V SA/Wa 1713/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-17
Skład orzekający: Danuta Dopierała, Małgorzata Dałkowska-Szary, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE jest zasadne, jeśli producent rolny zakupił schładzalnik do mleka o pojemności większej niż określona w planie dostosowania i przepisach wykonawczych, mimo że różnicę w cenie pokrył z własnych środków?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zakup schładzalnika do mleka o pojemności 1400 litrów, podczas gdy plan dostosowania i przepisy wykonawcze dopuszczały maksymalnie 800 litrów, stanowi niedopełnienie warunków przyznania pomocy finansowej. Niezależnie od pokrycia różnicy w cenie z własnych środków, istotne jest ścisłe przestrzeganie wymogów określonych w planie dostosowania i przepisach prawa.Stan faktyczny
Skarżący A. W. ubiegał się o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE, zobowiązując się m.in. do zakupu schładzalnika do mleka o pojemności 340 litrów. Po przyznaniu pierwszej raty pomocy, w trakcie kontroli stwierdzono zakup schładzalnika o pojemności 1400 litrów, co było niezgodne z planem dostosowania i przepisami wykonawczymi. Organ I instancji uchylił decyzję o przyznaniu pomocy, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że pomoc została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, a większy schładzalnik był niezbędny z powodu zwiększenia produkcji mlecznej, przy czym różnicę w cenie pokrył z własnych środków. Podniósł również zarzut naruszenia art. 9 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA Michał Sowiński, Protokolant Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE - oddala skargę -
A. W. w dniu 25 lutego 2005 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Skarżący zobowiązał się do realizacji przedsięwzięć określonych w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, polegających na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w zbiornik na gnojówkę, przygotowaniu ścian i podłóg w pomieszczeniach do doju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka, wyposażeniu gospodarstwa w dojarkę oraz schładzalnik do mleka o pojemności od 200 do 400 litrów oraz wyposażeniu pomieszczeń do przechowywania mleka w umywalkę z podgrzewaczem wody.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał skarżącemu wnioskowaną pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w łącznej wysokości 79 163,62 zł. Organ wskazał, iż przyznana pomoc finansowa zostanie wypłacona w dwóch równych ratach z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z treści § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.).
W dniu 18 grudnia 2007 r. wnioskodawca złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW, w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. U. UE L 220 z dnia 17 sierpnia 1985 r., str. 1 ze zm.).
W dniu 9 stycznia 2008 r. w gospodarstwie wnioskodawcy odbyła się obowiązkowa wizytacja w ramach kontroli przeprowadzanej po złożeniu oświadczenia przed wypłatą drugiej raty, w trakcie której stwierdzono, iż pomimo zadeklarowania w Planie dostosowania schładzalnika na mleko mieszczącego się w przedziale 200-400 l zakupiono schładzalnik o pojemności 1400 l, przez co zrealizowane przedsięwzięcie nie spełnia wymogów zawartych w Planie dostosowania.
Z uwagi na negatywny wynik kontroli organ I instancji pismem z dnia 7 lutego 2008 r. zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie
uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. uchylił w całości decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich schładzalnik do mleka nie może przekroczyć pojemności 800 litrów. Wnioskodawca zakupił schładzalnik do mleka o pojemności 1400 litrów, natomiast w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej deklarował 340 litrów. Z uwagi na powyższe nastąpiło niedopełnienie warunków, o których mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r.
Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż w części IX wniosku o pomoc finansową producent rolny zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięć określonych w planie dostosowania stanowiącym załącznik do wniosku. W ocenie organu odwoławczego, skarżący nie spełnił zatem przesłanek zawartych w § 3 pkt 3 oraz § 5 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., zgodnie z którymi płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE wyposażając gospodarstwo w schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów.
W skardze na powyższą decyzję skarżący podkreślił, iż w jego ocenie przyznana pomoc finansowa została wykorzystana zgodnie z jej przeznaczeniem. Z uwagi na długi okres rozpatrywania przez ARiMR wniosku oraz przeprowadzoną inwestycję zwiększenia produkcji mlecznej, której w dniu złożenia wniosku nie planował, zakupił jedynie schładzalnik o pojemności większej - 1400 litrów. Zaznaczył, że różnicę między ceną schładzalnika a przyznaną mu kwotą na ten cel pokrył z własnych funduszy wobec czego ARiMR nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów z tego tytułu. Podniósł także, że wbrew zasadzie określonej w art. 9 kpa, nikt z ARiMR nie informował go w trakcie realizacji inwestycji o konsekwencjach zakupu urządzeń i maszyn o pojemności większej niż w planie przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a ewentualnie o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie. Organ wskazał, że po wpływie skargi wykryto błędy w sentencji zaskarżonej decyzji polegające na powołaniu niewłaściwych numerów decyzji, w związku z czym zostanie wszczęte postępowanie nieważnościowe. Uzasadnia to zdaniem organu zawieszenie postępowania sądowego na podstawie przepisu art. 56 p.p.s.a.
W piśmie procesowym z dnia 15 sierpnia 2008r. skarżący zaoponował przeciwko wnioskowi organu o zawieszenie postępowania wskazując, że błędy w sentencji decyzji dotyczące jedynie numerów decyzji nie mają wpływu na nieważność decyzji i powinny być sprostowane w trybie przepisów kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Badając w powyższym świetle zaskarżoną decyzję, tj. oceniając orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami procesowymi, a także z normami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do jej uchylenia.
Przede wszystkim należy odnieść się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie przepisu art. 56 p.p.s.a. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia , stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. Sytuacja taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie, wobec czego wniosek o zawieszenie postępowania sądowego oddalono jako nieuzasadniony. Podkreślić przy tym należy, że po wniesieniu skargi do sądu nie jest dopuszczalne wszczęcie przez organ administracji postępowania w trybie nadzwyczajnym.
Za trafne uznać przy tym należy stanowisko skarżącego, że wskazanie w sentencji decyzji organu II instancji błędnego numeru i daty zaskarżonej decyzji winno być ocenione jako oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu w trybie przepisu art. 113 § 1 kpa, tym bardziej, że w sentencji tejże decyzji wskazano, że wydana jest na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania A. W. w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu płatności na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE. Również uzasadnienie decyzji jednoznacznie określa rozpatrywaną sprawę.
Odnosząc się do zarzutów skargi , należy stwierdzić, że jest nieuzasadniona.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów, w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji EFOiGR dotyczące m.in. wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, określonych przepisami Unii Europejskiej oraz postanowieniami Traktatu Akcesyjnego.
Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy Rada Ministrów określiła w rozporządzeniu z dnia 18 stycznia 2005 r., w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich, szczegółowe warunki i tryb udzielania oraz zwracania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Stosownie do § 3 pkt 3 lit. b rozporządzenia płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, w terminie określonym w tym planie, w celu dostosowania gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. b, polega na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów.
Rozporządzenie w § 9 ust. 1 stanowi, iż płatność wypłaca się w dwóch równych ratach. Stosownie do § 9 ust. 3 pkt 1 drugą ratę płatności wypłaca się jeżeli producent rolny zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych oraz złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia oraz o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).
Należy również wskazać, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] marca 2006 r. o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE zawierała wyraźnie sformułowany warunek, że druga rata płatności zostanie wypłacona w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania. Skutkiem niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie nie jest wyłącznie nie otrzymanie drugiej raty, ale również obowiązek zwrotu pierwszej raty płatności, o czym stanowi § 10 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b.
W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż skarżący nie wykonał w całości przedsięwzięcia do którego się zobowiązał. Zapis § 5 ust. 3 pkt. 2 lit. b rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, iż przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. b, polega na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów. Organ II instancji zasadnie uznał zatem, iż za przedsięwzięcie zrealizowane zgodnie z planem dostosowania, należy uznać takie, gdzie producent rolny wyposażył gospodarstwo w schładzalnik do mleka o pojemności w przedziale określonym w planie dostosowania, tj. o pojemności do 200 litrów albo od 200 litrów od 400 litrów albo od 400 litrów do 800 litrów.
Należy podkreślić, iż skarżący zobowiązał się we wniosku o pomoc finansową do realizacji przedsięwzięcia polegającego na wyposażeniu gospodarstwa w schładzalnik do mleka o pojemności 340 litrów. Jednocześnie wskazał, iż w gospodarstwie znajduje się 30 krów mlecznych od których pozyskuje się mleko surowe przeznaczone do spożycia oraz do produkcji przetworów mlecznych. Oświadczył przy tym, iż jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE" ( pkt. IX wniosku ). Wskazać również należy, iż skarżący został prawidłowo pouczony o szczegółowych warunkach wypłaty drugiej raty płatności pomocy, o czym świadczy załączona do decyzji z dnia [...] marca 2006 r. szczegółowa informacja, która została doręczona skarżącemu w dniu 29.03.2006r. Zarzut zatem naruszenia art. 9 kpa należy uznać za chybiony.
Odnosząc się do zawartego w skardze twierdzenia, iż zakup większego schładzalnika okazał się niezbędny z uwagi na zwiększającą się obsadę krów w gospodarstwie, należy wyjaśnić, iż zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt. 3 lit. b , realizuje producent rolny, który posiada nie więcej niż 30 sztuk krów produkujących mleko surowe przeznaczone do spożycia przez ludzi oraz do produkcji przetworów mlecznych. We wniosku skarżący wskazał, że w gospodarstwie znajduje się 30 sztuk krów mlecznych, od których pozyskuje się mleko surowe przeznaczone do spożycia oraz do produkcji przetworów mlecznych, a więc maksymalna liczba sztuk dla realizacji przedsięwzięcia.
W sprawie brak jest również podstaw do przyjęcia, że termin rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE miał wpływ na wynik sprawy, a w szczególności na zakup schładzalnika o pojemności 1400 litrów. Wniosek skarżącego wymagał korekty, co nastąpiło w dniu 14.03.2006r. Uprzednio, pismami z dnia 12.12.2005r. i 10.02.2006r. skarżący był zawiadamiany w trybie art. 36 kpa o przyczynach opóźnienia w załatwieniu sprawy. Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia skarżący złożył w dniu 18.12.2007r. a II etap kontroli został przeprowadzony w dniu 9.01.2008r. W dniu 7.02.2008r. powiadomiono skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie. I pouczono o możliwości czynnego udziału w sprawie zgodnie z art. 10 kpa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło