V SA/Wa 1708/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-23
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Irena Jakubiec-Kudiura, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, który osiągnął pełnoletność w trakcie postępowania, a jego rodzice również nie uzyskali takiego zezwolenia z powodu niewystarczających dochodów?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych, w szczególności nie wykazał w sposób przekonujący braku istnienia przesłanki "innych okoliczności" uzasadniających pobyt cudzoziemca na terytorium RP, a także nie dokonał pełnej analizy sytuacji finansowej rodziny, która jest kluczowa dla oceny możliwości zabezpieczenia środków na utrzymanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Organ I instancji (Wojewoda) odmówił zezwolenia, wskazując na brak wystarczających dochodów u rodziców S. B., którzy również nie uzyskali zezwolenia. Organ II instancji (Szef Urzędu) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując argumentację o braku wystarczających dochodów rodziców. S. B. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, podkreślając, że jego wniosek motywowany jest chęcią kontynuacji nauki w Polsce i że rodzice prowadzą dochodową firmę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz S. B. kwotę 540 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz S. B. kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego,
Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2009r. wydaną w trybie art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy z 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006r. nr 234, poz. 1694 z późn.zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn.zm. zwany dalej kpa) po rozpatrzeniu wniosku obywatelki [...] S. H. w sprawie udzielenia S. B. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanowił odmówić wyrażenia zgody na udzielenie zezwolenia dla cudzoziemca na zamieszkanie na czas oznaczony.
Organ I instancji wskazał, iż cudzoziemka wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem w dniu [...] stycznia 2009r., w momencie jego składania syn wnioskodawczyni przebywał w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydanego przez Wojewodę [...] dnia [...] marca 2008r., ważnego do [...] marca 2009r.
Wojewoda podał, iż stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jako członek rodziny cudzoziemca, o którym mowa w art. 54, przybywa lub przebywa na tym terytorium w celu połączenia z rodziną - jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Organ I instancji wskazał, iż na podstawie oddzielnych decyzji z [...] kwietnia 2009r. Wojewoda [...] odmówił rodzicom wnioskodawcy - S. H. i R. B. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Organ I instancji podkreślił, iż pobyt na terytorium S. B. jest integralnie związany z pobytem jego rodziców, którzy winni zapewnić rodzinie stabilne i regularne źródło dochodu i to ich pobyt w Polsce miał stanowić podstawę do udzielenia ich dzieciom zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP.
Zatem w myśl art. 57 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, jak nadmienił organ prowadzący postępowanie, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów o których mowa w art. 53 i 53b, a wydane na tej podstawie rozstrzygnięcie nie jest oparte na uznaniu organu administracji, organ jest zobowiązany do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
S. B., który uzyskał pełnoletniość odwołał się w terminie od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2009r. Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 53 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 53b ust. 1 pkt 2 oraz art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, poprzez stwierdzenie, iż nie spełnia on przesłanek do udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponadto autor odwołania wskazał na naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 77, art. 80 kpa.
Wedle odwołującego się Wojewoda [...] rozpatrując jego sprawę, przez pryzmat postępowania dotyczącego jego rodziców, którym odmówił zezwolenia na zamieszkanie z uwagi na brak stabilnego i regularnego źródła dochodu rodziców - przede wszystkim nie uwzględnił krótkiego okresu funkcjonowania rodzinnej firmy.
Autor odwołania wskazał, iż przebywa w Polsce od [...] roku życia, uczęszcza do polskiej szkoły i z tym krajem wiąże swoją przyszłość, dołączył przy tym zaświadczenie, iż jest uczniem szkoły średniej. Cudzoziemiec podał także, iż nie czuje się związany z [...] z której pochodzi, nie potrafi się posługiwać językiem ojczystym w mowie, ani w piśmie.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z [...] sierpnia 2009r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (w skrócie: Szef Urzędu) działając w oparciu o art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach i związku z art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podał, iż w stosunku do rodziców cudzoziemca zapadły negatywne rozstrzygnięcia, organ odmówił im decyzjami z [...] sierpnia 2009r oraz [...] sierpnia 2009r. udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, z uwagi na nie wystarczające, jego zdaniem dochody na pokrycie kosztów utrzymania [...] osobowej rodziny, gdyż oprócz rodziców, w Polsce przebywa także młodszy brat wnioskodawcy - L. B.
Z uwagi zatem na fakt, co podkreślił Szef Urzędu, że S. B. pozostaje na utrzymaniu rodziców, jego pobyt na terytorium RP jest integralnie związany z pobytem jego rodziców. Organ odwoławczy powołał treść art. 53a ust. 1 pkt 4 oraz art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, jednocześnie wskazując, iż w trakcie trwania postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony S. B. osiągnął pełnoletniość, wobec czego nie spełnia on przesłanek wynikających z art. 53 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 54 i art. 53 ust. 2 ww. ustawy.
W związku z tym Szef Urzędu podał, iż w podstawie prawnej decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2009r. zamiast art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach właściwe zastosowanie ma art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, jednak to uchybienie w opinii organu II instancji nie podważa zasadności rozstrzygnięcia organu I instancji.
Decyzja Szefa Urzędu z [...] sierpnia 2009r., stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której cudzoziemiec wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
-obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 53b ust. 1 pkt 2, art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej,
-naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1, art. 84 § 1, art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Autor skargi podkreślił, iż w decyzjach odnoszących się do jego rodziców, głównym powodem odmowy udzielenia wnioskowanego zezwolenia jest fakt, z którym cudzoziemiec nie może się zgodzić, iż nie posiadają oni jako rodzina stabilnych środków na swoje utrzymanie. Cudzoziemiec w treści skargi wskazał, iż jego zdaniem kwota, którą rodzice posiadają na rachunku bankowym, zapewnia utrzymanie dla [...] rodziny na poziomie wystarczającym, wyższym niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej, zgodnie z ustawą z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej.
Zdaniem wnoszącego skargę, prowadzona przez rodziców spółka "S. H.", prowadzi działalność korzystną dla gospodarki, osiąga stopniowo coraz wyższe zyski, a także przyczyniła się do tworzenia miejsc pracy (3 pracowników), zatem wypełnia dyspozycję art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Do skargi cudzoziemiec dołączył rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] sierpnia 2009r., zaświadczenie o stanie majątkowym spółki, zeznanie podatkowe za rok 2007 i 2008, uchwałę nr [...] o podziale zysków za rok 2008.
Na dzień poprzedzający rozprawę, w dniu 22 lutego 2010r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, w którym w ślad za argumentacją przedstawioną w skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 53b ust. 1 pkt 2 w miejsce pkt 3, art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a także niezastosowanie art. 57 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy. W opinii autora pisma te uchybienia dają podstawę do uchylenia decyzji organów obu instancji w całości.
Pełnomocnik podkreślił, iż wniosek cudzoziemca był umotywowany głównie chęcią kontynuacji nauki w Polsce, co nie wymaga od cudzoziemców posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu, a jedynie wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania siebie i powrotu. Pełnomocnik wskazał, iż zgadza się że wielkość posiadanych przez cudzoziemca środków finansowych zależy od ustalenia wielkości dochodów jego rodziców, jednak środki te nie zostały przez organ właściwe oszacowane, organ nie wziął pod uwagę dochodów spółki, posiadanych oszczędności, a także faktu, iż cudzoziemcy planują rozszerzenie działalności, otwarcie nowego lokalu, powiększenie istniejącego asortymentu oraz zatrudnienie nowych pracowników.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie pełnomocnik Szefa Urzędu podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, gdyż mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.– zwany dalej ppsa). Sąd dostrzegł potrzebę uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa. Przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie nie uwzględniło wszystkich okoliczności faktycznych, które zaistniały w przedmiotowej sprawie.
Cudzoziemiec S. B. reprezentowany przez matkę - S. H. we wniosku złożonym w dniu [...] stycznia 2009r. do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wskazywał, iż powodem złożenia wniosku jest chęć kontynuowania nauki oraz względy rodzinne, gdyż wraz z cudzoziemcem na terytorium RP przebywają jego rodzice S. H. i R. B. oraz jego młodszy brat - L. B.
Organ odwoławczy, orzekając po uzyskaniu przez cudzoziemca pełnoletniości uznał, iż zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym na datę złożenia wniosku, odmawia się cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53 i art. 53b, w związku z art. 53a ust 1 pkt 4 ww. ustawy, czyli nie wykaże, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-3 (podjęcie lub kontynuowanie nauki, więzi rodzinne itp.) jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Przesłanka "innych okoliczności", do której sięgnął organ odwoławczy, nie została w treści zaskarżonej decyzji opisana, organ nie wytłumaczył w czym uparuje brak istnienia tej innej przesłanki. Przesłanka "innych okoliczności" z art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach winna być obiektywna, przekonująco uzasadniona, tak by zezwolenie na zamieszkanie cudzoziemca bądź jego odmowa oparte na tej przesłance było równie obiektywne co na podstawie ust. 1 pkt 1 lit. a i b.
S. B., podobnie jak młodszy brat - L., uczy się w liceum, wniosek złożony przez matkę, w dniu [...] stycznia 2009r. był podyktowany chęcią zamieszkania na terytorium RP i kontynuacją rozpoczętej nauki, które to przesłanki spełnia art. 53a ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemiec nie wskazywał na inne okoliczności, które byłyby podstawą do ubiegania się o zezwolenie na zamieszkanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Ta zatem przesłanka powinna być analizowana w związku z art. 56 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, który wskazuje, iż zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się każdorazowo na okres niezbędny do realizacji celu pobytu cudzoziemca na terytorium RP, nie dłuższy niż 1 rok. Przesłankę tę należy analizować mając przy tym na uwadze dyspozycję art. 53b ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, iż cudzoziemiec, który chce podjąć lub kontynuować naukę jest obowiązany posiadać wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów utrzymania i powrotu.
Trudno zatem zważywszy na powyższe, nie odnieść się do sytuacji rodziców skarżącego, gdyż cudzoziemiec pozostaje na ich utrzymaniu, a ich kondycja finansowa będzie rzutować na możliwości finansowe skarżącego.
Decyzje dotyczące rodziców cudzoziemca zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylone wyrokami VSA/Wa 1695/09, w odniesieniu do S. H. i VSA/Wa 1707/09 w odniesieniu do R. B. Sytuacja finansowa i źródła dochodów rodziców skarżącego będą ponownie badane, organ odwoławczy będzie obowiązany wziąć pod uwagę dochody, w oparciu o wszystkie dołączone dokumenty i ustalone okoliczności faktyczne, a następnie podzielić je na [...] rodzinę, tak by mogły one dać pełny obraz sytuacji finansowej rodziny skarżącego.
Rozpatrując sytuację materialną, skarżącego trzeba też mieć na uwadze fakt, że rodzice skarżącego składając wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony dołączyli oświadczenie, w którym zobowiązują się do pokrywania wszystkich kosztów związanych z pobytem ich syna.
Rodzice cudzoziemca prowadzą spółkę komandytową "S. H." z siedzibą w C., która zajmuje się sprzedażą na trzech stoiskach [...]. W roku 2009 dochód netto spółki wyniósł [...] zł., tj. [...] zł. na osobę, po odliczeniu kosztów zamieszkania. Do akt zostały dołączone przez skarżącego, ponadto wyciąg z rachunku bankowego opiewa na sumę [...] zł., wartość firmy jest szacowana na ok. [...] zł. Zgodnie z pismem pełnomocnika skarżącego, w najbliższym czasie rodzice skarżącego planują rozszerzenie działalności poprzez otwarcie nowego lokalu, zwiększenie asortymentu, co będzie wymagało zatrudnienia nowych pracowników, zatem rodzinna firma, której właścicielami są skarżący cudzoziemcy powiększa swoje przychody.
Pełnomocnik skarżącego, w piśmie z [...] lutego 2010r., powołuje się na dyspozycję art. 57 ust. 3 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, jego zdaniem nie można odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, który osiągnął pełnoletniość w czasie pobytu na terytorium RP i złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w ciągu roku od dnia osiągnięcia pełnoletniości, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłaby przyczyna, o której mowa w ust. 1 pkt 9. Sąd podkreśla, w tym miejscu, iż przesłanka ta nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia nie był rozpatrywany jako wniosek osoby przebywającej nielegalnie, czyli nie zaistniała przesłanka wymagana tym przepisem.
Organ rozpoznając sprawę ponownie, na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji - będzie zobowiązany, do ponownej analizy przesłanek, od których zależy uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie podnoszonych przez skarżącego okoliczności. Dokładnej analizy ze strony organu wymaga również dyspozycja art. 53 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach która stanowi, iż zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest pełnoletnim dzieckiem cudzoziemca, które przebywa na terytorium RP co najmniej przez okres 5 lat na podstawie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonych celem połączenia się z rodziną, przy uwzględnieniu art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Należy to uczynić przy zwróceniu uwagi na fakt, że wnioskodawca pozostaje jeszcze na utrzymaniu rodziców, zatem jego sytuacja finansowa będzie musiała być badana przez pryzmat dochodów uzyskiwanych przez rodziców i kosztów potrzebnych do utrzymania przez nich czteroosobowej rodziny.
Dopiero gdy organ odwoławczy weźmie pod uwagę całokształt przedstawionych okoliczności to pozwoli mu to na ustalenie możliwości zabezpieczenia środków finansowych przez cudzoziemca na bieżące utrzymanie. Zaś wszystkie poczynione w ustalenia, dokonane po wnikliwej ocenie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) winny znaleźć swoje rozwiniecie w uzasadnieniu decyzji wydanej zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 - p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło