V SA/Wa 1740/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. Z. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... maja 2013 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego W dniu 14 sierpnia 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego, sporządzony na urzędowym formularzu PPF. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 września 2013 r. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ustawowym terminie strona złożyła sprzeciw na postanowienie. Wnioskodawca oświadczył, iż jest osobą ubogą i nie stać go na pokrycie kosztów sądowych ani na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Podniósł, że jego rodzice także nie posiadają żadnych źródeł dochodów i nie są w stanie mu pomóc, przeciwnie – są schorowani i sami wymagają stałej opieki i pomocy z jego strony. Dochód, jakie wykazał w oświadczeniu z dnia ... czerwca 2013 r. był jednorazowy i został przeznaczony w całości na zakup lekarstw dla rodziców oraz środków niezbędnych do przeżycia (...). W dniu ... października 2013 r. do akt wpłynęło uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym strona powtórzyła argumentację ze sprzeciwu. Skarżący podkreślił, że nie stać go na zakup ubrań, gdyż zarobione pieniądze wydaje na lekarstwa dla rodziców i często nie jest w stanie wykupić wszystkich lekarstw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej zwana "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej o jego przyznanie, która winna tego dokonać poprzez złożenie kompletnego, wiarygodnego i przekonującego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, dokumentów źródłowych oraz, na wezwanie Sądu, dodatkowych oświadczeń. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniej oceny sytuacji materialnej tej osoby. Oceny tej dokonuje się z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości oraz stałych koniecznych wydatków ponoszonych na utrzymanie jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Mając na uwadze treść złożonych przez skarżącego oświadczeń nie sposób stwierdzić, że wykazał on niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości ... zł i ewentualne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący jest rolnikiem, opłaca składki wobec KRUS i jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. ... ha, uzyskuje zatem dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Powyższe znajduje potwierdzenie w jego wcześniejszym oświadczenie z dnia ..06.2013 k. 6 akt sądowych, w którym wskazał dochód ... zł. Wątpliwym jest zatem oświadczenie, iż zbiera on żywność po śmietnikach i stanowi to jego jedyne źródło utrzymania. Skarżący nie wskazał również, czy uzyskuje w związku z prowadzonym gospodarstwem dopłaty do gruntów i upraw. Dodatkowo wskazać należy, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Wprawdzie w sprzeciwie wskazał, że rodzice nie otrzymują żadnych dochodów, jednak nie wyjaśnił, jak kształtują się ich wydatki na utrzymanie miejsca zamieszkania. Ponadto skarżący wskazał, iż nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych podczas gdy w oświadczeniu z dnia 7 czerwca 2013 r. wyjaśnił, iż zakupił za ... zł traktor. Z doświadczenia życiowego wynika, że oświadczenie to stoi w sprzeczności z twierdzeniem o braku środków, zwłaszcza że według oświadczenia skarżącego rodzice jego nie uzyskują żadnych dochodów. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępstwa procesowego wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uiszczenia kosztów sądowych oraz wynajęcia zawodowego pełnomocnika. W niniejszej sprawie brak jest podstaw, by takie ustalenie mogło zostać w sposób uzasadniony przyjęte. Nie kwestionując faktu udzielania przez skarżącego pomocy rodzicom Sąd podkreśla, iż to na skarżącym jako osobie zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy ciążył obowiązek wykazania, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący takich przesłanek nie wykazał, swoją sytuację opisywał jedynie ogólnikowo, zatem w tym stanie rzeczy i na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.