V SA/Wa 1737/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty abonamentowej oddala skargę. Przedmiotem skargi [...], dalej: "Skarżący" lub "Strona" jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, dalej: "KRRiT" lub "organ administracji" nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. odmawiająca umorzenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika w wysokości 16.770 zł wraz z odsetkami. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Decyzją z [...] września 2015 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej nałożył na Skarżącego opłatę za używanie dwudziestu sześciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymał ww. decyzję w mocy. Skarżący pismem z 17 października 2016 r. wniósł o umorzenie zobowiązania wynikającego z decyzji z [...] listopada 2015 r. Pismo zostało uzupełnione w dniu [...] stycznia 2018 r. o stosowną dokumentację. W dniu [...] sierpnia 2018 r. organ administracji wydał decyzję odmawiającą umorzenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zgodnie z uchwałą nr [...] z [...] października 2012 r. jedną z przesłanek umorzenia opłaty jest dochód przypadający na jedną osobę w gospodarstwie domowym nieprzekraczający 55,5% minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto w gospodarstwie wieloosobowym. Organ ustalił, że po stronie Skarżącego nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wykazała, że Strona znajduje się w wyjątkowej sytuacji uzasadniającej z uwagi na szczególne względy społeczne lub przypadki losowe umorzenie opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika wraz z odsetkami. Pismem z 19 września 2018 r. Skarżący złożył skargę na decyzję KRRiT z dnia [...] sierpnia 2018 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204), poprzez jego niezastosowanie, a więc odmowę umorzenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika, podczas gdy sytuacja, w jakiej znajduje się Skarżący stanowi przesłankę do zastosowania instytucji umorzenia wskazaną w treści w/w przepisu; - przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącego oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa; - przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z przepisem art. 77 k.p.a. w zakresie obowiązku wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz błędy w ustaleniach stanu faktycznego, polegające m.in. na pominięciu okoliczności, że poza sezonem letnim ośrodek należący do Skarżącego jest zamknięty i odbiorniki telewizyjne nie są używane; - przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego sytuacja w jakiej znajduje się Skarżący (polegająca między innymi na prowadzeniu działalności noclegowej jedynie w okresie letnim) nie uzasadnia zastosowania instytucji umorzenia opłat na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji KRRiT z [...] sierpnia 2018 r. oraz zobowiązanie organu w trybie art. 145a § 1 p.p.s.a. do wydania nowej decyzji umarzającej naliczone opłaty, a w sytuacji stwierdzenia przez Sąd braku podstaw do uwzględnienia powyższego wniosku, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając powyższe żądania Skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą nad morzem, jedynie w sezonie letnim. Oznacza to, że podstawą jego egzystencji (oraz osób, które ma na swoim utrzymaniu) jest okres wakacyjny (lipiec, sierpień). Prowadzona przez Skarżącego działalność gospodarcza pozwala mu funkcjonować przez resztę roku i przygotować się na nowy sezon. Ze względu na typ budynku, w jakim prowadzona jest przez Skarżącego działalność noclegowa, nie organizuje on jakichkolwiek imprez w okresie jesienno-zimowym, jak Andrzejki lub Sylwester, gdyż koszt ogrzania budynku byłby zbyt duży, aby było to opłacalne. W związku z powyższym, że ośrodek funkcjonuje tylko w sezonie letnim, w pozostałych miesiącach jest zamknięty i nikt w nim nie mieszka, a odbiorniki telewizyjne są zapakowane w kartony. Ponadto, nawet w okresie letnim odbiorniki telewizyjne są używane przez klientów Skarżącego jedynie sporadycznie. Są to bowiem osoby poszukujące stosunkowo taniego noclegu i nastawiające się na wypoczynek sportowy, ruchowy - czyli przebywające na świeżym powietrzu. W ocenie Skarżącego KRRiT w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniosła się do podniesionych argumentów. Stwierdziła jedynie, że skoro Skarżący osiąga określony dochód wynikający z przedłożonej przez niego dokumentacji, nie kwalifikuje się do zastosowania instytucji umorzenia należności. Całkowicie pominięte natomiast zostały wskazywane przez Stronę okoliczności, że należący do niego budynek jest posadowiony blisko brzegu w związku z czym doznaje on wzmożonych uszkodzeń z racji silnych wiatrów, typowych dla okolic nadmorskich. Poprzez brak wnikliwego i dogłębnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego (art. 10 ust 1 ustawy o opłatach abonamentowych), polegającego na odmowie umorzenia należności, pomimo że zaistniały wszelkie ku temu przesłanki. W odpowiedzi na skargę KRRiT podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Rozpoznawana sprawa zainicjowana została wnioskiem Skarżącego o umorzenie opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika wraz z odsetkami. Wobec tak sformułowanego żądania zastosowanie w sprawie miał art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "u.o.a.") stanowiący, że KRRiT może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Wobec treści skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić Skarżącemu, że w ramach postępowania o udzielenie ulgi w spłacie należności o charakterze publicznoprawnym nie bada się zasadności istnienia samej należności. Ubieganie się o umorzenie takich należności traktowane jest jako uznanie ich istnienia. Tym samym skoro przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia opłaty za używanie odbiornika telewizyjnego, Sąd będzie badał sprawę tylko w zakresie możliwości ich umorzenia, pod kątem spełniania przez Stronę wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 u.o.a. Z treści art. 10 ust. 1 u.o.a. wynika, że decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Jednakże uprawnienie to aktualizuje się jedynie w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia, co w rozpoznawanej sprawie było w przeważającej mierze uzależnione od materiału dowodowego dostarczonego przez Skarżącego. Trzeba bowiem pamiętać, że w postępowaniu o udzielenie ulgi w spłacie należności Skarbu Państwa obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale przede wszystkim obarcza stronę. To strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazać dbałość o przedstawienie odpowiednich środków dowodowych. Inicjatywa w tym zakresie musi być zasadniczo przejawiona przez wnioskodawcę. Sąd podziela stanowisko KRRiT zgodnie z którym argumenty przedstawione przez Skarżącego we wniosku o umorzenie opłaty były niewystarczające do jego uwzględnienia. Organ administracji pismem z 30 listopada 2017 r. wezwał Stronę do przedstawienia materiału dowodowego, w tym konkretnych dokumentów wskazanych w wezwaniu, jak również innych dokumentów potwierdzających, że w przypadku Strony występują szczególne względy społeczne lub przypadki losowe umożliwiające zastosowanie art. 10 ust. 1 u.o.a. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący przedstawił siedem harmonogramów spłat kredytów, roczną strukturę przychodu za 2017r. oraz kserokopię zaświadczenia z 13 grudnia 2017 r. o pobieraniu nauki w trybie dziennym przez córkę Skarżącego. KRRiT w zaskarżonej decyzji oceniła przedstawione dokumenty. Organ podkreślił, że Skarżący nie przedstawił wszystkich dokumentów, o które został wezwany, w tym w tym nie nadesłał dowodów wykazujących dochód uzyskiwany przez jego małżonkę lub ich brak. KRRiT zwróciła również uwagę, że w piśmie z 30 listopada 2017 r. wskazano, że Strona może przedstawić inne (niż wskazane w wezwaniu) dokumenty potwierdzające istnienie szczególnych względów społecznych lub przypadków losowych. Organ administracji analizował zgromadzony materiał dowodowy. Odwołał się przy tym do precyzyjnych kryteriów dochodowych wskazanych w uchwale Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Przypomniał, że jedną z przesłanek umorzenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu jest dochód na jedną osobę w gospodarstwie domowym nieprzekraczający 55,5% minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto w gospodarstwie wieloosobowym. Podkreślił, że nawet przy założeniu, że żona Skarżącego nie uzyskuje dochodów (co w istocie nie zostało przez Stronę wykazane) miesięczny dochód na jedną osobę w gospodarstwie domowym Skarżącego wynosi 1.813,03 zł brutto i przekracza 55,5% minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto w gospodarstwie wieloosobowym. Skarżący nie kwestionował ustaleń organu administracji dotyczących dochodów rodziny. Zarzucił natomiast organowi rozpoznającemu wniosek, że ten oceniając zasadność zastosowania art. 10 u.o.a. nie uwzględnił rodzaju prowadzonej działalności, konieczności przeprowadzania remontów, konieczności spłaty kredytów. W ocenie Sądu nie są to zarzuty uzasadnione. Podkreślić należy, że KRRiT przedstawiła swoje stanowisko, co do podnoszonych przez Stronę okoliczności, a dokonana ocena materiału dowodowego mieści się w granicach zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd podziela stanowisko organu administracji zgodnie z którym w przypadku Strony brak podstawy do zastosowania art. 10 ust. 1 u.o.a. bowiem nie zostało ustalone istnienie w sprawie szczególnych względów społecznych lub przypadków losowych uzasadniających umorzenie opłaty. Sąd podziela pogląd organu administracji, że rodzaj prowadzonej działalności, tj. w rozpoznawanej sprawie prowadzenie działalności gospodarczej tylko przez pewien okres w roku sam w sobie nie może być podstawą do umorzenia lub rozkładania na raty jakichkolwiek obowiązkowych opłat. Koszty zawartych umów kredytowych, uiszczanie stałych opłat to okoliczności typowe w prowadzeniu działalności gospodarczej, w tym również polegającej na prowadzeniu letniskowego pensjonatu. W obrocie gospodarczym powszechnym jest, że przedsiębiorcy zaciągają kredyty, płacą rachunki i wykonują prace remontowe. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem, że spłata kredytów komercyjnych ma pierwszeństwo przed uiszczaniem podatków lub innych należności publicznoprawnych, którym m.in. jest opłata za używanie niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego. Podkreślić należy, że w przypadku żądania umorzenia należności o charakterze pieniężnym zawsze bada się sytuację finansową Strony. Dopiero rzetelne jej ustalenie i odniesienie do ogółu sytuacji życiowej strony pozwoliłoby na ocenę, czy za umorzeniem obciążających Stronę zaległości przemawiają szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Zasadnie zatem w ocenie Sądu, KRRiT nie uznała wniosku Strony za zasługujący na uwzględnienie zwłaszcza, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.o.a. umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości w płatności opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego, odsetek za zwłokę w ich uiszczaniu jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Podkreślić przy tym należy, że zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i KRRiT, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, organ administracji nie naruszył przepisów prawa procesowego i materialnego stwierdzając, że po stronie Skarżącego nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 10 ust. 1 u.o.a. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wykazała, że Skarżący znajduje się w wyjątkowej sytuacji, uzasadniającej z uwagi na szczególne względy społeczne lub przypadki losowe umorzenie opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu. Uwzględniając powyższe Sąd ocenił, że organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo ocenił całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnił wszystkie wzięte pod uwagę okoliczności stanu faktycznego. Zrealizował zatem prawidłowo zasadę praworządności, bowiem podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). KRRiT prawidłowo zastosowała także art. 77 § 1 k.p.a., gdyż w sposób wyczerpujący rozpatrzyła cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, który to materiał był wystarczający do załatwienia sprawy. Dokonane ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, co stanowi o wypełnieniu przez organ administracji treści art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako niezasadną.