V SA/Wa 1715/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę. Postanowieniem z [...] lutego 2011r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej – Prezes PFRON) odmówił G. R. (dalej – skarżąca) przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okres od lipca 2009r. do maja 2010r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżąca nie przekazała w terminie wniosków o wypłatę refundacji na ubezpieczenia społeczne. Strona wystąpiła, jak wskazał organ z wnioskiem o przywrócenie ww. terminu, motywując swą prośbę faktem, że złożenie dokumentów po terminie spowodowane było brakiem decyzji o przyznaniu renty. Do pisma zainteresowana dołączyła wyrok Sądu Okręgowego, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2010r. oraz decyzję ZUS Oddział w R. z [...] czerwca 2010r. o przyznaniu renty. W piśmie z [...] grudnia 2010r. strona wskazała, że złożenie wniosków po terminie spowodowane było późnym otrzymaniem decyzji przyznającej jej rentę, bo doręczonej dopiero w dniu 5 lipca 2010r. Organ I instancji wskazał jednocześnie, że te wyjaśnienia pozostają bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Z dokumentów przedstawionych przez stronę wynika, że wyrok Sądu Okręgowego, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2010r. przyznającej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy uprawomocnił się [...] maja 2010r. Przedstawiony przez stronę wyrok, jak podał Prezes PFRON stanowi podstawę do zaliczenia strony do osób niepełnosprawnych. Następnie decyzją z [...] czerwca 2010r. ZUS Oddział w R. na podstawie ww. wyroku przyznał G. R. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organ prowadzący postępowanie podał również, że strona nie dochowała 7-dniowego terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. na złożenie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie wniosków. Przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 5 lipca 2010r., zatem 7-dniowy termin o przywrócenie terminu mijał z dniem 12 lipca 2010r. Więc nawet, jak podał Prezes PFRON gdyby organ uznał, że uchybienie terminowi na złożenie wniosków o przywrócenie terminu nastąpiło bez winy strony nie mógłby przywrócić terminu, gdyż dopełnienie czynności nastąpiło zbyt późno. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie. Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z [...] lutego 2011 r. Organ wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 stycznia 2009r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 8 poz. 42) osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek Wn-U-G w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Dalej podniesiono, że zgodnie z § 9 ww. Rozporządzenia termin do złożenia wniosków przywraca się na prośbę wnioskodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uzupełnieniem tego przepisu jest art. 58 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że przeszkoda do złożenia wniosków za okres od lipca 2009r. do maja 2010r. ustała z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego tj. z dniem [...] maja 2010r. Jednak z uwagi, jak wskazał Minister na błędne informacje uzyskane przez stronę z PFRON dotyczące konieczności oczekiwania przez stronę na decyzję ZUS uznać należy, że przeszkoda taka ustała w dniu otrzymania przez stronę tejże decyzji. Tym samym skoro strona otrzymała decyzję ZUS w dniu 5 lipca 2010r. to termin do złożenia podania o przywrócenie terminu do złożenia wniosków upływał w dniu 12 lipca 2010r., natomiast strona podanie to złożyła dopiero w dniu 15 lipca 2010r. Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domaga się uchylenia zaskarżonego oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, że do wniosku o przywrócenie terminu na złożenie wniosku w rozumieniu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 stycznia 2009r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych wprost zastosowanie mają ogólne przepisy kpa o przywróceniu terminu na dokonanie czynności, podczas gdy do przywrócenia terminu na złożenie takiego wniosku zastosowanie mają przepisy szczególne tj. przepis § 9 ww. rozporządzenia, stanowiący lex specialis w stosunku do regulacji kodeksowych. - naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy obowiązku podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego tj. niedokonanie ustaleń co do terminu w którym, skarżąca otrzymała decyzję ZUS z [...] czerwca 2010r., od którego należało liczyć termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w § 9 tegoż rozporządzenia, w sytuacji gdy w aktach brak jest dokumentów, które potwierdzałby datę otrzymania przez stronę tejże decyzji oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do całości zażalenia. - naruszenie art. 1 w związku z art. 25 c) ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2010r. nr 214, poz. 1407 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że skarżąca mimo nie posiadała statusu osoby niepełnosprawnej miała możliwość wystąpienia z wnioskiem o refundację składek na ubezpieczenie społeczne, a w konsekwencji, że nie dotrzymała terminu na jego złożenie. W szczegółowym rozwinięciu zarzutów skargi wnioskodawczyni podniosła, że zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 stycznia 2009r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych nie określono 7-dniowego terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, zatem art. 58 k.p.a. jej zdaniem nie tu zastosowania. Autorka skargi wskazała także, że data otrzymania przez nią decyzji ZUS o przyznaniu jej prawa do renty jest niepewna. Na potwierdzenie dołączyła zaświadczenie z Urzędu Pocztowego w T. (właściwego dla miejsca jej zamieszkania), które potwierdza, że od dnia 1 do 10 lipca nie otrzymała żadnej poleconej przesyłki listowej. Ponadto skarżąca dołączyła pismo ZUS Inspektorat w M. z 19 lipca 2011r., w którym organ wskazał, że decyzja z [...] czerwca 2010r. ustalająca prawo do renty dla G. R. została wysłana przez organ rentowy w dniu 2 lipca 2010r. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej ustawy p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest odmowa przywrócenia terminu G. R. do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okres od lipca 2009r. do maja 2010r. Skarżąca taki wniosek złożyła w dniu 15 lipca 2010r. Zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 stycznia 2009r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 8 poz. 42) termin do złożenia wniosków przywraca się na prośbę wnioskodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Uzupełnieniem tego przepisu jest art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 168 ze zm.), dalej: k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1 art. 58 k.p.a.). Stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zasadnie zatem organ, który wydał zaskarżone postanowienie, wskazał, że do przywrócenia terminu niezbędne jest spełnienie jednocześnie wszystkich przesłanek, tj. uprawdopodobnienie braku winy po stronie wnoszącej o przywrócenie terminu, złożenie wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, zachowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku wraz z dopełnieniem czynności dla której określony został termin, pomimo odmiennego zdania wnioskodawczyni wyrażonego w treści skargi. Minister Pracy i Polityki Społecznej trafnie stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek, a tym samym nie spełniła niezbędnej przesłanki do przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Należy wskazać, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uchybienie terminu może być stronie poczytane jako zawinione przez nią, jeśli strona nie chciała dopełnić czynność w terminie albo chciała czynność dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (v. B. Adamiak, [w] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, 6 wyd. Warszawa 2004, str. 328 - za Iserzon, Komentarz, s. 136). Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (B. Adamiak [w] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyne, wyd. I, Warszawa 2003, s. 200). W niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła, że niezłożenie w wymaganym terminie wniosku o wypłatę refundacji składek spowodowane było przeszkodą, której nie mogła przezwyciężyć. Skarżąca otrzymała w dniu 5 lipca 2010r. decyzję ZUS z [...] czerwca 2010r. przyznającą jej rentę. Decyzja ta została wydana w oparciu o wcześniejszy wyrok Sądu Okręgowego w T. z [...] kwietnia 2010r. (data uprawomocnienia 22 maja 2010r.), którym przyznano skarżącej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organy słusznie wskazały stronie, że już w maju 2010r. mogła ona wystąpić z prośbą o przywrócenie terminu oraz dopełnić czynności złożenia wniosków. Jednak skarżąca dopiero po otrzymaniu decyzji, na skutek jak podała błędnych informacji ze strony PFRON, złożyła wniosek w dniu 15 lipca 2010r., zatem po ustawowo wskazanym terminie. Sąd wskazuje przy tym, że organy przyjęły najkorzystniejszą dla strony datę, w której ustała przyczyna uchybienia terminu tj. datę otrzymania decyzji ZUS. Skarżąca zatem nie spełniła przesłanki z art. 58 § 2 k.p.a., ponieważ nie dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia spóźnionych już wniosków powinien być złożony najpóźniej do dnia 12 lipca 2010r., skarżąca złożyła go dopiero 15 lipca 2010r. Wnioskodawczyni w treści skargi wskazuje na pismo Oddziału Poczty Polskiej w T. z [...] czerwca 2011r. zgodnie, z którym skarżąca w dniach: 1-10 lipca 2010r. nie otrzymała żadnej przesyłki poleconej. Odnosząc się do tej kwestii Sąd wskazuje, że skarżąca mogła w tych dniach nie otrzymać przesyłki poleconej, jednak mogła ona otrzymać decyzję ZUS z [...] czerwca 2009r. listem zwykłym. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 71a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) ZUS może przesyłać pisma i decyzje listem zwykłym. Jest to przepis szczególny w stosunku do art. 39 k.p.a., nakazującego organom administracji publicznej doręczanie pism w postępowaniu administracyjnym za pokwitowaniem. Ważnym podkreślenia jest to, że decyzja ZUS o przyznaniu świadczenia jest traktowana jako dostarczona także wówczas, gdy odbiorca nie potwierdził jej odbioru. Wystarczy bowiem, że organ rentowy uprawdopodobni jej doręczenie, a zgodnie z pismem ZUS z [...] lipca 2011r. datą wysłania do skarżącej decyzji był dzień 2 lipca 2010r. Odnosząc się do kolejnego zarzutu przedstawionego przez skarżącą dotyczącego naruszenia art. 1 w związku z art. 25 c) ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2010r. nr 214, poz. 1407 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż jak wskazała strona w okresie od lipca 2009r. do lipca 2010r. nie posiadała statusu osoby niepełnosprawnej i nie była uprawniona do występowania o zwrot składek na ubezpieczenie społeczne (a wobec tego nie płynął jej termin na złożenie wniosku) - Sąd nie podziela stanowiska skarżącej. Podstawą do ubiegania się o refundację składek na ubezpieczenie społeczne jest orzeczenie o niepełnosprawności, w sytuacji skarżącej wyrok Sądu Okręgowego z [...] kwietnia 2010r. który jest traktowany na równi z takim orzeczeniem. Oznacza to, że z dniem uprawomocnienia się wyroku strona mogła złożyć wnioski za okres wskazany w takim orzeczeniu (od 1 lipca 2009r. do 30 listopada 2010r.). Decyzja ZUS z [...] czerwca 2010r. nie jest podstawą do ubiegania się o refundację składek na ubezpieczenia społeczne. Odpowiadając na zarzut niedopełnienia przez organy obowiązku podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, to Sąd nie dopatrzył się w tym względzie naruszenia norm postępowania przez organy administracji. Organy nie naruszyły zasad postępowania wyrażonych w art. 7, 77 i art. 107 kpa, nakładających obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego. Organy w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustosunkowały się w uzasadnieniu swej decyzji do żądań strony i jej zarzutów, a wnioski i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym. Mając zatem na uwadze, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i wobec tego, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną.