V SA/Wa 1738/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... maja 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę B. Z. (zwany dalej: skarżącym) wnioskiem z ... września 2009 r. zwrócił się do Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o dofinansowanie w zakresie środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury. Weryfikacja formalna wniosku o dofinansowanie oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, iż wymaga on usunięcia braków formalnych, w szczególności dostarczenia dokumentów potwierdzających zatrudnienie na statku rybackim na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie wobec czego pismem z ... grudnia 2009 r. Dyrektor Z. Oddział Regionalny ARiMR wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu ... grudnia 2009 r. do Z. Oddziału Regionalnego ARiMR skarżący nadesłał m.in. oświadczenie, z którego wynika, że w dniu składania wniosku nie był zatrudniony na statku rybackim i obecnie przebywa na wcześniejszej emeryturze ze względu na brak możliwości podjęcia pracy w zawodzie rybaka. Po zakończeniu weryfikacji formalnej wniosek o dofinansowanie został poddany ocenie merytorycznej, podczas której stwierdzono, iż wniosek kwalifikuje się do odmowy przyznania pomocy, ponieważ skarżący nie spełniał kryteriów określonych przepisami prawa. Wobec powyższego decyzją z ... marca 2010 r. Nr ... Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej na operację "Wcześniejsza emerytura" w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" objętego Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie skarżący nie spełniał warunku określonego w § 21 ust. 1 rozporządzenie MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w Programie Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, z późn. zm.), tj. nie był rybakiem w rozumieniu art. 3 lit b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15 sierpnia 2006 r.). W tym kontekście organ analizując złożone w sprawie świadectwo pracy zwrócił uwagę, iż jego treść potwierdza zatrudnienie skarżącego na statkach rybackich w latach ..., a wyciąg pływania potwierdza, iż był on zamustrowany do dnia ... września ... r. Pismem z ... marca 2010 r. skarżący złożył odwołanie, w którym po opisaniu swojej dotychczasowej działalności rybaka, wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z ... maja 2010 r. Nr ... Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR z ... marca 2010 r. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na operację dotyczącą wcześniejszej emerytury podzielając dotychczasowe stanowisko organu I instancji. Wyjaśnił dodatkowo, że wydane rozstrzygnięcie jest zgodne z interpretacjami Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... sierpnia 2009 r. znak ... oraz z dnia ... września 2009 r., znak ..., które m.in. mówią, że nie ma merytorycznych podstaw do udzielania przedmiotowej pomocy rybakom, którzy odeszli z zawodu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Prezes ARiMR mając na uwadze oświadczenie skarżącego wyrażone w piśmie z ... grudnia 2009 r., powołując się na przepisy prawa, ponownie podniósł, iż skarżący nie kwalifikuje się do uzyskania wnioskowanej rekompensaty bowiem na dzień składania wniosku o dofinansowanie nie zostało potwierdzone wykonywanie przez niego pracy jako rybaka na czynnym statku rybackim. Organ odwoławczy odnosząc się do art. 18 rozporządzenia nr 1198/2006 (WE) wyjaśnił również, że przedmiotowy program operacyjny obejmuje okres od 1 stycznia 2007r. do dnia 31 grudnia 2013 r., wobec czego nie ma możliwości udzielania pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury osobom, które utraciły pracę przed w/w okresem. W skardze na powyższą decyzję Prezesa ARiMR skarżący powołując się na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. (błędnie wskazany miesiąc: wrzesień – uwaga Sądu) podniósł, iż cyt: "nie ma żadnego zapisu mówiącego o tym, że dotyczy ono tylko rybaków, którzy zakończyli pracę rybaka od 2007 r.". W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy interpretacji przepisu § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej (...). Organy orzekające w sprawie, opierając się na treści świadectw pracy dołączonych do wniosku ustaliły, iż skarżący nie wykonywał zawodu rybaka w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, czyli nie spełnił przesłanki określonej w ust. 1 ww. przepisu. Skarżący podniósł natomiast w skardze, iż w jego ocenie nie ma żadnego zapisu mówiącego o tym, że powyższe rozporządzanie dotyczy tylko rybaków, którzy zakończyli pracę rybaka od 2007 r. Zgodnie z art. 21 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 wsparcie z Europejskiego Funduszu Rybackiego mające na celu dostosowanie wspólnotowej floty rybackiej dotyczy rekompensaty społeczno-gospodarczej w celu zarządzania wspólnotową flotą rybacką zgodnie z art. 27. Stosownie do treści art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia Europejski Fundusz Rybacki może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. W art. 3 lit. b rozporządzenia zawarto przy tym definicję rybaka jako osoby, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 Komisja i państwa członkowskie zapewniają spójność pomocy udzielanej z EFR z politykami, priorytetami i działaniami Wspólnoty oraz jej komplementarność z innymi instrumentami finansowymi Wspólnoty. Ta spójność i komplementarność znajduje swoje odbicie w programie operacyjnym, który, stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia, jest opracowywany przez każde z państw członkowskich w celu realizacji polityki i priorytetów, które mają być współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rybackiego. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 rozporządzenia dla każdej osi priorytetowej określonej w tytule IV państwo członkowskie ustanawia w ramach swego programu operacyjnego warunki i procedury ich stosowania. Ponadto trzeba mieć na względzie, iż zgodnie z art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006 wydatki kwalifikują się do uzyskania wsparcia z Europejskiego Funduszu Rybackiego, jeżeli zostały faktycznie poniesione przez beneficjentów pomiędzy datą przedłożenia Komisji programu operacyjnego lub dniem 1 stycznia 2007r. – zależnie od tego, która data przypada wcześniej - a dniem 31 grudnia 2013r. Przedmiotem dofinansowania nie mogą być operacje zakończone przed datą, od której kwalifikują się one do dofinansowania. Stosując ten przepis do niniejszej sytuacji, zdarzenie polegające na zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka nie powinno nastąpić przed 1 stycznia 2007 r. Należy również zauważyć, iż na gruncie prawa krajowego warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej zostały określone w ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, z późn. zm.). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, w ramach osi priorytetowej 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, na podstawie delegacji zawartej w art. 19 ustawy, w której wytycznych wskazano m.in., iż regulacje podustawowe mają zapewnić prawidłową realizację programu oraz mieć na względzie istotę i cel poszczególnych środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej (...). W § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym do 27 marca 2010r) wskazano, iż pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który 1) trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, 2) ukończył co najmniej 55 rok życia 3) pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej przez 10 lat. Przedmiotowa pomoc finansowa może być zatem przyznana rybakowi spełniającemu łącznie wszystkie wyżej wymienione warunki. W ocenie Sądu organy administracyjne na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego słusznie uznały, iż skarżący nie spełniał podstawowego warunku określonego w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r., tj. nie był rybakiem w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Świadczą o tym m.in. świadectwa pracy załączone do wniosku o dofinansowanie, potwierdzające stan zatrudnienia skarżącego do ... grudnia 2000 r., (k-... akt adm.) oraz wyciąg pływania potwierdzający, iż był on zamustrowany do dnia ... września 2000 r. (k-... akt adm.). Wyjaśnić należy, iż definicja pojęcia "rybak" określona została w art. 3 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego. Zgodnie z treścią tego przepisu na potrzeby przedmiotowego rozporządzenia przez pojęcie "rybak" rozumie się: osobę, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Rybakiem w rozumieniu tego przepisu jest, zatem wyłącznie taka osoba, która aktywnie wykonuje zawód rybaka na statku rybackim. Tym samym nie można uznać za rybaka osoby, która posiada wprawdzie uprawnienia do pracy w zawodzie rybaka, lecz faktycznie zawodu tego nie wykonuje. Skarżącego nie można było zatem uznać za rybaka w rozumieniu przepisu art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006. Do spełnienia przesłanki wymienionej w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. konieczne jest więc zatrudnienie wnioskodawcy na statku rybackim w zawodzie rybaka w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, a następnie trwałe zaprzestanie wykonywania tego zawodu do dnia wydania decyzji przyznającej pomoc. Nie jest więc możliwe przyznanie pomocy finansowej w formie wcześniejszej emerytury wnioskodawcy, który odszedł z zawodu rybaka przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, gdyż osoba taka składając wniosek nie jest już rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006. Mając na uwadze zarzut zawarty w skardze zauważyć należy, że powyższa definicja rybaka określona w art. 3 lit b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 znajduje także zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" środek 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" jest bowiem rozpoznawany na podstawie regulacji krajowych, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r., które wydane zostało na podstawie art. 19 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, przy uwzględnieniu regulacji WE tj. rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 i rozporządzenia WE nr 498/2007 z 26 marca 2007 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 (Dz. Urz. L 120 z 10.05.2007 r.). Podkreślenia wymaga, iż krajowe kryteria selekcji dotyczące podmiotów, którym może być przyznana pomoc na operację "Wcześniejsze emerytury" w ramach środka 1.5 muszą być zgodne z prawem Unii Europejskiej, a tym samym w razie jakichkolwiek wątpliwości, wszelkich interpretacji w zakresie stosowanych definicji ustawowych należy dokonywać w oparciu o źródłowe regulacje prawa UE. Podkreślić również należy, iż skoro dopiero ubiegając się o pomoc rybak musi złożyć pisemne zobowiązanie (na przyszłość) o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka (co skarżący uczynił ... września 2009 r., k-... akt adm.), zamiarem prawodawcy było wyłączenie z katalogu potencjalnych wnioskodawców osób, które zaprzestały już prowadzenia działalności rybackiej (por. załącznik nr I ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r.). Przedmiotowy program operacyjny nie jest też programem pomocy socjalnej związanym z funkcjonowaniem branży rybackiej w krajach członkowskich w latach ubiegłych. Program ten ma bowiem zapewnić restrukturyzację gałęzi gospodarki i zmian w stosunku do stanu obecnego. Jego celem nie jest objęcie pomocą pracowników sektora rybackiego wykonujących pracę w okresach poprzednich, lecz ochrona socjalna pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich na lata 2007-2013". Udzielanie pomocy podmiotom, które już kilka lat nie wykonują zawodu rybaka, nie byłoby zatem zgodne z celem tego programu (por. wyrok WSA w Warszawie z 30.11.2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1349/10). W przedmiotowej sprawie skarżący składając wniosek z ...września 2009 r. nie wykazał zatrudnienia na statku rybackim na dzień złożenia wniosku. Potwierdził przy tym – dołączając do wniosku świadectwa pracy – iż zaprzestał wykonywania zawodu rybaka na statku rybackim w grudniu 2000 r., a więc ponad osiem lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W świetle przedstawionych powyżej kryteriów przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, organy administracyjne słusznie zatem odmówiły uwzględnienia złożonego wniosku. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że zarzuty skarżącego są chybione, natomiast organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę