V SA/Wa 1744/13

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu opłat abonamentowych p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką i dwójką dzieci. Posiada mieszkanie o pow. 78 m ², odziedziczone po rodzicach, nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Miesięczne dochody skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą 1100, żona uzyskuje ze stosunku pracy 3000 zł. Skarżący wyjaśnił, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, z powodu długiej i ciężkiej choroby. Skarżący od 11 lat prowadzi działalność gospodarczą, od kiedy zachorował poziom jego dochodów się obniżył i często nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Aktualnie ciężar utrzymania rodziny ponosi głównie żona. Rodzina ponosi miesięczne wydatki na: mieszkanie – 912 zł, gaz i prąd- 250 zł, bilety miesięczne – 160 zł, żywność – 1400 zł, przybory i inne wydatki szkolne -100 zł, ubranie i obuwie – 200 zł, koszty ubezpieczenia i medyczne – 200 zł. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie Skarżący wskazał, iż nie posiada oszczędności pieniężnych ani lokat, wspólnie z żoną posiada dwa samochody, osobowy i ciężarowy. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na usłudze sprzedaży i akwizycji art. chemicznych i kosmetycznych. Na usługi wystawia faktury VAT. Młodszy syn również choruje i wymaga specjalistycznych zakupów. Skarżący nadesłał zaświadczenie o dochodach uzyskanych od stycznia do października 2013 r. z działalności w wysokości 10 600,00 zł, wyciągi z rachunku bankowego, zaświadczenie o wysokości opłat za mieszkanie, fakturę za prąd i gaz. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł i ewentualne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż pomimo wskazanego stanu zdrowia Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z niej dochody (około 1100 zł miesięcznie). Skarżący opłaca składki na rzecz ZUS i płaci podatki. Małżonka Skarżącego również uzyskuje regularne dochody z pracy w wysokości około 2500 zł netto. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż Skarżący posiada limit w koncie w wysokości 2000 zł (niewykorzystany) i kartę kredytową z limitem 4800 zł (zadłużoną ma kwotę 839 zł). Skarżący posiada również rachunek firmowy, który wykorzystywany jest do opłacania składek ZUS i podatków, na wskazany rachunek co do zasady nie wpływają środki od kontrahentów (v. wyciągi za 09, 10 2013 r. ). Nadesłane dokumenty potwierdzają opłacanie przez Skarżącego mieszkania – 912 zł oraz prądu– 150 zł, gazu- 100 zł. Zauważyć należy, iż pomimo ciężkiej sytuacji finansowej, na jaką powołuje się Skarżący nie wszystkie wskazane wydatki wiążą się z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych Skarżącego i jego rodziny, chodzi tutaj w szczególności opłacanie telefonu komórkowego, telewizji cyfrowej, jak również wydatków związanych z posiadaniem dwóch samochodów. Wskazać należy, iż posiadanie majątku ruchomego w postaci samochodu nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków związanych z zakupem i eksploatacją samochodu tj. rejestracją, naprawą, ubezpieczeniem, zakupem paliwa itp. Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza, nawet w sytuacji wykorzystywania samochodu na dojazdy do lekarza, czy też w działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępstwa procesowego, o co wnosi w niniejszej sprawie Skarżący, wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uiszczenia kosztów sądowych oraz wynajęcia zawodowego pełnomocnika. W niniejszej sprawie, brak jest podstaw by takie ustalenie mogło zostać w sposób uzasadniony przyjęte. Skarżący ma dostęp do środków finansowych, które może przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.