V SA/Wa 1727/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant ref. staż. - Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., Dyrektor Izby Celnej w W., dalej zwanym postanowieniem organu II instancji, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, 239b § 1 pkt 1, pkt 3 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012r., poz. 749 ze zm.), dalej O.p., po rozpoznaniu zażalenia R. M. z dnia [...] listopada 2013 r., zwanego dalej skarżącym, na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w C. nr [...] z dnia [...] października 2013 r. nadające decyzji nieostatecznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. rygor natychmiastowej wykonalności, dalej zwane postanowieniem organu I instancji, Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń i ocen organu. Decyzją nieostateczną nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. orzekł o odpowiedzialności R. M. za zaległości podatkowe spółki jawnej "K." R. M. i G. M., dalej zwanej Spółką, w podatku akcyzowym za okresy rozliczeniowe od kwietnia 2007 r. do czerwca 2007 r. Od przedmiotowej decyzji skarżący wniósł odwołanie. [...] października 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C., decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. nadał ww decyzji z [...] grudnia 2012 r. rygor natychmiastowej wykonalności wskazując, że skarżący ma zaległości podatkowe w podatku akcyzowym, podatku VAT oraz dokonuje zbywania majątku spółki – co uzasadnia nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. W wyniku zażalenia skarżącego organ II instancji utrzymał postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organu II instancji wskazano, że na podstawie art. 239b § 1 O.p. organ może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności przy spełnieniu enumeratywnie wymienionych w nim przesłankach, przy czym konieczne jest spełnienie jednej z czerech przesłanek o jakich mowa w art. 239b ordynacji podatkowej. Jednocześnie organ ma obowiązek uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z treści nieostatecznej decyzji nie zostanie przez podatnika spełnione – art. 239b§ 1 i 2 O.p. Jak wynikało z ustaleń organu na dzień wydania postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] października 2013 r. na skarżącym ciążyła inna zaległość podatkowa. Posiadał on zaległość w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe za grudzień 2004 r. w wysokości 97 412,25 zł, za grudzień 2005 r. w wysokości 7 512,10 zł, za grudzień 2006 r. w wysokości 2 100 zł. Ponadto toczy się w stosunku do Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w W. Jak wynika z pisma z dnia [...] lutego 2013 r. w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne za zaległości w podatku akcyzowym za okresy rozliczeniowe od maja 2004 r. do grudnia 2004 r. oraz od stycznia 2005 r. do grudnia 2005 r. oraz w związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej do rachunku bankowego dłużnika akta sprawy zostały przekazane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., wyznaczonego przez Sąd Rejonowy w C., postanowieniem o sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2010 r, do łącznego prowadzenia egzekucji. Nadto skarżący dokonywał zbywania majątku. Tym samym została spełniona przesłanka z art. 239b§ 1 pkt 1 O.p.- "organ administracji posiada informacje z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie należności pieniężnych". Spełniona została także przesłanka uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane przez zobowiązanego tj. przesłanka z art. 239b§ 2 O.p. Zdaniem organu, skoro skarżący wniósł odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2012 r., świadczy to o tym, że nie zgadzał się z tym rozstrzygnięciem i nie zamierza dobrowolnie wykonać zobowiązania podatkowego. Poza tym podatnik zalega z zapłatą innych zobowiązań, wyzbywa się majątku z którego mogłoby nastąpić zaspokojenie wierzycieli co uzasadnia, w ocenie organu II instancji uznanie, że doszło do spełnienia przesłanki uprawdopodobnienia. Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 239b § 2 oraz art. 120 i 121 § 1 O.p. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając skargę skarżący nie kwestionował, iż w stosunku do niego toczą się postępowania egzekucyjne i ma zaległości podatkowe. Kwestionował natomiast spełnienie przesłanki "uprawdopodobnienia" o jakiej mowa w art. 239b § 2 O.p. Zdaniem skarżącego z treści uzasadnienia decyzji wynika, że organ "widzi potrzebę nadania Decyzji (...) rygoru natychmiastowej wykonalności tak aby zastosować środek egzekucyjny i przerwać bieg terminu przedawnienia (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej)". Tym samym powodem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie było uprawdopodobnienie, iż podatnik nie zamierza spełnić świadczenia ale obawa, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe "K.", Naczelnik Urzędu Celnego w C. mógł się dopuścić uchybień skutkujących uchyleniem decyzji. Skarżący nie zgadza się także z poglądem organu, że samo wniesienie odwołania jest równoznacznie z wykazaniem, iż podatnik nie zamierza spełnić świadczenia. Zdaniem skarżącego argumenty przedstawione przez organ nie mogą w sposób obiektywny i rzetelny świadczyć o uprawdopodobnieniu, że skarżący nie wykona zobowiązania a jej treść wskazuje na naruszenie zasady praworządności i zasady zaufania do organu (art. 120 i 121 § 1 O.p.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Sąd uznał, że wydane postanowienie nie narusza prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Organ w sposób właściwy dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonując subsumpcji pod normę art. 239b ustawy O.p. Katalog przesłanek uprawniających organ do podjęcia rozstrzygnięcia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w stosunku do decyzji nieostatecznej zawarty jest w art. 239b § 1 O.p. i jest katalogiem zamkniętym, co wyklucza dowolność organu przy podejmowaniu tego rodzaju rozstrzygnięcia. Jedną z tych przesłanek jest posiadanie przez organ informacji z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. W ocenie Sądu, organ II instancji w sposób prawidłowy, na podstawie informacji z innych organów egzekucyjnych ustalił spełnienie tej przesłanki przez skarżącego, który zresztą nie kwestionował ustaleń organu co do toczących się w stosunku do niego postępowań egzekucyjnych i wysokości zobowiązań. Samo spełnienie jednej (lub kilku) przesłanek z art. 239b § 1 O.p. nie jest jednak wystarczające do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z art. 239b § 2 O.p., wprost wynika, że przepis § 1 stosuje się tylko wtedy gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonanie. Przesłanka uprawdopodobnienia jest znana nie tylko postępowaniu administracyjnemu ale i cywilnemu (art. 243, 736, 592 Kodeksu postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. 2014, poz. 101) czy Prawu upadłościowemu i naprawczemu (art. 4911§ 4 pkt 3, 22 § 1 pkt 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1112). Uprawdopodobnienie to ogólnie rzecz ujmując ustalenie dużego prawdopodobieństwa zajścia określonego skutku. Dlatego w tego rodzaju sytuacji nie ma w zasadzie możliwości przedstawieniem konkretnego dowodu na jego zaistnienie. W konsekwencji nie ma więc konieczności aby, czy to organ w postępowaniu administracyjnym czy też sąd w postępowaniu sądowym, miał nie budzący wątpliwości dowód, że dany podmiot zachowa się w taki a nie inny sposób. Tak jak w tej sprawie nie musi zatem zostać wykazane, że skarżący na pewno nie zapłaci zaległości podatkowych. Organ ma obowiązek, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy wykazania, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że skarżący będzie uchylał się w przyszłości od zapłaty należności. W niniejszej sprawie organ na podstawie m.in. pisma z Urzędu Celnego w C. z [...] października 2013 r. ustalił, że na skarżącym ciąży wymagalny dług w wysokości 226 727,80 zł (akcyza), na podstawie pisma od Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z [...] lutego 2013 r., że posiada zobowiązania z tytułu VAT w łącznej kwocie ponad 116 tys zł i wobec Dyrektora Izby Skarbowej w W. 8 565 892 zł i że dokonywał czynności polegających na zbywaniu majątku. Fakt, iż skarżący dobrowolnie nie uiszcza tych kwot w powiązaniu z wysokością ciążących na nim zobowiązań oraz w konfrontacji z faktem, że nie ma zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (pismo z [...] lutego 2013 r. ZUS Oddział w M.), świadczy o uprawdopodobnieniu niespełnienia zobowiązania wynikającego z decyzji nieostatecznej. Okoliczność regulowania jednych zobowiązań (od których zależy możliwość korzystania z opieki zdrowotnej) i nieregulowania innych (podatkowych) świadczy bowiem o tym, że skarżący konsekwentnie nie reguluje dobrowolnie zobowiązań podatkowych wobec Państwa a reguluje tylko te od których zależy jego status jako osoby ubezpieczonej, co z kolei ma wpływ na jego prawa jako pacjenta. Tym samym organ prawidłowo ustalił, spełnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 239b § 2 O.p. Sąd nie podziela poglądu organu, iż samo odwołanie się strony od treści decyzji może być powodem uznania, że skarżący nie zamierza regulować zobowiązań podatkowych. Prawo do odwołania i rozpoznania sprawy przez dwa organy jest prawem zagwarantowanym ustawowo a więc realizacja tego prawa przez stronę nie może być przez organ rozumiana jako wypełniająca dyspozycję art. 239b § 2 O.p. Odmienna ocena tego rodzaju zachowania skarżącego przez organ, nie ma wpływu na trafność postanowienia w świetle prawidłowo ustalonych innych (istotnych) okoliczności sprawy. Wbrew wywodom skargi, z uzasadnienia postanowienia organu II instancji nie wynika aby powodem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji była wyłącznie obawa przed przedawnieniem. Podnoszona przez organ kwestia przedawnienia, choć istotna, jak się wydaje, miała charakter jedynie posiłkowy i, co jest oczywiste, nie mogła być, w świetle prawidłowo powołanej podstawy prawnej, powodem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Lektura skargi wskazuje, że skarżący w sposób wybiórczy ocenił argumenty organu, pominął zupełnie kwestie wynikające z innych postępowań egzekucyjnych, w tym nie odniósł się nawet do przyjętej przez organ tezy o zbywaniu majątku, co świadczy o tym, że także i tej okoliczności (tak jak i okoliczności związanej z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi) nie kwestionował. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że kwestionowane postanowienie odpowiada prawu a organ nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 239 b § 2, 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), skargę jako niezasadną oddalił.