V SA/Wa 174/09
WyrokWSA w Warszawie2009-06-03
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Beata Krajewska, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję merytoryczną w sprawie, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, bez wzruszenia tej pierwotnej decyzji w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać kolejnej decyzji merytorycznej w sprawie, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, jeśli ta pierwotna decyzja nie została wzruszona w trybie nadzwyczajnym. W takiej sytuacji, gdy przedmiot i podmiot sprawy zostały już rozstrzygnięte, a nie zachodzą przesłanki do zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania, właściwym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
Skarżący E. K. domagał się potwierdzenia okresu pozbawienia wolności za działalność polityczną, co było już przedmiotem wcześniejszych postępowań zakończonych ostateczną decyzją Ministra Sprawiedliwości z 1997 r. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej umorzył kolejne postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową z uwagi na zasadę res iudicata. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i przeprowadzenia dodatkowych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia ... listopada 2008 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie potwierdzenia represji oddala skargę
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2004r. o sygn. akt VSA 3344/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia ... lipca 2003r., nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie potwierdzenia, że E. K. na przełomie lat ... przebywał w więzieniu Urzędu Bezpieczeństwa w P. za działalność polityczną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że postępowanie w sprawie potwierdzenia, iż skarżący był pozbawiony wolności w w/w okresie za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość toczyło się już trzeci raz i istnieje w tym zakresie ostateczna decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia ... maja 1997 r., odmawiająca E. K. potwierdzenia ww. okoliczności. W tej sytuacji ponowne wydanie decyzji merytorycznej byłoby możliwe wyłącznie po wzruszeniu w trybie nadzwyczajnym tej ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości, co nie miało miejsca.
Pismem z dnia ... maja 2008r. uzupełnionym pismem z dnia ... lipca 2008r E. K. złożył do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach.
Decyzją z dnia ... września 2008r. nr ... Prezes Instytutu Pamięci Narodowej umorzył postępowanie wszczęte na wniosek wnioskodawcy z dnia ... lipca 2008r. wskazując, że z podobnym żądaniem E. K. zwrócił się do Prezesa Instytutu wcześniej, wnioskiem z dnia ... maja 1999r., i wówczas postępowanie to zostało zakończone decyzją Prezesa Instytutu z dnia ... października 2001r. umarzającą postępowanie w sprawie, w związku z wydaniem w tym przedmiocie ostatecznej decyzji przez Ministra Sprawiedliwości z dnia ... marca 1997r.
Prezes Instytutu wyjaśnił również, iż z uwagi na to, że zakres kolejnego wniosku skarżącego z dnia ... grudnia 2002r. pokrywał się z zakresem wniosku z dnia ... maja 1999r., organ rozpatrujący sprawę ostateczną decyzją z dnia ... lipca 2003r. ponownie umorzył postępowanie w sprawie.
Odnosząc się do powyższego Prezes Instytutu Pamięci Narodowej podniósł, że wydanie przez Ministra Sprawiedliwości w dniu ... marca 1997r. ostatecznej decyzji Nr ... powoduje, powstanie tzw. "res iudicata" czyli rzeczy osądzonej, a w związku z powyższym jedynym możliwym rozstrzygnięciem postępowania w sprawie, w związku z jego bezprzedmiotowością oraz przy braku przesłanek do zastosowania w sprawie nadzwyczajnego trybu postępowania jest jego umorzenie.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia ...listopada 2008r. nr ... Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 8 ust. 2 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia ... września 2008r.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a odnosząc się do meritum sprawy wyjaśnił, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. K. nie podniósł żadnych zarzutów merytorycznych mogących wpłynąć na zmianę decyzji o umorzeniu postępowania.
Pismami z dnia ... grudnia 2008r. E. K. wniósł skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wnosząc o ponowne, wnikliwe i rzetelne rozpatrzenie sprawy oraz uznanie, że okres od ... grudnia 1944r. do ... 1945r. jest okresem zaliczanym do działalności kombatanckiej skarżącego i wynikającymi z tego uprawnieniami.
Dalej E. K. wniósł ponadto aby w ramach prowadzonego postępowania sądowego zostały przeprowadzone dodatkowe dowody z dokumentów, które dotychczas nie były wykorzystane w sprawie.
Po opisaniu charakteru swojej działalności w Armii Krajowej, w której działał pod pseudonimem KRUK, skarżący stwierdził, że fakt przetrzymywania w Areszcie Śledczym w P. potwierdzał i dalej potwierdza oświadczeniami co do prawdziwości tych wydarzeń.
W odpowiedzi na skargę Prezes Instytutu Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo wyjaśnił, że postępowanie w sprawie potwierdzenia, że w okresie od ... grudnia 1944r. do ... 1945r. E. K. przebywał w Areszcie Śledczym w P. za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość toczy się obecnie po raz czwarty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zwraca uwagę, iż sprawa E. K. w sprawie jego wniosku o potwierdzenie, że w okresie od ... grudnia 1944 do kwietnia 1945r. był pozbawiony wolności za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość została rozpoznana, skutkiem czego było wydanie w sprawie ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia ... maja 1997r.
Występując w dniu ... maja 2008r. z prośbą o wydanie cyt: "...", skarżący w rzeczywistości wniósł o wydanie przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej decyzji potwierdzającej okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach (pismo z dnia ... lipca 2008r., k-... akt sądowych).
Dokonując analizy powyższego wniosku, w ocenie Sądu, Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu decyzją z dnia ... listopada 2008r. prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia ... września 2008r. nr ... umarzającej postępowanie w sprawie potwierdzenia, że w okresie od dnia ... grudnia 1944r. do ... 1945r. E. K. przebywał w Areszcie Śledczym w P. za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość, bowiem jak już wyżej wspomniano ten zakres przedmiotowy i podmiotowy sprawy został już rozstrzygnięty, o czym świadczy wydana w sprawie decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia ... marca 1997r. nr ... i utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia ... maja 1997r.
Sąd zwraca ponadto uwagę, iż w toku postępowania administracyjnego skarżący E. K. nie podniósł żadnych merytorycznych zarzutów odnoszących się m.in. do przyczyn umorzenia postępowania w sprawie, a tym samym wszczęte wnioskiem z dnia ... maja 2008r. przez skarżącego postępowanie, jako bezprzedmiotowe i pozbawione przesłanek do zastosowania w sprawie nadzwyczajnego trybu postępowania, w oparciu o przepisy prawa, winno podlegać umorzeniu.
Nadto Sąd wyjaśnia, iż ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie; por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 895/81, ONSA nr 1, poz. 47: "1. Decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (res iudicata)".
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło