V SA/Wa 1718/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... lipca 2017 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej jako Dyrektor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. (dalej jako Kierownik ARiMR) nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. w sprawie przyznania E.K. płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu [...] czerwca 2016 r., do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek E.K. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 do działek rolnych o łącznej powierzchni 19,68 ha. W dniach 10-12 stycznia 2017 r. w gospodarstwie wnioskodawczyni przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Na podstawie raportu z czynności kontrolnych nr [...] stwierdzono przedeklarowanie powierzchni dla działki rolnej D na poziomie 0,33 ha oraz brak międzyplonu ozimego ([...]) na działce nr 92 (obręb ewidencyjny [...]). W oparciu o tak ustalony stan faktyczny w dniu [...] kwietnia 2017 r. Kierownik ARiMR wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 29700,47 zł. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, iż ustalona na podstawie kontroli na miejscu powierzchnia działek rolnych, kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności dla młodych rolników oraz płatności za zazielenienie wyniosła 19,35 ha, zaś procentowa wartość przedeklarowania powierzchni ustalona została na poziomie 1,71 %. W związku z powyższym płatność naliczona została zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48) do powierzchni stwierdzonej tj. 19,35 ha. Zgodnie z przywołanym przepisem w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Kierownik ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z powyższymi zasadami płatność dodatkowa naliczona została do powierzchni 16,35 ha, gdyż na podstawie art. 14 ust. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni, do której przyznana została jednolita płatność obszarowa, pomniejszonej o 3 ha. Ponadto płatność do powierzchni upraw buraków cukrowych przyznana została do powierzchni zgłoszonej we wniosku o przyznanie płatności tj. 5,35 ha. Dodatkowo w zakresie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) w uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 46 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 płatność ta została pomniejszona zgodnie z art. 26 ust. 2 tego rozporządzenia o 50 % całkowitej zatwierdzonej powierzchni gruntów ornych pomnożony o współczynnik różnicy. W dniu 12 maja 2017 r. E.K. złożyła odwołanie, w którym wskazała, iż nie zgadza się z przyjętym rozstrzygnięciem w zakresie stwierdzenia braku poplonu na działce rolnej B oraz C. Do pisma załączyła kopię mapy ewidencyjnej, zawiadomienie o zmianie operatu z 1 marca 2017 r., oświadczenie strony z 12 maja 2017 r., potwierdzone przez sołtysa wsi B. oraz dokumentację fotograficzną przedstawiającą pole, na którym zasiany był poplon. Decyzją z [...] lipca 2017 r. Dyrektor ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Ustalił stan faktyczny sprawy i podkreślił, że wyniki kontroli z 10-12 stycznia 2017 r. obrazują stan działek w gospodarstwie wnioskodawcy w roku 2016, gdyż w jego ocenie wyniki z kontroli na miejscu mają największy walor wiarygodności, a to z tego powodu, że są przeprowadzane na miejscu w gospodarstwie rolnika. Podczas takich czynności kontrolnych wykonana jest dokumentacja fotograficzna potwierdzająca dane pozyskane w terenie oraz wykonany jest szkic, na którym oznacza się miejsca i kierunki wykonywania poszczególnych zdjęć. Materiał dowodowy obrazuje zaś stan działek w ściśle określonym przedziale czasowym. Jednocześnie, dokonując oceny przedłożonego przez stronę materiału dowodowego, a w szczególności dwóch zdjęć, które to w ocenie strony przedstawiają stan działki nr [...]wczesną wiosną 2017, organ II instancji wskazał, że przedłożony materiał nie przedstawia działki nr [...]. Porównując bowiem kształt zabudowy ujętej na pierwszym zdjęciu, położonej na działkach sąsiadujących uważa, że sfotografowana działka to działka nr [...]a nie [...] jak twierdzi strona. Jak wynika z drugiego zdjęcia sfotografowana działka bezpośrednio graniczy z działka zabudowaną - ogrodzoną z widocznymi młodymi drzewami i krzewami. Jak natomiast wynika z ortofotomapy, co podkreślił organ odwoławczy, działka nr [...]nie graniczy z żadną działką zabudowaną. Z działka zabudowaną nr [...],[...]graniczy natomiast działka nr [...]. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015.1551 ze zm.) wysokość płatności: 1) obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni, 2) do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę - po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji wskazał, że, to na stronie spoczywał ciężar udowodnienia rolniczego użytkowania gruntu zgłoszonego do płatności OB w 2016 r. Tymczasem na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie przedstawiono dowodów mogących podważyć wiarygodność poczynionych ustaleń przez organy ARiMR. Na decyzję Dyrektora ARiMR beneficjent złożył skargę wskazując, że kontrola na miejscu zasugerowała się nieaktualną mapą z ewidencji gruntów i budynków. W efekcie nieporozumienia wykonana wówczas kontrola na miejscu objęła działkę nie będącą własnością strony, a działkę w sąsiedztwie. Jak wyjaśniła Skarżąca, działka nr [...], faktycznie była źle oznaczona i miała wówczas inną lokalizację. Nastąpił błąd w treści mapy ewidencyjnej popełniony przez Wydział Geodezji w S. Błąd jednak został wyjaśniony i nastąpiła aktualizacja mapy ewidencyjnej, a działka nr [...] została już poprawnie oznaczona, bezpośrednio graniczy z działką nr [...]i [...] zabudowaną ogrodzoną z widocznymi młodymi drzewami i krzewami, co wynika z wcześniej przesłanych zdjęć. Skarżąca dodała, że zdjęcia z kontroli obrazują zupełnie co innego - nie ma działki budowlanej, zadrzewienia i krzewów. Dodatkowo pomiar powierzchni działki również się nie zgadza. Do skargi załączono pismo Starostwa Powiatowego w P. z 17 sierpnia 2017 r., mapę ewidencji gruntów i budynków z 11 maja 2017 r. oraz jej aktualizację z 26 maja 2017 r. oraz zawiadomienie o zmianie operatu z 1 marca 2017 r. i trzy zdjęcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność przyznania Skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2016 r. w pomniejszonej wysokości. W ocenie Sądu decyzje organów w tym zakresie są prawidłowe. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 278 dalej jako ustawa o płatnościach), jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o płatnościach, wysokość płatności: 1) obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni, 2) do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę - po uwzględnieniu art. 8 ust. 1,3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%. Wskazać należy, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48). Stosownie do art. 18 ust. 6, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. W sprawie zostało ustalone, że Skarżąca w złożonym wniosku za 2016 r. ubiegała się o jednolitą płatność obszarową oraz płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną, płatność dla młodych rolników i płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych. Jak również, że w dniach 10-12 stycznia 2017 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu, w ramach której ustalono, że we wniosku strona zgłosiła do płatności działki rolne o pow. 19,68 ha, a organ stwierdził przedeklarowanie powierzchni dla działki rolnej D o pow. 0,33 ha oraz brak międzyplonu ozimego na działce nr [...]. Zatem powierzchnia działek rolnych, kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności dla młodych rolników oraz płatności za zazielenienie wyniosła 19,35 ha, zaś procentowa wartość przedeklarowania powierzchni ustalona została na poziomie 1,71 %. Okoliczność ta spowodowała, że płatność naliczona została do powierzchni stwierdzonej tj. 19,35 ha. Płatność dodatkowa naliczona została do powierzchni 16,35 ha, gdyż na podstawie art. 14 ust. ustawy o płatnościach, płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni, do której przyznana została jednolita płatność obszarowa, pomniejszonej o 3 ha. Zaś płatność do powierzchni upraw buraków cukrowych przyznana została do powierzchni zgłoszonej we wniosku o przyznanie płatności tj. 5,35 ha. Dodatkowo w zakresie płatność za zazielenienie z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 46 ust. 2 akapit pierwszy ww. rozporządzenia nr 640/2014 płatność ta została pomniejszona zgodnie z art. 26 ust. 2 tego rozporządzenia o 50 % całkowitej zatwierdzonej powierzchni gruntów ornych pomnożony o współczynnik różnicy. Należy przypomnieć w tym miejscu, że zgodnie z art. 36 ust. 1-4 ustawy o płatnościach, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. 2. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ust. 1, jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 1. 3. Przestrzeganie norm lub wymogów może podlegać kontroli administracyjnej zgodnie z art. 96 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Art. 74 ust. 1-4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.) stanowi, że zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu. 2. Do celów kontroli na miejscu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych lub beneficjentów. 3. Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu. 4. W przypadku nieprzestrzegania warunków kwalifikowalności stosuje się art. 63. Zatem podczas wywiadu terenowego inspektorzy sporządzają szkice oraz wykonują zdjęcia. Na szkicach określa się przebieg działek rolnych, zaznacza powierzchnię wyłączoną z płatności oraz wskazuje miejsca i kierunek wykonanych zdjęć. Zdjęcia zaś wykonywane są aparatem cyfrowym (dokładnym), a ich wersja elektroniczna stanowi dowód w sprawie. Jednocześnie mając na uwadze powyższe regulacje zauważyć należy, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Przepisy te prawidłowo zostały zastosowane przez organy w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, które to ustalenia faktyczne Skarżąca kwestionuje zgłaszając wątpliwości co do wiarygodności przeprowadzonej w dniach 10-12 stycznia 2017 r. kontroli na miejscu i uzyskanych w ten sposób danych dotyczących wielkości działki i jej zagospodarowania. Wskazuje na błąd w treści mapy ewidencyjnej z 11 maja 2017 r. wydanej przez Starostwo Powiatowe w P. i na uaktualnioną jej wersję z 26 maja 2017 r. W odniesieniu do tak przedstawionego stanowiska należy wskazać, że pomiar oraz lokalizacja działki dokonana została z uwzględnieniem załącznika graficznego przedłożonego wraz z wnioskiem, gdzie Strona wskazała położenie działki rolnej D (JPO) działka nr [...] (PRSK kukurydza) działka nr [...]oraz C (JPO) działka nr [...] (PRSK kukurydza) działka nr [...]. Zatem zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2015 poz. 352 ze zm.) w przesłanym lub udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, materiale graficznym, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólne polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), rolnik wskazuje granice działek rolnych wraz z ich oznaczeniem. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości wskazuje, że płatności zostały przyznane w oparciu o żądanie strony wyrażone we wniosku oraz prawidłowo ustalony stan faktyczny. Brak jest w związku z tym podstaw do uwzględnienia zastrzeżeń co do kontroli na miejscu i jej wyników, a stanowisko organu II instancji - w tym zakresie szczegółowo uzasadnione w decyzji, poparte odwołaniem się do wszystkich zgromadzonych materiałów dowodowych, w tym do zdjęć i dokumentów przedstawionych przez stronę oraz obowiązujących przepisów prawa - Sąd podziela. Należy zaznaczyć – wobec wielu wątpliwości Skarżącej oraz przedłożonej aktualizacji mapy z 26 maja 2017 r. - że termin na dokonanie ewentualnych zmian do wniosku na rok 2016 upłynął w dniu 11 lipca 2016 r. i termin ten jako termin materialnoprawny nie podlega przywróceniu, a ewentualne dokumenty np. mapa czy pismo starostwa, złożone po tym terminie nie mogą zostać uwzględnione przez organy rozpatrujące sprawę. W świetle powyższego wyjaśnienia Strony przedłożone w odwołaniu nie mogły zostać uwzględnione albowiem termin na złożenie zmian do wniosku na rok 2016 upłynął. W tym stanie rzeczy należy uznać, że w ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organ II instancji są prawidłowe i mają oparcie w zebranym materiale dowodowym. W kontrolowanej sprawie Dyrektor ARiMR podjął bowiem wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości umożliwił podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania płatności w pomniejszonej wysokości. Decyzja jest zrozumiała, a argumenty w niej zawarte pozwalają na prześledzenie rozumowania organu. Biorąc to pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.).