V SA/Wa 1722/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi G. S. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę. Przedmiotem skargi z dnia 18 czerwca 2010 r. wniesionej przez G. S.(zwanego dalej Skarżącym) jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2010 r. nr ... dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Skarżący złożył w dniu 30 listopada 2009 r. w ... Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o dofinansowanie w zakresie środka 2.2 "Działania wodno- środowiskowe" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Wniosek otrzymał numer ... Pismem z dnia ... grudnia 2009 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków wniosku i złożenia wyjaśnień. Skarżący uzupełnił braki w terminie. Wniosek stal się kompletny i poprawny w dniu ... stycznia 2010 r.. Pismem z dnia ... kwietnia 2009 r. nr ... poinformowano Skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej ze względu na brak środków finansowych. Skarżący pismem z dnia ... kwietnia 2010 r. wezwał do usunięcia naruszenia prawa. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia ... czerwca 2010 r. znak ... poinformował Skarżącego o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia prawa i opisał dotychczasowy przebieg postępowania do momentu uzyskania statusu kompletności i poprawności złożonego wniosku. Wskazał, iż kolejnym etapem obsługi wniosku o dofinansowanie jest sprawdzenie dostępności środków finansowych na realizację danej operacji w ramach programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". W tym celu Oddział Regionalny ARiMR wystąpił do Departamentu Wsparcia Rybactwa ARiMR o udzielenie informacji o dostępności środków finansowych w ramach przedmiotowego środka ponieważ nie mógł on podjąć kolejnych czynności w postępowaniu dotyczącym przedmiotowej sprawy. Wskazano, iż instytucją odpowiedzialną za określanie limitów finansowych w ramach PO RYBY 2007-2013 jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako Instytucja Zarządzająca. Określenie limitów nastąpiło, zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72,poz. 619 z późn. zm), dalej ustawa, Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie podziału środków finansowych na realizację programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 147, poz. 1192), dalej: rozporządzenie. Wysokość limitów na poszczególne środki objęte poszczególnymi osiami priorytetowymi programu operacyjnego, mając na względzie zapewnienie efektywności wdrażania programu operacyjnego oraz wykorzystania środków przeznaczonych na jego realizację jest określona w załączniku do rozporządzenia. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podniósł, że alokacja dostępnych środków finansowych dla operacji 2.2 Działania wodno-środowiskowe została wyczerpana w dniu 28 grudnia 2009 r. Po tym terminie zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego dla wniosków, które uzyskały status kompletności i poprawności po dacie 28 grudnia 2009r. odmawia się przyznania pomocy ponieważ wyczerpano limit środków. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł G. S. w której zwrócił się o pozytywne rozpatrzenie jego sprawy. W pismach z dni: (daty wpływu do WSA) 9 września 1010r. i 8 listopada 2010r., określonych jako ,,uzupełnienie skargi’’ Skarżący podniósł zarzut naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 7 K.p.a., gdyż organ załatwiając sprawę powinien mieć na względzie słuszny interes obywateli. Jego zdaniem, mimo treści art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r, ogólne zasady postępowania administracyjnego wyrażone w rozdziale 2 K.p.a. mają tu zastosowanie . Ponadto, zdaniem G. S., organ powinien wydać akt stwierdzający spełnienie przez jego wniosek o dofinansowanie, wszelkich kryteriów przyznania pomocy, gdyż w sytuacji relokacji środków nie będzie mógł otrzymać wsparcia na podstawie prawidłowo złożonego wniosku, lecz będzie zmuszony do rozpoczęcia od nowa całej procedury. Wskazał, że przepis art. 14 ust. 4 ustawy zawierając normę nakazującą organowi poinformowanie wnioskodawcy o odmowie przyznania pomocy w przypadku wyczerpania środków finansowych, nie zakazuje aby w takiej sytuacji organ nie mógł wyraźnie stwierdzić, że wniosek jest kompletny i spełnia wszystkie wymagania prawne i faktyczne, co w konsekwencji pozwoliłoby zakwalifikować go jako oczekujący na liście rezerwowej. Podniósł, że odmowa przyznania pomocy z uwagi na wyczerpanie środków ma de facto charakter analogiczny do instytucji umorzenia postępowania. Tutaj jednak , do zamknięcia całego programu operacyjnego pozostały jeszcze trzy lata, więc o bezprzedmiotowości wniosku nie może być mowy. Mogą pojawić się dodatkowe środki w wyniku przesunięć w ramach innych działań, ponadto mogą one (środki) zaistnieć w na skutek przeprowadzonych kontroli i wykrytych nieprawidłowości, skutkujących obowiązkiem zwrotu pomocy. Nadto Skarżący podkreślił, że już przy składaniu wniosku powinien zostać poinformowany o jego niekompletności przez pracownika ARiMR w L.. Podniósł, iż wskazany przez organ 14 dniowy termin na uzupełnienie wniosku, upływał w dniu 29 grudnia 2009r. i on go dotrzymał. Skoro limit środków finansowych został wyczerpany w dniu 28 grudnia 2009r, on, jako wnioskodawca został wprowadzony w błąd już na etapie postępowania administracyjnego. Wskazał także na nieprawidłowość działania ARiMR polegającą na tym, że w piśmie z dnia ... grudnia 2009r. wzywającym do usunięcia braków, nie wezwano go od razu do złożenia pozwolenia wodnoprawnego z pieczęcią Starostwa Powiatowego w L. potwierdzającą prawomocność tego dokumentu. Wniósł o zobowiązanie organu do przedłożenia sądowi jednoznacznych dowodów o charakterze księgowym, potwierdzających, że do wyczerpania środków dla środka 2.2 PO wskazanego wyżej, doszło rzeczywiście w dniu 28 grudnia 2009r, nie zaś póżniej, po dacie złożenia przez niego wszystkich uzupełnień do wniosku, a pomoc nie została przyznana wskutek zaniedbań i opieszałości pracowników Agencji. Reasumując, wniósł o stwierdzenie naruszenia prawa przez Prezesa ARiMR polegającego na tym, że informując o odmowie przyznania pomocy zaniechał wydania decyzji ( lub innego pisemnego aktu z zakresu działania administracji publicznej), stwierdzającego spełnienie przez wniosek wszystkich kryteriów formalnych potrzebnych do uzyskania dofinansowania w ramach środka 2.2 Działania wodno-środowiskowe w ramach Programu Operacyjnego ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Ponadto w pismach procesowych z dnia ... października 2010r i ... grudnia 2010r (daty wpływu do sadu) Prezes podniósł, iż do postępowania w sprawach przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępnienia akt, a także skarg i wniosków Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 14 ust. 2 ww. ustawy w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Organ wskazał, iż z godnie z przepisami prawa pracownik przyjmujący dokumenty w biurze podawczym Agencji powinien jedynie potwierdzić fakt złożenia dokumentów przez wnioskodawcę. Ponadto podkreślił, ze Agencja, zgodnie z przepisami, nie miała prawa ani obowiazku dokonywania oceny niekompletnego wniosku. Ponieważ przedmiotowy wniosek stał się kompletny w dniu 4 stycznia 2010r., wówczas Agencja mogła sprawdzić dostępność środków przeznaczonej operacji. Wyjaśnił także, że zgodnie z przepisem § 44 rozporzadzenia wniosek o dofinansowanie rozpatruje się w terminie 3 miesiecy od dnia jego złożenia, a Agencja w określonych przepisamia prawa sytuacjach, ma obowiazek wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. Rozpatrując sprawę w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdza, iż skarga G. S. nie jest zasadna. Na wstępie sąd przypomina, że zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72 poz. 619 z 2009r) pomoc jest przyznawana na wniosek o dofinansowanie, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt. 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19. Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy, wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie: poprawności sporządzenia i złożenia, zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja, celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji – w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 19 oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący. Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie w dniu 30 listopada 2009r. Pracownik przyjmujący dokumenty w biurze podawczym Agencji ma uprawnienia jedynie do przyjęcia i rejestracji dokumentów a nie do weryfikacji formalno-merytorycznej wniosku (k 61, 62 akt sadowych, zakres czynności dla samodzielnego stanowiska pracy do spraw kancelaryjno-biurowych wykonywanych w ramach środka 2.1., 2.2., 2.3., 2.4.). Zgodnie z przepisem § 43 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym ‘’Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ (D.U.Nr 147, poz. 1193 z 2009r.) skierowano do Skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków wniosku. Po dostarczeniu ostatnich dokumentów, wniosek stał się kompletny w dniu 4 stycznia 2010r. i znalazł się na pozycji 123 listy wniosków. Dopiero wtedy Agencja mogła sprawdzić dostępność środków finansowych na realizację planowanej inwestycji, gdyż zgodnie z § 51 rozporządzenia pomoc w ramach środków o których mowa jest przyznawana do wyczerpania środków finansowych, zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie. Weryfikacja wszystkich wniosków złożonych w ramach środka 2.2. wykazała, że limit środków finansowych został wyczerpany na rzecz wnioskodawców, których wnioski uzyskały status kompletności i poprawności przed dniem 28 grudnia 2009r. Taka sytuacja nie była możliwa do przewidzenia przez organ, dlatego zarzut, że Agencja wprowadziła Skarżącego w błąd udzielając mu 14-dniowego terminu do usunięcia braków wniosku, który to termin mijał 29 grudnia 2009r., nie może się ostać. Wobec stwierdzenia wykorzystania limitu środków ARiMR, zgodnie z przepisem art. 14 ust 4 ustawy poinformowała Wnioskodawcą w formie pisemnej o odmowie przyznania pomoc i podała przyczyny. Żaden z obowiązujących i mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów, nie nakazuje ani nie zezwala na wydanie – w tej sytuacji – aktu stwierdzającego spełnienie przez przedmiotowy wniosek niezbędnych kryteriów pozwalających na otrzymanie dofinansowania. Tak więc i ten zarzut jest niezasadny. Nie można podzielić poglądu Skarżącego o podobieństwie odmowy przyznania pomocy do instytucji umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy, do postępowania w sprawach przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów K.p.a., jednakże , na podstawie ust. 2 w tym postępowaniu organ, przed którym ono się toczy, stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Zdaniem sądu, zasady te nie zostały , przy prowadzeniu postępowania administracyjnego, naruszone. Ponadto, należy stwierdzić, że zgodzić się należy z organem, iż przedmiotem analizy może być dokumentacja prawomocna (chodzi o pozwolenie wodnoprawne), jednakże rację ma Skarżący, że w piśmie z dnia ... grudnia 2009r, wzywającym go do usunięcia braków wniosku powinna także być wskazana konieczność złożenia decyzji prawomocnej udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Należy jednak zauważyć, że ten błąd organu nie miał w sprawie znaczenia, wobec tego, że limit środków został wyczerpany w dniu ... grudnia, a inne uzupełnienia wniosku zostały złożone już po tej dacie. Z uwagi na fakt, że sądowi znany jest fakt wyczerpania środków przeznaczonych dla danego PO w dacie 28 grudnia 2009r (inne sprawy toczące się przed tut. WSA dotyczące środka 2.2. ,,Działania wodnośrodowiskowe’’ w ramach tego samego PO) nie było potrzeby uwzględnienia wniosku Skarżącego o sprawdzenie dokumentacji księgowej. Z tych wszystkich względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.