V SA/Wa 1718/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-17
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Irena Jakubiec-Kudiura, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, biorąc pod uwagę jej zeznania dotyczące prześladowań w kraju pochodzenia oraz przedstawione dokumenty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów prawa. Zeznania skarżącej zawierały rozbieżności, a przedstawione dokumenty budziły wątpliwości co do ich wiarygodności, m.in. ze względu na identyczne numery i daty wystawienia przez różne podmioty. Skarżąca nie wykazała uzasadnionej obawy przed indywidualnym prześladowaniem ani rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia, a jej motywacją wydaje się być poszukiwanie lepszych warunków bytowych, co nie jest podstawą do udzielenia ochrony uchodźczej.Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka N., złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy, podając jako przyczynę opuszczenia kraju pochodzenia prześladowania ze strony członków partii politycznej oraz spalenie jej domu. Organy administracji zakwestionowały wiarygodność jej zeznań ze względu na rozbieżności dotyczące dat i okoliczności zdarzeń, a także niewiarygodność przedstawionych dokumentów. Skarżąca wniosła skargę do WSA po odmowie nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz Radę do Spraw Uchodźców.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. E.B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E.P. (zwanej dalej: skarżącą) decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym.
E.P., obywatelka N., w dniu [...] grudnia 2009 r. została zatrzymana przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w związku z próbą przekroczenia zachodniej granicy RP, natomiast [...] stycznia 2010 r. – za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej – złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.
We wniosku wyjaśniła, że przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia były prześladowania oraz przemoc psychiczna jakich doznała ze strony [...], którzy w sierpniu 2003 r. spalili biuro, w którym pracowała, następnie zaś spalono jej dom, ponieważ kontynuowała w nim pracę po zniszczeniu biura. Skarżąca zadeklarowała, że w latach 2002-2004 należała do opozycyjnej partii Kongres [...]. Zaznaczyła również, że przynależność do ww. partii była powodem śmierci jej krewnego. Jednocześnie, w formularzu wniosku wskazała, że nigdy nie brała udziału w działaniach wojennych, nie była też zatrzymana, aresztowana, nie prowadzono wobec niej postępowania sądowego ani administracyjnego, oraz że nie była nigdy skazana wyrokiem sądu. Skarżąca wskazała, że o opuszczeniu kraju pochodzenia postanowiła kiedy dowiedziała się o możliwości podjęcia pracy w I.. Wskazała, że N. opuściła legalnie – w czerwcu 2004 r. – na podstawie własnego paszportu. Wyjaśniła, iż w I. pracowała jako opiekunka. Do Polski przybyła w grudniu 2009 r., w celu podjęcia pracy, jednakże wbrew zapewnieniom i. biura pośrednictwa pracy, po przylocie nie została odebrana przez przedstawiciela pracodawcy więc zdecydowała się wyjechać do N.
W dniu 17 maja 2010 r. zostało przeprowadzone szczegółowe przesłuchanie skarżącej na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań, których może doświadczyć ze strony władz państwowych lub innych podmiotów. W trakcie przesłuchania skarżąca poinformowała, że [...] przychodzili do jej domu od 2003 r., żądali aby zrezygnowała z pracy w biurze samorządu oraz aby przygotowywała im posiłki oraz zaopatrywała w żywność. W dniu [...] stycznia 2004 r. zażądali aby wydała im klucz do budynku urzędu, w którym pracowała. W obawie o własne życie spełniła ich żądanie i tego samego dnia biuro zostało podpalone. Wyjaśniła, że mimo powyższego władze [...] nie wyciągnęły wobec niej jakichkolwiek konsekwencji, ponieważ zdawały sobie sprawę z bezskuteczności działań podjętych przeciw maoistom. Skarżąca zaznaczyła, że po spaleniu biura, pracę na rzecz samorządu kontynuowała w domu, co spowodowało, że grożono jej śmiercią, a wszystkie będące w jej posiadaniu dokumenty spalono. Ponadto [...] zażądali aby opuściła miejsce zamieszkania – B. – i wyjechała do stolicy dystryktu - miasta G.. Na początku lutego 2004 r. rozpoczęła pracę na tożsamym stanowisku w urzędzie w G. Od rodziny i znajomych dowiedziała się, że [...] znają jej miejsce pobytu i wydali na nią wyrok śmierci. Wówczas to dowiedziała się o możliwości wyjazdu do pracy za granicę i [...] maja 2004 r. wyjechała do I. gdzie przebywała i pracowała pięć lat.
Wyjaśniła, iż przyczyną jej problemów ze strony [...] była nie tylko praca w administracji samorządowej w B., ale też przynależność do partii Kongres [...], jednakże nie jest w stanie przedstawić legitymacji członka partii, gdyż dokument ten został zniszczony przez [...]. Zaznaczyła, że starania o uzyskanie wizy do Polski – gdzie miała podjąć pracę – rozpoczęła jeszcze podczas pobytu w I.. Po przybyciu do Polski i kilkudniowym, bezskutecznym oczekiwaniu na przedstawiciela pracodawcy, który miał odebrać ją z lotniska, postanowiła wraz z grupą innych N. wyjechać do P..
W dniu [...] lutego 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] odmówił skarżącej nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i nakazał opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Szef Urzędu zakwestionował wiarygodność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym oświadczeń skarżącej. Organ I instancji zauważył, że nie budzi jego watpliwości okoliczność, że skarżąca przed opuszczeniem kraju pochodzenia mogła pracować jako urzędnik w jednej z placówek samorządowych w N., jednakże skarżąca nie udowodniła, by doświadczyła z tego powodu jakichkolwiek problemów ze strony działaczy partii [...], które wskazywałyby na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem.
Szef Urzędu zwrócił uwagę na brak spójności pomiędzy zeznaniami skarżącej, a przedstawionym przez nią dokumentem dotyczącym pełnienia przez nią funkcji sekretarza w Komitecie Rozwoju Wsi B. i problemów, jakich miało to przysporzyć skarżącej. Organ podkreślił, że treść ww. zaświadczenia jest sprzeczna z zeznaniami skarżącej w kwestii przyczyn opuszczenia przez nią N., jak też powodów rezygnacji z pracy w biurze Komitetu. Z treści dokumentu wynika bowiem, że skarżąca była zmuszona zrezygnować z pracy w biurze z powodu zamordowania jej krewnego przez niezidentyfikowanych sprawców w dniu [...] marca 2003 r., a z oświadczeń skarżącej wynikało, że syn jej wuja zginął dopiero pod koniec czerwca 2003 r. Ponadto zeznała, że po tym wydarzeniu pracowała na stanowisku sekretarza jeszcze przez ponad pół roku - do czasu rzekomego podpalenia biura, które to właśnie wydarzenie wskazała w trakcie przesłuchania jako główną przyczynę jej wyjazdu z kraju, zaś w piśmie przedstawionym przez skarżącą o podpaleniu, nie ma w ogóle mowy. Następnie organ zwrócił uwagę na kolejną nieścisłość, tj. dzień, w którym [...] zażądali od niej wydania klucza do biura. Zaznaczono, że we wniosku wskazała sierpień 2003 r., a w protoklone przesłuchania [...] stycznia 2004 r. Za nieprawdopodobną Szef Urzędu uznał również powoływaną przez skarżącą okoliczność, że władze samorządowe, a także władze dystryktu mając świadomość kontaktów skarżącej z rebeliantami i jej wiedzy na temat bezpośrednich sprawców podpalenia, nie wyciągnęły wobec niej żadnych konsekwencji, a co więcej - pozostawiły na stanowisku wiążącym się ze stałym dostępem do istotnych danych i dokumentów władz lokalnych, a ponadto zaniechały wyjaśnienia sprawy podpalenia. Następnie organ zakwestionował jakoby skarżąca stała się celem [...], którzy – jak twierdziła – wydali na nią wyrok śmierci. Skarżaca nie mogłaby wówczas – zdaniem organu – bez jakicholwiek problemów przenieść się do stolicy dystryktu, pracować tam i załatwiać formalności związanych z wyjazdem z N., a następnie spokojnie opuścić kraj pochodzenia. Wobec powyższego Szef Urzędu uznał, że niespójności dotyczące okoliczności faktycznych sprawy wskazują, że skarżąca konfabuluje. Jako niewiarygode organ ocenił również przedstawione przez skarżącą zaświadczenie mające potwierdzać jej członkostwo w Kongresie [...], ponieważ wskazne w nim okoliczności (pełnienie funkcji prezesa regionalnej Organizacji Kobiet Kongresu [...} oraz konflikt, w jaki miała być zaangażowana w związku z zajmowanym stanowiskiem) nie były podnoszone ani we wniosku ani podczas przesłuchania.
Mając na uwadze powyższe organ I instancji zauważył, iż skarżąca nie spełnia przesłanek, o których mowa w Konwencji Genewskiej, warunkujących nadanie status uchodźcy, nie wskazała bowiem żadnych okoliczności, które mogłyby rodzić jej obawy przed prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Następnie zauważono, iż w przypadku skarżącej nie zachodzą również okoliczności, wymienione w art. 15 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umożliwiające udzielenia ochrony uzupełniającej, czy też przyczyny wskazane w art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1a ww. ustawy, wskazujące na konieczność udzielenia pobytu tolerowanego.
W dniu 20 września 2010 r. skarżąca wniosła odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców, w którym zarzuciła, że decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania i wniosła o udzielenie ochrony międzynarodowej. W piśmie z 28 lutego 2011 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania skarżąca wskazała na nowe okoliczności, tj. podniosła, iż była ofiarą gwałtu, jakiego dopuścili się członkowie partii [...].
Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej "Radą"), decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Rada w pierwszej kolejności zwróciła uwagę na zaistniały w sprawie stan faktyczny, a następnie podzieliła argumentację przedstawioną przez Szefa Urzędu oraz ocenę okoliczności sprawy wskazując, iż skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających nadanie statusu uchodźcy, udzielenie ochrony uzupełniającej, czy też zgody na pobyt tolerowany.
W szczególności Rada podzieliła wątpliwości organu I instancji odnośnie wiarygodności zeznań skarżącej oraz zwróciła uwagę na rozbieżności w składanych przez skarżącą zeznaniach. Ponadto organ, dokonując oceny przedstawionych przez stronę nowych faktów i dokumentów zauważył, iż w przypadku skarżącej ma miejsce eskalacja żądań, ponieważ cudzoziemka poznała zasady udzielania statusu uchodźcy i stara się przedstawić swoją sytuację jako spełniającą przesłanki warunkujące przyznanie wnioskowanego statusu. Powyższą ocenę – zdaniem organu – potwierdza fakt, że o brutalnym gwałcie skarżąca poinformowała organ dopiero po otrzymaniu odmownej decyzji Szefa Urzędu. Również dokumenty mające potwierdzać, powołane przez nią okoliczności przedstawione zostały już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Rada zarzuciła ponadto, że ww. dokumenty nie są wiarygodne, ponieważ pomimo że sporządzone zostały przez różne, niezależne od siebie podmioty, noszą ten sam numer.
Następnie organ poddał rozwadze, czy w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie skarżącej ochrony uzupełniającej i pobytu tolerowanego i po wyczerpującym zbadaniu sprawy w ww. kwestiach, uznał że również w tym zakresie prawidłowe jest stanowisko organu I instancji.
W dniu 18 lipca 2011 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2011 r. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji Rady zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13, art. 15, art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadniając skargę ponownie wskazała na okoliczności przedstawione w trakcie postępowania, tj. groźby ze strony [...], zabójstwo jej krewnego, spalenie biura, w którym pracowała, a także na gwałt jakiego dopuścili członkowie partii [...] i zauważyła, że w świetle powyższego twierdzenia organu, iż nigdy nie była poddana prześladowaniom są bezzasadne. Następnie zwróciła uwagę, że rozbieżności w jej zeznaniach (dotyczące daty śmierci jej krewnego) są konsekwencją pomyłki, która nie ma istotnego znaczenia dla okoliczności niniejszej sprawy. Dalej wyjaśniła, iż w przedstawionych przez nią dokumentach nie ma mowy o podpaleniu biura urzędu, w którym pracowała, ponieważ obejmuje on węższy zakres faktów. Skarżąca podniosła również, że sytuacja w jej kraju pochodzenia z uwagi na działania [...] jest bardzo poważna, a odmienną ocenę Rady należy uznać za dowolną ocenę przedstawionych w sprawie dowodów. Podsumowując skarżąca zaznaczyła, że spełnia również przesłanki udzielenia jej ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Sąd badając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz.U. nr 128, poz.1176 z późn. zm.) oraz Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1997r., Nr 119, poz. 515) i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz.U. z 1991 r., nr 119, poz. 517) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 poz. 1071 ze zm.), doszedł do przekonania, że skargę należy oddalić.
W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.
Stosownie do postanowień art. 1 lit. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.
Art.1 A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy i podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko, nie nadaje się bowiem statusu uchodźcy ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia.
Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę; przyjmuje się powszechnie, iż w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości). Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że w przypadku skarżącej, deklarowana obawa nie jest uzasadniona obiektywnie.
Skarżąca nie wykazała faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie lub mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. W tym miejscu podkreślić należy, iż jako przyczynę wyjazdu z kraju pochodzenia skarżąca, we wniosku o nadanie statusu uchodźcy wskazała prześladowania przez członków partii [...], a następnie po otrzymaniu odmownej decyzji organu I instancji, w uzupełnieniu odwołania dodała, iż byłą również ofiarą gwałtu. Dodatkowo przedstawiła dokumenty mające – w jej ocenie –potwierdzać ww. okoliczności. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie, zasadnicza była ocena powołanych przez stronę okoliczności i przedstawionych dokumentów. Zdaniem Sądu zeznania skarżącej, z uwagi na występujące w nich rozbieżności, budzą zastrzeżenia co do ich wiarygodności. Podobnie, złożone przez skarżącą dokumenty uznać należało – jak słusznie uczynił organ – za niewiarygodne. Przede wszystkim wskazać należy, że w trakcie postępowania skarżąca wskazując na poszczególne wydarzenia, podawała różne ich daty. Najpierw, we wniosku o nadanie statusu uchodźcy wskazała, że podpalenie budynku urzędu przez [...] nastąpiło w sierpniu 2003 r., a następnie podczas przesłuchania wskazała, że wydarzenie to miało miejsce [...] stycznia 2004 r. Podobnie, rozbieżne są daty zabójstwa krewnego skarżącej, która wskazała, że syn jej wuja zginął pod koniec czerwca 2003 r. zaś z przedłożonego przez skarżącą dokumentu (sporządzonego przez Komitet Rozwojowy wsi B. z dnia [...] maja 2010 r.) wynika, iż wydarzenie to miało to miejsce [...] marca 2003 r. i było powodem rezygnacji skarżącej z pracy w biurze. Tymczasem sama skarżąca wyjaśnia, iż po zamordowaniu syna jej wuja, w biurze pracowała jeszcze przez pół roku, zaś z pracy zrezygnowała dopiero po jego podpaleniu. W ocenie sądu zastanawiającym jest, że w ww. piśmie, mającym potwierdzać fakt pełnionej przez skarżącą w Komitecie funkcji, nie ma mowy o tak istotnej okoliczności jak podpalenie budynku biura. Zauważyć również należy, że odmienne są okoliczności zabójstwa krewnego skarżącej, wg. oświadczenia skarżącej jej krewny "siedział przed domem, przyszli [...], ok. 15-20 osób, związali go na krześle i zabili nożem", natomiast zgodnie z przedstawionym listem rekomendacyjnym Komitetu Rozwojowego wsi B. z dnia [...].05.2010 r. zabójstwo brata ciotecznego skarżącej nastąpiło, kiedy to "niezidentyfikowana grupa wtargnęła do jej domu i zastrzeliła jej brata".
Wątpliwości budzi również, że o okolicznościach mogących mieć dla sprawy kluczowe znaczenie, skarżąca poinformowała dopiero po otrzymaniu negatywnej decyzji organu I instancji. W uzupełnieniu odwołania skarżąca wskazała bowiem, że była ofiarą brutalnego gwałtu, jakiego dopuścili się członkowie partii [...]. Zastanawiającym jest, że o tak traumatycznym przeżyciu, skarżąca wspomina nie we wniosku statusowym lecz dopiero na etapie odwołania, podczas gdy we wniosku jako istotne wskazuje, iż musiała zaopatrywać [...] w żywność i przygotowywać im posiłki, zaś przemoc, której doświadczyła nie miała charakteru fizycznego lecz psychiczny. Powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie organu, iż skarżąca próbuje dopasować swoją sytuację – poprzez intensyfikację charakteru doznanych prześladowań – tak aby spełniać przesłanki warunkujące udzielenie jej wnioskowanego statusu.
W ocenie sądu prawidłowa była również dokonana przez organ ocena przedłożonych przez skarżącą dokumentów, jako niewiarygodnych. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż skarżąca na etapie postępowania odwoławczego przedstawiła dwa dokumenty, tj. dokument wystawiony przez Komitet Rozwojowy wsi B. w dniu [...] lutego 2011 r. oraz dokument wystawiony przez lekarza w dniu [...] lutego 2011 r. Dokumentom tym organ odmówił wiarygodności. Jednocześnie Rada w sposób należyty przedstawiła argumentację uzasadniającą taką ocenę złożonych przez skarżącą materiałów. Jak zauważył organ, dokumenty te posiadają takie samo oznakowanie numeryczne (identyczne numery sprawy [...]). Okoliczność ta również zdaniem Sądu budzi poważne wątpliwości, co do autentyczności ww. dokumentów. Skoro bowiem ww. dokumenty zostały sporządzone przez różne, niezależne podmioty, to nie sposób wyjaśnić dlaczego wydane przez nie dokumenty posiadają jednakowe numery. Powyższego – zdaniem Sądu – nie można tłumaczyć jedynie zbiegiem okoliczności zwłaszcza, że noszą one również tą samą datę ([...] lutego 2011 r.). Podobnie, dokumenty przedłożone na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, tj. dokument wystawiony przez N. Partię Kongresową Komitet zadań lokalnych G. dystrykt w dniu [...] maja 2010 r. i dokument wystawiony przez Komitet Rozwojowy wsi B. w dniu [...] maja 2010 r., noszą ten sam numer ([...]). Zatem rzekome sporządzenie przez odmienne, niezależne od siebie podmioty, tj. lokalną jednostkę partii politycznej, lokalny organ administracji publicznej oraz lekarza, dokumentów o tych samych numerach (i tych samych datach - dokument wystawiony przez Komitet Rozwojowy wsi B. w dniu [...] lutego 2011 r. oraz dokument wystawiony przez lekarza w dniu [...] lutego 2011 r.) uzasadnia podważenie ich wiarygodności.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy dokonały również wyczerpującej analizy i prawidłowej oceny sytuacji panującej w kraju pochodzenia skarżącej. W tym miejscu wskazać należy, iż z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy wynika, że obecnie sytuacja polityczno-społeczna w N. jest względnie stabilna, choć nie da się zaprzeczyć, że mają tam miejsce incydenty związane z naruszaniem praw człowieka, które to incydenty stanowią efekt wieloletniego konfliktu zbrojnego. Podkreślenia wymaga jednakże, iż choć kraj pochodzenia skarżącej stosunkowo krótko znajduje się na drodze budowy demokratycznego ustroju, to sytuacja w nim uległa zmianie od czasu jej wyjazdu z N., co miało miejsce w czerwcu 2004 r. Podkreślenia wymaga bowiem, że partyzanckie oddziały [...] zostały rozbrojone, a partia [...] bierze legalny udział w życiu politycznym państwa. Wobec powyższego powoływane przez skarżącą okoliczności, jakie miały miejsce przed opuszczeniem przez nią N., związane z eskalacją konfliktu wewnętrznego, w chwili obecnej pozostają bez znaczenia dla charakterystyki tego kraju.
Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że skarżąca nie jest uchodźcą lecz migrantką poszukująca lepszych warunków bytowych, gdyż jej kraj boryka się z trudnościami ekonomicznymi. Takie stwierdzenie uzasadnia treść złożonych przez skarżącą wyjaśnień wskazała ona bowiem, że o wyjeździe z N. zdecydowała wówczas gdy dowiedziała się o możliwości podjęcia pracy w I., a do Polski przyjechała z tego samego powodu. Gdy zaś jasnym stało się, że rzekomo umówiony pracodawca nie odbierze jej z lotniska, postanowiła udać się do P.. Wobec powyższego wyjaśnić należy, że problemy natury ekonomicznej nie zostały wymienione w katalogu przesłanek określonych w art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na uwadze całokształt przytoczonych powyżej okoliczności, należy zauważyć, iż skarżąca procedurę uchodźczą traktuje w sposób instrumentalny, jako sposób zalegalizowania swojego pobytu w Polsce.
Prawidłowo organy obydwu instancji orzekły również co do braku zasadności udzielenia skarżącej ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
W art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ustawodawca stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Natomiast zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Organy administracyjne obydwu instancji badały, czy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżąca byłaby zagrożona poddaniem torturom lub nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu, a także czy byłaby zmuszona do pracy, pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego lub ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 roku, co też znalazło odzwierciedlenie w decyzji organów obydwu instancji.
Analiza materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wykazała, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 48 ust. 1 w związku z art. 15, a także przesłanki z art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Wobec skarżącej nie zostały podjęte żadne działania ze strony władz państwowych w jego kraju pochodzenia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby powyżej cytowane przepisy.
Skarżąca nie wykazała rzeczywistego indywidualnego ryzyka doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury i inne określone w art. 15 cyt. ustawy lub indywidualnej przesłanki, która mogłaby świadczyć, że jej powrót do kraju pochodzenia powodowałby zagrożenie prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, mogłaby zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszona do pracy lub pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarana bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.
Reasumując, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.
Decyzja w niniejszej sprawie wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. - wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Nietrafne są zatem zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7, 77 i 80 k.p.a.).
Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć zatem, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do odmowy przyznania skarżącej przyznania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącą zarzuty, należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło