V SA/Wa 1724/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-06
Skład orzekający: Beata Krajewska, Mirosława Pindelska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej, uchylając własną decyzję z dnia ... lutego 2005 r. w zakresie zwrotu cła i odsetek wyrównawczych, naruszył zasadę dwuinstancyjności i zakaz reformationis in peius, orzekając w części, która stała się ostateczna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy, uchylając decyzję pierwszej instancji w całości, naruszył zasadę dwuinstancyjności i zakaz reformationis in peius, ponieważ część decyzji pierwszej instancji dotycząca zwrotu cła i odsetek wyrównawczych nie została zaskarżona odwołaniem i stała się ostateczna. Organ odwoławczy zobowiązany jest rozpatrzyć sprawę od początku, ale w granicach zaskarżenia, z wyjątkiem sytuacji, gdy orzeka na korzyść strony. Uchylenie decyzji pierwszej instancji w całości i orzeczenie tylko o odsetkach od należności głównych nie stanowi wypełnienia treści art. 233 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. wniosła o zwrot cła i odsetek wyrównawczych. Po serii decyzji organów celnych i sądów, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia ... kwietnia 2008 r. uchylił własną decyzję z dnia ... lutego 2005 r. w zakresie zwrotu cła i odsetek wyrównawczych oraz orzekł o wypłacie odsetek od zwracanych należności celnych. Spółka zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez uchylenie części decyzji, która stała się ostateczna, oraz naruszenie przepisów materialnych dotyczących sposobu naliczania odsetek.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... kwietnia 2008 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2009 r. sprawę ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... kwietnia 2008 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zwrotu cła i odsetek wyrównawczych oraz wypłaty odsetek oraz zwracanych należności celnych 1. Uchyla zaskarżoną decyzję 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz "M." Sp. z o.o. w W. kwotę ... (... złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. Stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Dnia ... września 1999 r. W. Sp. z o. o działająca obecnie pod firmą M. Sp. z o.o. zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar określony jako "mieszanina witamin ...", który zadeklarowała do kodu PCN 2936 90 90 0 z zerową stawką celną. Kod 2936 obejmuje między innymi witaminy i prowitaminy oraz ich mieszaniny, nawet w dowolnym rozpuszczalniku. Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wynikającej z długu celnego zgodnie z wnioskiem strony.
Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy Izby Celnej w C. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ww. zgłoszenia celnego i decyzją z dnia ... sierpnia 2002 r. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru, stawki celnej oraz kwoty długu celnego. Towar został zaklasyfikowany do kodu PCN 2106 90 98 0, ze stawką celną 27,5%, minimum 0,24 ECU/kg, w wyniku czego powstała różnica cła w wysokości ... PLN. Naczelnik Urzędu Celnego w P. orzekł równocześnie o obowiązku zapłacenia przez stronę odsetek wyrównawczych, oraz wskazał, iż wyliczenia kwoty odsetek wyrównawczych dokona Wydział Rozliczeń Ceł i Podatków Pośrednich Izby Celnej w W. od dnia 8 września 1999 r.
Strona zobowiązana uiściła powyższe należności.
Po rozpatrzeniu odwołania strony z dnia 17 września 2002 r. od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia ... lipca 2003 r. uznając, że kod taryfy celnej wskazany przez stronę w zgłoszeniu celnym był prawidłowy, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji taryfowej sprowadzonego przez W. Sp. z o.o. towaru o nazwie handlowej "... .".
Decyzją z dnia ... marca 2004 r. nr ... wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 246 § 5, art. 250 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) w związku z ww. decyzją organu celnego II instancji Dyrektor Izby Celnej w W. orzekł o zwrocie na rzecz W. Sp. z o.o. kwoty ... zł na którą składało się zapłacone przez stronę cło.
Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2004 r. skarżąca zwróciła się o naliczenie i zwrot należnego oprocentowania od zwróconej kwoty ... zł uiszczonej tytułem nienależnego długu celnego, począwszy od dnia ... sierpnia 2002 r. do dnia jego zwrotu, tj. ... kwietnia 2004 r. oraz o zwrot kwoty ... zł uiszczonej tytułem nienależnych odsetek wyrównawczych wraz z oprocentowaniem od dnia zapłaty, tj. ... października 2002 r. do dnia zwrotu.
Decyzją z dnia ... lutego 2005 r., wydaną w trybie art. 2651 § 1 i § 2, art. 246 § 4, art. 250 § 2 i § 3, art. 262 Kodeksu celnego w związku z art. 145 Ordynacji podatkowej oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił swoją decyzję nr ... z dnia ... marca 2004 r. i orzekł zwrot cła w kwocie ... zł i zwrot odsetek wyrównawczych w kwocie ... zł oraz odmówił zwrotu odsetek od wpłaconych należności.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy zwrotu odsetek od nienależnie wpłaconych przez stronę należności i orzeczenie o zwrocie stronie odsetek.
Decyzją z dnia ... czerwca 2005 r. nr ..., sprostowaną postanowieniem z dnia ... sierpnia 2005 r., Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia ... lutego 2005 r. dotyczącą, jak określił w rozstrzygnięciu, zwrotu należności celnych określonych w wysokości ... PLN. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej uznał zasadność rozstrzygnięcia co do zwrotu cła i odsetek wyrównawczych oraz stwierdził, że zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. materiał dowodowy zgromadzony przez organ celny I instancji wskazywał, iż sporny towar należy klasyfikować do pozycji 2106 Taryfy celnej. Po tym fakcie, wydane zostały wiążące informacje taryfowe dla preparatów podobnych do tych, które były przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, klasyfikując towary do pozycji 2936. Organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego w II instancji ustalono, iż sprowadzony przez skarżącą towar winien być klasyfikowany do kodu PCN 2936 90 90 0. Podkreślił, iż strona dopiero na etapie postępowania odwoławczego przedłożyła pełny skład preparatów, który pozwolił na ustalenie stanu towaru na datę odprawy celnej i jego klasyfikację towarową. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż nieprawidłowe ustalenie kwoty długu celnego nie było błędem organu celnego.
Strona wniosła skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2007 r. oddalił skargę. Wyrok ten w następstwie złożonej przez skarżącą skargi kasacyjnej został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt I GSK 1772/06, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż organ pierwszej instancji popełnił błąd, wydając decyzję ustalającą zawyżoną należność, która następnie została uchylona przez organ odwoławczy a postępowanie weryfikacyjne zostało umorzone. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 2288/07 uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd w uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie zostały wyczerpane przesłanki z art. 250 §3 Kodeksu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Potwierdził argumentację NSA, że przyczyna zaistniałego błędu w zasadzie nie jest istotna, gdyż może on wynikać z niejasności przepisów, być skutkiem trudności w ustalaniu stanu faktycznego czy nawet świadomego wprowadzenia organu w błąd. W ocenie Sądu uchylenie decyzji administracyjnej zawsze oznacza, ze organ ją wydający popełnił błąd. W przedmiotowej sprawie powoduje to zwrot należności celnych wraz z odsetkami.
Decyzją z ... kwietnia 2008 r. Nr ... Dyrektor Izby Celnej w W. orzekając w sprawie powołał się na art. 246 § 4, art. 250 §2 i 3, art. 262, art. 2621 Kodeksu celnego, art. 233§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uchylił decyzję własną z dnia ... lutego 2005 r. oraz orzekł wypłatę odsetek od zwracanych należności celnych, liczonych od dnia uiszczenia tych należności do dnia ich zwrotu stronie w kwocie ... zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż uchylenie decyzji z ... lutego 2005 r. i ponowne orzekanie w tym zakresie wynika ze związania go treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2007 r. o sygn. akt V SA/Wa 2288/07 oraz oparte jest na art. 250 § 3 kodeksu celnego. Co do wysokości kwoty orzekanej do wypłaty wskazał, że są nią należne odsetki od zwróconej należności celnej w wysokości ... zł liczone od ... sierpnia 2002 r. do ... kwietnia 2004 r. oraz od zwróconych odsetek wyrównawczych w wysokości ... zł liczone od dnia ... października 2002 r. do ... marca 2005 r. w kwocie ... zł.
W skardze z dnia 25 czerwca 2008 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w całości. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art.128, 210, 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. kodeks celny, a także w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające Prawo celne – poprzez orzeczenie o uchyleniu decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lutego 2005 r. także w zakresie, w jakim orzeka zwrot cła w kwocie ... zł oraz zwrot odsetek wyrównawczych w kwocie ... zł, od której strona w powyższym zakresie nie wniosła odwołania ani skargi do sądu administracyjnego,
2. naruszenie przepisów materialnego prawa celnego, w tym art. 250 § 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny w zw. z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a to w związku z art. 250 § 3 oraz art. 277 § 2 i art. 224 § 4 Kodeksu celnego, a nadto w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające Prawo celne – poprzez niezastosowanie w sprawie i wadliwe orzeczenie o wypłacie stronie odsetek od zwracanych należności celnych liczonych od dnia uiszczenia tych należności do dnia ich zwrotu stronie w kwocie ... zł mimo, iż gdy kwota zwracanych przez organ celny i nienależnie pobranych nie pokrywa kwoty należności celnych podlegających zwrotowi wraz z odsetkami (jak w tym przypadku), zwróconą kwotę zarachowuje się proporcjonalnie na poczet zwracanych należności celnych i odsetek, a to w stosunku, w jakim w dniu ich zwrotu pozostawała kwota przypadających do zwrotu należności celnych do kwoty odsetek.
W związku z powyższymi zarzutami spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... kwietnia 2008 r. w zakresie, w jakim uchyla ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lutego 2005 r. tj. w części, w której określa zwrot cła w kwocie ... zł i zwrot odsetek wyrównawczych w kwocie ... zł, a nadto o uchylenie zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... kwietnia 2008 r. w całości.
Rozwijając zarzut naruszenia przepisów proceduralnych skarżąca wskazała, iż w tiret pierwszym sentencji zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej w W. postanowił uchylić swą decyzję z dnia ... lutego 2005 r., pomijając fakt, że ta ostatnia decyzja stała się ostateczną w zakresie, w jakim uchyla decyzję tegoż organu z dnia ... marca 2004 r. oraz orzeka zwrot cła w kwocie ... zł oraz zwrot odsetek wyrównawczych w kwocie ... zł. Strona wniosła bowiem od niej odwołanie tylko w zakresie w jakim odmawiała wypłaty odsetek od zwróconych jej należności, nie kwestionując pozostałej części rozstrzygnięcia. Strona dodała, iż tylko ta kwestia była również przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem skarżącej powinno być oczywiste, że Dyrektor Izby Celnej w W. wydając zaskarżoną decyzję, rozstrzygającą w istocie odwołanie strony od decyzji z dnia ... lutego 2005 r., nie mógł w tym postępowaniu orzec o jej uchyleniu w całości, gdyż w części nie zaskarżonej złożonym przez stronę odwołaniem decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lutego 2005 r. stała się ostateczna.
W zakresie zarzutu naruszenia przepisów materialnego prawa celnego strona powołała się na art. 250 Kodeksu celnego i podniosła, że przepisami, które wskazane zostały w § 3 i 4 tego przepisu są postanowienia rozdziału 6 Ordynacji podatkowej – "Odsetki za zwłokę i opłata prolongacyjna", w tym m.in. art. 55 §2 Ordynacji, stanowiący o zasadach zarachowywania wpłat na należność główną i odsetki, a co za tym idzie także obliczania odsetek i ich wysokości. Skarżąca dodała, że zgodnie z art. 277 §2 Kodeksu celnego w zw. z art. 222 § 4 tego Kodeksu warunki i zasady odsetek od nienależnie uiszczonych należności celnych mają również zastosowanie do zwrotu nienależnie wpłaconych odsetek wyrównawczych.
Zdaniem skarżącej, skoro bezsporne jest, iż stronie należą się odsetki od zwracanych należności celnych, winny one zostać obliczone i wypłacone m.in. według zasad określonych w art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. W zaskarżonej decyzji organ w pierwszej kolejności powinien proporcjonalnie zarachować dokonane już wypłaty kwot podlegających zwrotowi na poczet zwracanych należności i odsetek w stosunku, w jakim w dniach ... kwietnia 2004 r. i ... marca 2005 r. pozostawały kwoty należności celnych do odsetek. Następnie, po przeprowadzeniu tego zarachowania, organ winien był orzec o wypłacie pozostałych do zwrotu kwot należności wraz z odsetkami od daty jej wpłaty przez stronę do daty zwrotu tej należności, a skoro tego nie uczynił – naruszył przepisy prawa.
W świetle przepisów dotychczasowe wypłaty po ich uprzednim proporcjonalnym zarachowaniu nie pokryły bowiem w całości należności głównej a zatem od tej nie pokrytej części należności po datach wypłat (... kwietnia 2004 r. i ... marca 2005 r.) nadal biegły odsetki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga została uwzględniona, chociaż z innych przyczyn aniżeli w niej wskazano.
Przede wszystkim należy wskazać, że wojewódzkie sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co obejmuje, orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 134 par. 1 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zarzuty skargi sprowadziły się do twierdzeń, że organ orzekając o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej w części dotyczącej zwrotu cła w kwocie ... zł. i zwrotu odsetek wyrównawczych w kwocie ... zł rozstrzygał w zakresie decyzji ostatecznej natomiast określając wysokość odsetek należnych do zwrotu liczonych od kwot wypłaconych dokonał nieprawidłowego ich wyliczenia z uwagi na nie zastosowanie zasady proporcjonalności z art. 250 par. 5 kodeksu celnego w związku z art.. 55 par. 2 ordynacji podatkowej.
Odnośnie zarzutu pierwszego Sąd nie podziela twierdzenia skarżącej aby organ zaskarżoną decyzją orzekał co do części decyzji pierwszoinstancyjnej, która to część była już decyzją ostateczną. Twierdzenia skarżącej, iż o ostateczności tej części decyzji pierwszoinstancyjnej zadecydował zakres złożonego przez nią odwołania nie zasługuje na uwzględnienie. Owszem zgodnie z art. 222 ordynacji podatkowej odwołanie powinno zawierać określone elementy, w tym określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania. Przewidziane w art. 222 ordynacji podatkowej wymaganie odnosi się do samego odwołania, a nie do zakresu działania organu odwoławczego. Wniesione odwołanie zachowuje swoją rolę, właściwą dla postępowania administracyjnego, jest więc wnioskiem o ponowne merytoryczne załatwienie sprawy, a nie jedynie żądaniem kontroli wydanej decyzji.
Zaś istota i zakres postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy, która była przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zobowiązany jest rozstrzygać sprawę od początku ponownie. Obowiązany jest dokonać własnej oceny wyników postępowania dowodowego, niezależnie od tego, czy sam prowadził nowe postępowanie dowodowe, czy ponowił dotychczasowe. Wynika to z zasady dwuinstancyjności określonej w art. 127 ordynacji podatkowej i możliwości wydania decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania tylko w warunkach, gdy istnienie konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego albo w całości, albo w znacznej część – art. 233 par. 2 ordynacji podatkowej, Zakres orzekania w drugiej instancji ograniczony jest jedynie zakazem działania na niekorzyść strony wg art. 234 ordynacji podatkowej. Przy czym zakaz reformationis in peius należy interpretować wyłącznie w znaczeniu materialnym. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy rozstrzygał przedmiotową sprawę w całości od początku. Świadczy o tym treść zaskarżonej decyzji z dnia ...04.2008r. (uchyla decyzję własną z dnia ...02.2005r i orzeka....) oraz treść poprzedniej decyzji drugoinstancyjnej z dnia ...06.2005r. uchylonej w całości wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 9.11.2007r. sygn. akt V SA/Wa 2288/07. Przy czym to ostatnie uchylenie spowodowane było stwierdzeniem uchybień organu innego rodzaju niż orzekanie w postępowaniu zwykłym w odniesieniu do decyzji ostatecznej.
Powyższe stanowi o niezasadności zarzutu skarżącej co do nieważności zaskarżonej decyzji w części uchylającej decyzję pierwszoinstancyjną w zakresie dotyczącym zwrotu cła i odsetek wyrównawczych. Nie ma w tej części naruszenia art.128, 235 i art. 247 par. 1 p. 4 ordynacji podatkowej wskazywanych jako podstawa prawna zarzutu.
Brak stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi jeszcze o prawidłowości rozstrzygnięcia organu drugiej instancji w tej części.
Organ odwoławczy wydając decyzję uchylił w całości orzeczenie pierwszoinstancyjne i orzekł wypłatę odsetek od zwracanych należności celnych na kwotę ... zł.
Kwestię uchylenia decyzji z ...02.2005r. oraz orzeczenia o wypłacie odsetek wyjaśnił lakonicznym stwierdzeniem, iż czyni to w związku z treścią wyroku WSA z 9.11.2007r.
W tym miejscu podnieść należy, że wyrok powyższy wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wiązał organ. Zgodnie z art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania było przedmiotem zaskarżania. Ocena prawna wiąże się przede wszystkim z wykładnią prawa, a ta mieści się w uzasadnieniu wyroku. W przedmiotowej sprawie w dacie orzekania przez Sąd Administracyjny 9.11.2007r. organ uznawał zasadność zwrotu na rzecz skarżącej należności celnej w kwocie ... zł oraz odsetek wyrównawczych w kwocie ... zł czemu dał wyraz w treści decyzji z ...06.2005 r. i decyzji ją poprzedzającej z ...02.2005 r. Cała uwaga organu i skarżącej skupiała się na ustalaniu czy jest zasadne żądanie zasądzenia odsetek od wypłacanych kwot. Temu też poświęcona jest znacząca część uzasadnienia w/w wyroku. Wyrokiem przesądzono zasadność naliczenia odsetek w myśl art. 250 par 3 kodeksu celnego oraz wyraźnie stwierdzono, że skarżącej " przysługuje zwrot należności celnych wraz z odsetkami"
Sąd powyższy w żadnej części uzasadnienia nie wskazywał o bezprzedmiotowości orzekania o zwrocie cła i odsetek wyrównawczych wobec wykonania wcześniejszej decyzji. Jest to nieuprawniony wniosek organu odbiegający wprost od oceny prawnej wyrażonej przez Sąd . Wniosek który w konsekwencji doprowadził organ do naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w zakresie dotyczącym zwrotu cła i odsetek wyrównawczych bez dalszego rozstrzygnięcia co do ich istoty. Wydanie rozstrzygnięcia co do odsetek od w/w należności nie wyczerpuje przedmiotu rozstrzygania organu pierwszej instancji. Decyzja pierwszoinstancyjna zajmowała się zwrotem cła w kwocie ... zł, zwrotem odsetek wyrównawczych w kwocie ... zł, czyli rozstrzygała o dwóch głównych, samodzielnych kwotach podlegających zwrotowi przez organ oraz zajmowała się trzecią kwestią, tj. odsetkami od w/w należności głównych. Ten zakres orzekania winien być zachowany przez organ odwoławczy. Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w całości i orzeczenie tylko o odsetkach z zakresu trzeciej kwestii orzekanej przez organ pierwszej instancji nie jest zgodne z wypełnieniem treści art. 233 ordynacji podatkowej. Stanowi jego naruszenie.
Podnieść należy, że należność celna i odsetki wyrównawcze zostały skarżącej zwrócone odpowiednio w dniach ...04.2004r i ...03.2005r. Ich zwrot nastąpił na podstawie wcześniej wydanych decyzji w tym przedmiocie tj. odpowiednio z dnia ...03.2004r. i z dnia ...02.2005r. (decyzja pierwsza była uchylona drugą wskazaną decyzją w trybie art. 2651 par. 1 kodeksu celnego). Wydanie decyzji o zwrocie tych należności opierało się na art. 207 ordynacji podatkowej oraz na art. 250 par 2, art. 222 par 4 w związku z art. 277 par 2 i art. 250 par 2 kodeksu celnego.
Wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymało wykonania decyzji w myśl wówczas obowiązującego art. 224 par 1 ordynacji podatkowej. Wygaśnięcie w/w należności na skutek wykonania decyzji nie przesądziło o bezprzedmiotowości rozpoznania sprawy w wyniku odwołania co wynika z treści art. 78 Konstytucji RP w związku z art. 220 i wówczas obowiązującego art. 224 par. 1 ordynacji podatkowej.
Organ jest zobowiązany uwzględnić powyższe uwagi przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów materialnych tj. art. 224 par 4, 250 par 3 i par 5, 277 par 2 kodeksu celnego w zw. z art. 55 par 2 ordynacji podatkowej i nieprawidłowego naliczenia należnych odsetek stwierdzić należy, że przede wszystkim organ nie wykazał szczegółowego wyliczenia kwot odsetek tj. nie wskazał zastosowanych stóp procentowych, dat ich obowiązywania, podstawy prawnej ich wyliczenia, co utrudnia kontrolę orzeczenie oraz narusza art. 210 ordynacji podatkowej stanowiący, że decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
Sama zasada, że od należności pobranych od strony i jej zwracanych ( cła i odsetek wyrównawczych) pobranych w wyniku błędu organu, który dokonał nieprawidłowej weryfikacji zgłoszenia celnego strony, należą się odsetki została przesądzona wyrokiem, tutejszego Sądu z 9.11.2007r. a wcześniej wyrokiem NSA z 13.06.2007r. sygn. I GSK 1772/06.
Organ przywołał w zaskarżonej decyzji art. 250 par 3 kodeksu celnego jako podstawę orzeczenia o wypłacie odsetek. Orzekł co prawda w sentencji decyzji wypłatę odsetek od "zwracanych należności celnych" ale w uzasadnieniu wskazał, że w orzekanej kwocie do wypłaty mieszczą się również odsetki od odsetek wyrównawczych w kwocie ... zł. Zatem nie przywołując art. 224 par 4 w zw. z art. 277 par 2 w zw. z art. 250 par 3 kodeksu celnego w rzeczywistości zastosował te napisy. Zatem jest to tylko naruszenie przepisu proceduralnego art. 210 par 1 pkt 4 i 6 ordynacji podatkowej. Wymienione przepisy materialne odnoszą się do odsetek od odsetek wyrównawczych. Same odsetki wyrównawcze nie są należnością celną co wynika z treści art. 3 kodeksu celnego. Stanowią one samodzielną należność, do której odpowiednio stosuje się przepisy o opłatach w sprawach celnych oraz odpowiednio o należnościach celnych, w tym co do ich zwrotu oraz co do zwrotu odsetek od nich (art. 246 i 250 kodeksu celnego) w zakresie określonym art. 277 kodeksu celnego. Wynika to z podwójnego odesłania do stosowania tych przepisów w myśl art. 222 par 4, art. 277 par 2 i art. 246 oraz art. 250 par 3 kodeksu celnego. Wymienione przepisy miały zastosowanie od 10 sierpnia 2003r tj. od nowelizacji kodeksu celnego wprowadzonej ustawą z 23 kwietnia 2003 r. – o zmianie ustawy – kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. nr 120 poz. 1122) i dotyczyły nawet postępowań o zwrot należności wszczętych, a nie zakończonych przed datą wejścia zmiany w życie (art. 3 wymienionej ustawy zmieniającej).
Oczywistym w sprawie jest, że zgodnie z art. 250 par 5 kodeksu celnego do obliczenia odsetek wymienionych w art. 250 par 3 tegoż kodeksu stosuje się zasady i wysokości określone w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
Odesłanie kodeksu celnego do stosowania tych przepisów dotyczy tylko obliczania odsetek i tylko w takim zakresie mogą przywołane przepisy ordynacji podatkowej być stosowane.
Odesłanie nie obejmuje treści art. 55 par 2 ordynacji podatkowej, który to artykuł stanowi o tym jak podatnik zobowiązany bez wezwania wpłacać na poczet organu podatkowego odsetki za zwłokę w zapłacie podatku. Jest to regulacja związana z wpłacaniem i zaliczaniem poszczególnych wpłat dokonywanych przez podatnika.
W przedmiotowej sprawie ustalenie i wypłata kwot należnych do zwrotu podlega zasadzie wykonania decyzji. Zatem podniesiony zarzut naruszenia art. 55 par 2 ordynacji podatkowej w zw. z art. 250 par 5 kodeksu celnego nie znajduje uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych wyżej. Naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik postępowania zatem zgodnie z art. 145 par 1 p 1 lit "c" Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło