V SA/Wa 1736/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia ... kwietnia 2008 r. Nr ... w przedmiocie umorzenia części kwoty nienależnie pobranej zapomogi pieniężnej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. G. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W dniu 16 grudnia 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył – na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i teściową. Posiada dom o pow. ... m² i mieszkanie o pow. ...m². Dochody gospodarstwa domowego wynoszą brutto ... zł. Skarżący wskazał również, iż dużo wydaje na dojazdy do lekarza i leki. Ponadto zmuszony był zaciągnąć pożyczkę na zakup pieca CO, której miesięczna rata wynosi ... zł. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu skarżący wskazał, iż jego mieszkanie nie przynosi żadnych dochodów, skarżący ponosi natomiast koszty jego utrzymania w wysokości ... zł. Miesięczne koszty utrzymania domu teściowej wynoszą natomiast ... zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż nie posiada rachunku bankowego, przedłożył m.in. odcinki świadczeń emerytalnych, umowę pożyczki ...zł, zaciągniętej przez teściową wraz z planem spłaty oraz fakturę na zakup kotła centralnego ogrzewania na kwotę ... zł, faktury za leki, fakturę na zakup okularów oraz fakturę za telefon, jak również orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi Z. G. jest decyzja wydana w przedmiocie umorzenia części kwoty nienależnie pobranej zapomogi pieniężnej, zatem skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. W związku z tym, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym jak również informacje zawarte w nadesłanych dokumentach i porównując je z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego stan zdrowia – orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz sytuację majątkową, w tym wysokość uzyskiwanych dochodów. Skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym składającym się z 3 osób, w którym dochód na jedną osobę wynosi około ... zł. Taka wysokość dochodu po odjęciu kosztów utrzymania miejsca zamieszkania w wysokości około ... zł, raty pożyczki na zakup pieca (ok. ... zł) pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wskazanej rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.