V SA/Wa 1703/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi P. W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i dwójką pełnoletnich, uczących się synów. Zamieszkuje wraz z żoną w domu o pow. ... m², synowie mieszkają poza domem i pozostają na całkowitym utrzymaniu rodziców. Skarżący posiada gospodarstwo rolne o pow. ... ha nie użytkowane rolniczo. Dochody skarżącego z prowadzonego gospodarstwa ... wynoszą miesięcznie ... zł, żona skarżącego uzyskuje dochody z nauczania ... w wysokości ... zł miesięcznie. Skarżący musi opłacić dzierżawę za obiekty ... . W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż nie uzyskuje dopłat do gruntów rolnych, synowie nie uzyskują żadnych dochodów, obaj studiują na studiach dziennych, wydatki związane z ich utrzymaniem wynoszą miesięcznie ... zł. Wydatki związane z utrzymaniem skarżącego i jego małżonki wynoszą ... zł miesięcznie. Czynsz dzierżawny w roku 2010 w wysokości ... zł nie został uiszczony z powodu braku środków finansowych. Ponadto skarżący wskazał, iż jest właścicielem ... samochodów osobowych o łącznej wartości około ... zł. Jego trudna sytuacja finansowa jest związana głównie z niemożliwością ..., co jest dla niego jedynym źródłem dochodów. Skarżący nadesłał m.in. wyciągi z posiadanych rachunków bankowych oraz zeznanie małżonki o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł (zgodnie z §2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnie wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżący oraz jego małżonka posiadają stabilne źródło dochodów - w łącznej wysokości ... zł miesięcznie. Skarżący prowadzi gospodarstwo ..., a jego małżonka jest nauczycielem ... . Posiadają na utrzymaniu dwóch synów, którzy studiują i nie osiągają żadnych dochodów. Wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, pomimo wskazanych wydatków związanych z utrzymaniem synów poza miejscem zamieszkania rodziny (... zł) oraz utrzymaniem skarżącego i jego małżonki (... zł) nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie można bowiem uznać, iż wnioskujący wraz z rodziną należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Ponadto z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego wynika, iż na dzień 30 sierpnia 2010 r. skarżący posiadał zgromadzone środki pieniężne w kwocie ... zł. Zważyć również należy, iż skarżący przedstawił wyłącznie zeznanie podatkowe małżonki za 2009 r., nie nadesłał natomiast żadnych dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów z prowadzonego gospodarstwa ..., poza korespondencją w sprawie niemożności ... . Ponadto skarżący nie wykazał w swoim oświadczeniu by środki finansowe pozostające w jego dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący ujawnił w swoim oświadczeniu posiadanie majątku ruchomego w postaci ... samochodów osobowych. Nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków związanych z eksploatacją samochodów tj. rejestracją, naprawą, ubezpieczeniem, zakupem paliwa itp. Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i koszty sądowe, które nie są w sprawie wysokie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.