V SA/Wa 1707/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R.A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji o wydaleniu z terytorium RP w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. E.D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Po rozpatrzeniu wniosku R. A. dalej "skarżąca", o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dalej "organ administracji", decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2011 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] maja 2010 r., w sprawie odmowy nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Obywatelka Rosji deklarująca narodowość i., R. A., w dniu [...] kwietnia 2011 r. złożyła siódmy wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Wcześniejsze wnioski składał mąż skarżącej i obejmowały one zarówno skarżącą, jak i ich małoletnie dzieci. Składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy, obejmujący również jej małżonka i czworo małoletnich dzieci, skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] maja 2010 r. skarżąca wskazała niestabilną sytuację w kraju pochodzenia i grożące tam jej rodzinie niebezpieczeństwa. Organ administracji rozstrzygnięciem z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu wskazując, że we wniosku nie powołano żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby przedmiotem rozważań organów administracji w toku poprzednich postępowań w sprawie wniosków o nadanie statusu uchodźcy. W ocenie organu złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu miało na celu opóźnienie lub zakłócenie wykonania tej decyzji. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu organ powołał art. 33 § 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że uwzględnienie wniosku jest zasadne w przypadku łącznego zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. A zatem, organ może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Organ stwierdził, że kolejny wniosek złożony przez skarżącą został oparty na tych samych podstawach co poprzedni wniosek. Skarżąca nie wykazała w nim żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie co pozwala przypuszczać w jego ocenie, że złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. W dniu [...] lipca 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2011 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego; dalej: k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie. Skarżąca wskazała, iż wydalenie z terytorium RP pozbawi ją możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Ponadto zarzuciła organowi, że przed wydaniem decyzji nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia aktualnej sytuacji panującej w kraju pochodzenia. Skarżąca zapewniła, że powodem dla których chce pozostać wraz z rodziną w Polsce nie są względy ekonomiczne, ale grożące w kraju pochodzenia niebezpieczeństwa. Oprócz powyższego wskazała, że organ administracji naruszył przepisy art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ponieważ nie uwzględnił sytuacji jej dzieci, które wychowują się w Polsce i nie znają kraju pochodzenia rodziców. Organ nie wziął również pod uwagę, że jej wniosek obejmuje także najmłodszego syna, którego nie obejmowała ostatnia decyzja merytoryczna. W ocenie skarżącej oznacza to, że wobec jej najmłodszego dziecka nie została wydana decyzja o wydaleniu i brak podstaw do jego wydalenia, a decyzja w sprawie wniosku z [...] kwietnia 2011 r. będzie pierwszą decyzją w jego sprawie, od której będzie przysługiwało odwołanie. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej przez cudzoziemca decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W myśl art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472) w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Mając na uwadze przytoczone przepisy, stwierdzić należy, że złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie wywołuje tych samych skutków prawnych, co złożenie pierwszego wniosku, a w szczególności nie powoduje automatycznego wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku. Aplikant może jednak wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Wniosek o wstrzymanie wykonania podlega jednak ocenie organu pod kątem wystąpienia w sprawie osoby wnioskującej okoliczności wypełniających przesłanki wstrzymania, wskazane w przepisie stanowiącym podstawę rozpoznania wniosku tj. art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Analiza tego przepisu wskazuje, że aby w ogóle można było rozpatrywać możliwość wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, muszą zostać spełnione – łącznie – następujące przesłanki: 1) za wstrzymaniem wykonania przemawia słuszny interes strony 2) nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (przesłanka negatywna), 3) złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie te przesłanki, może zostać wydana decyzja o wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Natomiast niespełnienie bodaj jednej ze wskazanych przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu w ogóle jest niedopuszczalne, bez względu nawet na wolę organu. Z art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wynika jedynie możliwość (a nie obowiązek) wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, a więc decyzja w tym przedmiocie jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. W tym miejscu omówienia wymagają podstawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, tj. "słuszny interes strony" oraz brak sprzeczności tego interesu z "interesem społecznym". Przesłanka "słusznego interesu strony" nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należy przyjąć, że "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których strona upatruje swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu). Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Analizując całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że Szef Urzędu dokonał oceny stanu faktycznego w sposób właściwy – m. in. konfrontując okoliczności przytaczane przez skarżącą w trakcie aktualnie prowadzonego postępowania z argumentacją podnoszoną na etapie rozpoznawania poprzednich wniosków o nadanie statusu uchodźcy. W związku z faktem, iż powody złożenia aplikacji były tożsame, zasadnym było podjęcie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzji o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu i uznaniu, że złożenie przez Cudzoziemkę kolejnego wniosku miało jedynie na celu opóźnienie, bądź też zakłócenie wykonania orzeczonej decyzji o wydaleniu. Sąd podziela ocenę organu administracji, iż składając kolejny wniosek skarżąca nie wskazała na żadne nowe istotne fakty czy okoliczności związane z prześladowaniem, bądź też ryzykiem doznania poważnej krzywdy w stosunku do wskazywanych w poprzednich postępowaniach, natomiast te na które się powołała, zostały już rozpatrzone przez organy orzekające podczas wcześniejszej procedury uchodźczej. W ostatnim wniosku powołała się jedynie na fakt niestabilnej sytuacji w kraju pochodzenia, nie wskazała jednocześnie na indywidualne problemy wynikające z tej okoliczności, powołując kolejny raz, że z powrotem do kraju pochodzenia wiąże się realne zagrożenie dla całej jej rodziny. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nieuwzględnienia sytuacji małoletnich dzieci skarżącej. Wobec stwierdzenia, że rodzicom nie zagraża w kraju pochodzenia realne zagrożenie dla ich życia albo zdrowia, a istnienia takich realnych zagrożeń ani skarżąca ani jej mąż nie wskazali, uznać należy, że dla dzieci najważniejszym jest aby pozostali z rodzicami, po ich opieką, bez względu na miejsce przebywania rodziny. Odnosząc się do zarzutu , iż organ rozpoznając sprawę nie wziął pod uwagę, że jej wniosek obejmuje także najmłodszego syna, którego nie dotyczyła ostatnia decyzja merytoryczna, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 23 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczyna się na wniosek cudzoziemca, a na podstawie przepisu art. 24 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, wnioskodawca może złożyć wniosek w imieniu towarzyszących mu jego małoletnich dzieci, pod warunkiem, że nie pozostają w związku małżeńskim i są na jego utrzymaniu. W sprawie niniejszej wnioski składane najpierw przez męża skarżącej, a następnie przez skarżącą obejmowały również ich dzieci. Fakt, że urodzony w Polsce najmłodszy syn został po raz pierwszy objęty procedurą uchodźczą nie może zadecydować o zasadności wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu rodziny. Małoletnie dziecko, nie może bowiem składać samodzielnie wniosków o nadanie statusu uchodźcy i zostaje jedynie objęte wnioskiem, w związku z trwającą procedurą uchodźczą wobec jego rodzica albo rodziców. Procedura uchodźcza prowadzona jest wobec rodziców, ale odnosi skutki również wobec osób objętych wnioskiem. W konsekwencji stwierdzenie zasadności udzielenia ochrony międzynarodowej dla głowy rodziny oznacza udzielania tej ochrony członkom rodziny zwłaszcza małoletnim dzieciom, a odmowa nadania statusu uchodźcy i objęcia innymi formami ochrony międzynarodowej rodziców oznacza, że statusu tego nie otrzymają również małoletnie dzieci pozostające na utrzymaniu. Sąd w niniejszym składzie nie podziela również zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póżn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Odnosząc się do zgłoszonego na rozprawie wniosku ustanowionego z urzędu pełnomocnika o zasądzenie kosztów pomocy prawnej Sąd, na podstawie art. 260 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz pełnomocnika należne mu wynagrodzenie.