniczymi, a nie dokonany za pomocą ortofotomapy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowaniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji w przedstawionym aspekcie Sąd stwierdza, iż w kontrolowanej sprawie doszło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Tymczasem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny, poprzedzony zebraniem zupełnego (kompletnego) materiału dowodowego, może być podstawą zastosowania właściwej normy prawa materialnego i tym samym trafności merytorycznej rozstrzygnięcia. Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikowaną do płatności. Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR powierzchnia ta została ustalona w sposób prawidłowy, gdyż pracownik organu w trakcie kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru na aktualnym obrazie ortofotomapy dokonał ustalenia kwestionowanej powierzchni. Natomiast skarżący twierdzi, że wielkość wykluczeń wynosząca 0,58 ha jest za duża zarówno w stosunku do posiadanych dokumentów jakimi są wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy, jak również w stosunku do wykluczeń, które miały miejsce w poprzednio wydanej decyzji. Na wstępie należy wskazać, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U., N 35, poz. 217, ze zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli m.in. posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia Komisji (WE) NR 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz.Urz. L 316 z 2.12.2009 r. str. 27), tj. 1,00 ha. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1222/2009 określony w systemie identyfikacji działek rolnych. Podkreślić należy, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Przechodząc do analizy sprawy należy wskazać, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, który pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, określenie jej aktualnej powierzchni i na kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy. Podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w oparciu o obraz ortofotomapy stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 stanowiący, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Należy podkreślić, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy, organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach wskazano, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach). Obowiązek strzeżenia praworządności a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony. Dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia nie może być bowiem pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona zdaniem Sądu, że na Agencji istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organy Agencji winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), zwanej dalej k.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie zaskarżona decyzja wymogom powyższym nie odpowiada. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ wskazał jedynie jakimi instrumentami posłużył się przy określaniu powierzchni kwalifikowanej do dopłat (obraz ortofotomapy). Wskazał także na zalety tego instrumentu, które to zalety nie są kwestionowane przez Sąd. Jednakże należy podkreślić, że organ w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie uzasadnił wielkości wykluczeń powierzchni działek, mimo że skarżący powyższe kwestionował. W uzasadnieniu decyzji brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia, gdyż samo wskazanie, że wielkość wykluczeń wynikała z dokonanej przez pracownika analizy aktualnego obrazu ortofotomapy jest niewystarczające. W uzasadnieniu winna znaleźć się szczegółowa analiza tego obrazu, tym bardziej że pierwotna decyzja organu I instancji z [...] listopada 2010 r. przyznająca dopłaty do większej powierzchni gruntów również była kwestionowana i jednym z powodów jej uchylenia był również brak szczegółowego uzasadnienia pomniejszeń. Zdaniem Sądu uzasadnienie dokonanych wykluczeń winno zostać tak sformułowane aby była możliwa jego kontrola i to zarówno przez samego skarżącego, który mógłby w sposób bardziej szczegółowy odnieść się do tych pomniejszeń oraz także przez Sąd rozpoznający sprawę na skutek złożenia skargi. W przedmiotowej sprawie brak jest powyższego. Co więcej, załączone do odpowiedzi na skargę akta administracyjne w żaden sposób nie potwierdzają wielkości wykluczeń dokonanych przez organ. Należy podkreślić, że Sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt załączonych przez organ (art. 133 p.p.s.a.) i działa w przeświadczeniu, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest kompletny i znajduje odzwierciedlenie w załączonych aktach. W rozpoznawanej sprawie brak jest natomiast obrazów z ortofotomapy, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Brak jest także jakichkolwiek obliczeń, które składały się na wielkość dokonanych pomniejszeń z płatności do gruntów. Dlatego też należy podkreślić, że zarówno uzasadnienie decyzji jak i same akta administracyjne w żaden sposób nie przekonują co do zasadności podjętej decyzji i nie dają możliwości jej kontroli w zakresie dokonanej wielkości wykluczeń. Powyższe braki zarówno w zakresie uzasadnienia i braków w aktach prowadzą także do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza art. 11 k.p.a., tj. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Należy podkreślić, że przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji należy uznać za naruszenie przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Takie uzasadnienie decyzji jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Zgłoszenie przez stronę w odwołaniu konkretnych zarzutów przeciw ustaleniom organu I instancji co do powierzchni spornych działek, obligowało organ odwoławczy do przeprowadzenia dowodów pozwalających na odparcie lub uwzględnienie tych zarzutów. Z akt przekazanych Sądowi nie wynika, aby jakiekolwiek postępowanie weryfikujące twierdzenia strony było przeprowadzone. Organ oprócz wskazania doskonałości ortofotomapy w żaden sposób nie uzasadnił wielkości dokonanych wykluczeń. Jak wyżej wskazano, wynikające z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach uproszczenie postępowania dowodowego w sprawach, których przedmiotem są m.in. płatności bezpośrednie, zmierza wprawdzie do przyspieszenia postępowania administracyjnego, ale nie jest tak daleko idące, aby zwalniało organ z rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i pominięcia zarzutów strony. Należy ponownie zwrócić uwagę, że Skarżący kwestionował ustalenia poczynione w ramach kontroli administracyjnej i wskazywał, że najlepszą metodą ustalenia powierzchni jest pomiar powierzchni dokonany na miejscu. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, skoro określona we wniosku powierzchnia gruntów kwalifikująca się do dopłat została zakwestionowana, organ odwoławczy obowiązany był skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, w tym wnioskowanych (proponowanych) przez stronę. Stosownie do treści art. 78 k.p.a. żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Ustalenia określające zakres posiadania (obszar działek rolnych) winny znaleźć się w materiale dowodowym sprawy i być przedstawione i ocenione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji brak jest tego rodzaju ustaleń, gdyż wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne wyrażone w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 7 k.p.a.). Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 10 listopada 2009. sygn. akt II SA/Go 735/09, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach, na co wskazuje zasada praworządności określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powinien uzupełnić wytknięte braki w postępowaniu, w szczególności, w miarę potrzeby, organ dokona kontroli na miejscu celem zaktualizowania danych znajdujących się na obrazie ortofotomapy lub wykorzysta inne, jakie uzna za stosowne, środki dowodowe, celem wyczerpującego odniesienia się do podnoszonych przez stronę zarzutów, jak również przedstawi sposób i techniki obliczeń powierzchni spornych działek. Ponadto załączy do akt cały materiał dowodowy (np. obrazy z ortofotomapy) zgromadzony w sprawie i umożliwi skarżącemu (na jego żądanie) zapoznanie się z aktami. Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Z uwagi na to, iż w sprawie Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło