V SA/Wa 1745/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w L. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę Przedmiotem skargi, wniesionej przez V. sp. z o.o. z siedzibą w L., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , jest rozstrzygniecie Ministra Gospodarki zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] o uznaniu protestu za niezasadny. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. V. sp. z o.o. w L. wnioskiem Nr [...] wystąpiła o dofinansowanie projektu pt. "[...]" w ramach Osi priorytetowej 4 - działania 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Wnioskodawczyni wskazała, że w ramach projektu zamierza wdrożyć innowacyjną technologię produkcji funkcjonalnych wafli ryżowych z dodatkami funkcjonalnymi. Nowa innowacyjna technologia produkcji wafli będzie się odbywała z zastosowaniem specjalnego mieszania składników oraz dwufazowego procesu naświetlania ziaren i gotowych wafli promieniami UV. Pozwoli to na równomierne wymieszanie wafli i utrwalenie ich barwy a system mieszania umożliwi zastosowanie w produkcji suszonych owoców i warzyw pozwalając na ich równomierne rozłożenie w produkcie, co zabezpieczy te składniki przed opadnięciem na dno produktu i przypaleniem ich. Zastosowanie natryskiwarki pozwoli na natryskiwanie produktu dodatkami funkcjonalnymi takimi jak witaminy, stanole czy prebiotyki. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, pełniąca funkcję Instytucji Wdrażającej (dalej: IW) poinformowała skarżącą o negatywnym wyniku oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie w ramach kryteriów merytorycznych obligatoryjnych: 1. nr 4: W wyniku realizacji projektu zostanie wprowadzony na rynek nowy lub zasadniczo ulepszony produkt (kryterium nie dotyczy projektów prowadzących do powstania produktów nie posiadających desygnatu materialnego); 2. nr 5: Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu wykazuje użyteczność dla potencjalnych odbiorców oraz posiada przewagi konkurencyjne w stosunku do oferty innych podmiotów działających w branży. 3. Nr 7: Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty (np. promesa kredytowa) potwierdzają zdolność wnioskodawcy do sfinansowania projektu. Pismem z dnia 29 maja 2014 r. spółka złożyła - za pośrednictwem IW - do Ministra Gospodarki, pełniącego funkcję Instytucji Pośredniczącej, dalej: IP- protest od negatywnego wyniku oceny wniosku o dofinansowanie. W proteście skarżąca wskazała, że nie zgadza się z oceną dokonaną przez dwóch ekspertów oceniających wniosek. Wskazała, że jej zdaniem spełniła wszystkie kryteria dotyczące przedmiotowego wniosku. Odnosząc się do nie spełnienia kryterium nr 4 poinformowała, że na rynku nie ma wafli zbożowych z dodatkiem prebiotyków, składników mineralnych czy witamin. Istnieją inne produkty, np. jogurty z probiotykami czy płatki śniadaniowe z witaminami, a rynkiem docelowym ma być rynek wafli zbożowych. Zarzuciła, iż oceniający nie podaje żadnej marki producenta ani marki wafli, które miałyby zawierać prebiotyki. Wskazane przez eksperta wafle z dodatkiem bananów nie podważają nowości produktu wnioskodawcy, który swoim zakresem obejmuje cały szereg innych dodatków. Spółka podkreśliła, że konsument nie chce kupować wafli z bananem ,,na opakowaniu’’ ale chciałby czuć ich smak w produkcie, a to dostarczy mu nowy produkt firmy V. który, dzięki zastosowanej technologii będzie zawierał do 10% owoców czy warzyw. Podaje, iż spełnia powyższe kryterium gdyż ulepszył produkt z uwagi na dodatek nowych składników niespotykanych w konkurencji oraz z uwagi na nadanie produktowi nowych cech funkcjonalnych (dodatkowych funkcji prozdrowotnych – pkt. 17.5 wniosku. Zachodzi tu także, zdaniem wnioskodawcy sytuacja, że wprowadzona zmiana ma być ,, istotna dla końcowego odbiorcy’’; wynika to z opisu korzyści dla konsumentów zawartego w pkt 17.3 wniosku. Oprócz nowych doznań smakowych, najważniejsze są walory prozdrowotne, wynikające z zastosowania dodatków prozdrowotnych, takich jak: nienasycone kwasy tłuszczowe, stanole, błonnik pokarmowy. Witaminy, składniki mineralne, prebiotyki. Wnioskodawczyni podkreśliła również, iż równomierne rozłożenie składników wpływa nie tylko na lepszy smak i fakturę produktu, ale także zapobiega przypalaniu się ich podczas procesu wypiekania. Odnośnie kryt. Nr 5 składający protest zarzucili oceniającemu, że używa argumentów niepopartych żadnymi dowodami, a stwierdzenia przeplatane sformułowaniami ,,być może’’ nie mogą stanowić rzetelnej oceny. Podnieśli, iż oceniający wysnuwa teorie o słabej świadomości żywieniowej konsumentów, gdyż sam takiej nie posiada i nie zwraca uwagi na zawartość produktów, które kupuje. Spółka wskazała kilka publikacji stron internetowych dotyczących świadomości żywieniowej Polaków. Podkreśliła, że jej produkt – wafle zbożowe- skierowany jest do grupy konsumentów , którzy cechują się najbardziej rozwiniętą świadomością żywieniową. Zarzuca, że oceniający bagatelizuje właściwości nowego produktu sprowadzając je do ,,pewnego urozmaicenia oferty’’. Ale tego nie potrafią zrobić inne firmy, gdyż brak im odpowiednich technologii. Wskazała, iż stwierdzenie oceniającego, ze dodatek witamin i minerałów jest elementem popularnym, świadczy o dużym potencjale idei prezentowanej przez wnioskodawcę. Co do kryterium 7 – Spółka podniosła, że zgodnie z Wytycznymi, wnioskodawca może dostarczyć promesę (więc nie musi), ponadto Przewodnik nie odnosi się do terminu ważności tej promesy. Podkreśliła, iż przedmiotowa promesa została wydana na potrzeby wniosku składanego w I naborze do Działania 4.4. w czerwcu 2013r. Wówczas to kryterium zostało spełnione. Wskazała, iż na dzień składania wniosku promesa była ważna, a wydłużenie okresu jej ważności będzie wiązało się z dodatkowymi kosztami rzędu kilkunastu tysięcy złotych. Poprzednio kapitał własny spółki wynosił 10,13 tys PLN, przy obecnym naborze – jest wyższy i wynosi 190,36 tys. PLN a mimo to, kondycja przedsiębiorstwa została oceniona negatywnie. Podkreślono, że oceniający niezasadnie oczekiwał, że dotacja będzie wywoływać efekt zachęty, a jednocześnie projekt będzie możliwy do zrealizowania bez tejże dotacji. Wnioskodawca jest spółką celową, jest zatem oczywiste, ze przed i w trakcie realizacji projektu nie prowadzi działalności produkcyjnej pozwalającej na ocenę jej wiarygodności finansowej. Odnosząc się do zarzutu o skrajnych wartościach wskaźników w okresie przed i w trakcie realizacji inwestycji, nie zgodziła się ze stwierdzeniem, iż świadczą o złym zarządzaniu. Ich skrajne wartości są rezultatem tego, iż odnoszą się do okresów w działalności spółki o diametralnie różnym charakterze : 1) okresu, w którym spółka nie prowadzi działalności, 2)okresu, w którym realizuje projekt, 3) w którym prowadzi planowaną działalność produkcyjną. Ponadto Protestujący wskazał na niezasadność oceny, iż nie uwiarygodnił faktu, że dysponuje środkami finansowymi w kwocie 1 527 800, 00 zł mającymi stanowić wkład własny planowanej inwestycji. Wnioskujący określił wartość projektu na kwotę ok. 2,9 mln PLN. ,,Brakująca’’ kwota stanowi około połowy wartości zaplanowanego podatku VAT, którego zwrot następuje w ciągu 60 dni od złożenia wniosku o jego refundację. Okres realizacji inwestycji to niemal cały rok 2014 i oceniający, zdaniem spółki, powinien uznać, że nie jest konieczne posiadanie w jednym momencie środków odpowiadających wartości kosztów całkowitych brutto w projekcie. Reasumując, spółka zarzuciła, iż oceniający wykazali się nierzetelnością i brakiem staranności, przedstawili argumenty nie mające związku z ocenianym kryterium, nie dostrzegli lub świadomie pominęli liczne argumenty świadczące o spełnieniu kryteriów, uzasadnienie ich stanowiska świadczy o posiadaniu pobieżnej wiedzy o rynku produktów spożywczych ,,D" W piśmie z dnia [...] czerwca 2014r. Ministerstwo Gospodarki zawarło rozstrzygnięcie o uznaniu protestu za niezasadny. Co do kryt. Nr 4 – wskazano, iż wszystkie inwestycje mają prowadzić do innowacji produktowej, tj. do powstania i wprowadzenia na rynek docelowy nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu. Wnioskodawca musi wykazać, że na rynku docelowym nie ma produktów, które mają być wynikiem inwestycji co najmniej na poziomie krajowym. IP podkreśliła, iż z opisu wniosku trudno jest stwierdzić, na jakich waflach będzie bazował Wnioskodawca przy produkcji, czy wdrożenie suplementacji witaminami i Mg ma dotyczyć wafli konkretnego producenta, czy własnej receptury. Nie została scharakteryzowana użyteczność z punktu widzenia analizy konkurencji, nie podano sposobu na ich efektywne uplasowanie na rynku, ponadto stwierdzono, iż z punktu widzenia konsumenta przedmiotowy produkt nie charakteryzuje się ulepszonymi cechami, ale stanowi jedynie modyfikację w ramach powszechnie znanej rodziny produktów spożywczych. Odnośnie kryt. Nr 5 IP podkreśliła, że oceny dokonuje się na podstawie pkt. 17 i 19 wniosku. Wskazała, iż w złożonej dokumentacji aplikacyjnej Wnioskodawca w dość ogólny sposób zaprezentował opis w zakresie nowego produktu, opisy nie zostały poparte dogłębną analizą rynku i konkurencji wskazującą bezdyskusyjnie, iż produkt może być pozytywnie pozycjonowany w ramach rodziny produktowej – produktów konkurencyjnych. Nie dokonano szczegółowej analizy w aspekcie produktów konkurencji, odniesiono się ogólnikowo do branży. Nie można stwierdzić, iż nowo wytwarzany produkt będzie realnie konkurencyjny. Zgodnie z Przewodnikiem Wnioskodawca nie może ograniczyć się jedynie do wskazania cech oferowanego produktu, ale powinien przedmiotowe cech produktu przyrównać do konkurencyjnych produktów, co nie zostało dokonana ani w odniesieniu do rynku krajowego ani międzynarodowego. Co do kryt. Nr 7 - podniesiono, iż wnioski oceniano za pomocą czterech wskaźników odnoszących się do sytuacji finansowej przedsiębiorcy: - płynność bieżąca, - rentowność, - wykorzystanie funduszy obcych, - zwrot na aktywach ROA. Wskazano wartości graniczne dla każdego ze wskaźników i podkreślono, że muszą być one osiągnięte w okresie trwałości projektu dla co najmniej trzech składników. IP wskazała, że wsparcie wypłacane jest w formie refundacji co oznacza, że powinien on dysponować środkami finansowymi wystarczającymi na realizację projektu. Podkreśliła, że projekt inwestycyjny dotyczy przedsiębiorstwa bez historii finansowej, więc decydujące znaczenie ma przedstawienie i udokumentowanie źródeł finansowania wkładu własnego. W powyższym przypadku Wnioskodawca ma do sfinansowania: - wkład własny stanowiący różnicę pomiędzy kosztami kwalifikowanymi a dofinansowaniem w kwocie 4 347 700zł, - podatek VAT od kwoty nakładów inwestycyjnych w kwocie 2 079 800zł. Przedstawiona promesa kredytu inwestycyjnego jest wystawiona na okres krótszy niż wymagany przez Instrukcję i Przewodnik, dlatego IP nie może jej uznać za dokument jednoznacznie potwierdzający zewnętrzne źródło finansowania projektu. Reasumując IP stwierdziła, iż Wnioskodawca nie uwiarygodnił że realnie dysponuje lub będzie dysponował środkami na wkład własny oraz że posiada ważną promesę kredytową. W skardze na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2014r. V. sp.z o.o.(dalej: Skarżąca) wniosła o stwierdzenie, że ocena Projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Gospodarki. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie prawa materialnego w postaci: a. Art. 30b ust. 5 ustawy poprzez zaniechanie ,,rozpatrzenia’’ protestu Skarżącej i ograniczenie uzasadnienia stanowiska Ministra Gospodarki z dnia 26 czerwca 2014r do stwierdzeń ogólnikowych, lakonicznych, a także wewnętrznie sprzecznych i nieodnoszących się do wywodów Skarżącej, zawartych w proteście; b. Art. 30b ustawy – poprzez nieuzasadnioną ocenę negatywną wniosku o dofinansowanie, wyrażającą się w nieuwzględnieniu protestu; c. Art. 31 ust. 1 ustawy – poprzez naruszenie warunku rzetelności w ocenie projektu; d. Art. 26 ust. 2 w zw. z art. 30b ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 30b ust. 4 i art. 31 ust. 1 ustawy, poprzez niestworzenie jasnych i niebudzących wątpliwości, pozbawionych uznaniowości kryteriów oceny formalnej dla wniosków o dofinansowanie projektów do konkursu w ramach którego skarżąca składała wniosek, dokonanie oceny w sposób powierzchowny i dowolny, przy jednoczesnym zaniechaniu odniesienia się IP do wszystkich zarzutów podniesionych w proteście skarżącej, a tym samym złamanie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów oraz przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów; e. Art. 26 ust. 1 pkt 4 i art. 26 ust. 2 ustawy – poprzez niedokonanie wyboru w oparciu o kryteria merytoryczne obligatoryjne oceny wniosków w systemie realizacji PO IG 2007- 2013 w ramach Działań 4.4., poprzez oczywiście błędne uznanie niespełnienia kryterium obligatoryjnego merytorycznego nr 4, 5, i 7, a tym samym również – naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie Projektu. Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżąca podniosła argumenty wcześniej wskazywane w proteście. Ponadto stwierdziła, ze wnioskodawca jest obowiązany do wskazania wyłącznie żródeł finansowania, a dopiero na etapie podpisywania umowy – będzie obowiązany te żródła potwierdzić poprzez przedstawienie odpowiednich dokumentów. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2014 r. informujące, że złożony protest, dotyczący oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, został uznany za niezasadny. Skarga została wniesiona zgodnie z przepisem art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 84 poz. 712 z 2009r z póżn. zm.), dalej. ,,u.z.p.p.r., który stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, nr 270 j.t.) – dalej: p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 30c u.z.p.p.r. należy wskazać, że z mocy art. 30e u.z.p.p.r., w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że poza wskazanymi wyłączeniami pozostałe przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi będą miały odpowiednie zastosowanie. Zgodnie z art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisie tym przewidziane jest uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. Niewątpliwie kontrola sądowoadministracyjna dokonywana w sprawach prowadzonych na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju sprowadza się do oceny przez sąd administracyjny czy kontrolowany akt (czynność) jest zgodny z przepisami prawa powszechnie obowiązującego i czy akty o charakterze pozaustawowym pozostają w zgodności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W kontekście powyższych rozważań, badając legalność oceny wniosku, Sąd uznał skargę za niezasadną. Sąd wskazuje, iż konkurs w ramach Działania 4.4. POIG był prowadzony, m.inn. na podstawie przepisów: - rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 9.08. 2008r); - rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012r. w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach PO IG 2007-2013 (Dz. U. z 2012r., poz 438 ze zm.). Udzielanie wsparcia było możliwe do dnia 30 czerwca 2014r. Do tego dnia PARP miała możliwość zawierania umów o dofinansowanie projektów z wnioskodawcami, których projekty zostały pozytywnie ocenione i zatwierdzone do wsparcia w ramach dostępnej alokacji. Alokacja została wyczerpana; poziom wykorzystania alokacji w tym Działaniu wyniósł 119,47 %. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ocenia wniosku została przeprowadzona prawidłowo i rozstrzygniecie zawarte w zaskarżonym piśmie jest uzasadnione. Odnosnie kryt. 4 – w pkt 17 wniosku przedstawiono informacje, które, zdaniem Skarżacego, świadczą o innowacyjności produktu. Zgodnie z Przewodnikiem, w ramach tego kryterium wszystkie inwestycje mają prowadzić do innowacjo produktowej, tj. wprowadzenia na rynek docelowy nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu. Nowy lub ulepszony produkt, to nowość na docelowym rynku tegoż produktu. W-ca nie wykazał, że na rynku docelowym nie ma produktów, które mają być wynikiem inwestycji. Zaproponowane uszlachetnianie nie przyczyni się do wprowadzenia nowego produktu. Tu była brana pod uwagę jedynie zasadnicza zmiana na produkcie, której nie wprowadził dotąd żaden inny producent na rynku docelowym. To, że produkt jest przygotowywany w inny sposób nie wystarcza do uznania tego kryterium za spełnione. Proponowany produkt to modyfikacja w ramach znanej rodziny produktów spożywczych. Efekt inwestycji nie będzie istotny z punktu widzenia odbiorcy. Co do kryt. Nr 5 –należy wziąć pod uwagę przede wszystkim pkt.17 i 19 wniosku. Opis w zakresie nowego produktu jest ogólnikowy, brak głębokiej analizy rynku i konkurencji która by wskazała, że produkt może być pozytywnie pozycjonowany w ramach produktów konkurencyjnych. Odniesiono się ogólnie do branży, opisano pobieżnie zbliżone asortymentowo produkty. Brak jest możliwości stwierdzenia, że nowo wytworzony produkt będzie realnie konkurencyjny, Należało wskazane cechy oferowanego produktu przyrównać do cech konkurencyjnych produktów na rynku krajowym i międzynarodowym. Skarżąca podaje wartości dotyczące ilości składników (wit. C, magnez, suszone owoce, warzywa) i porównuje je wyłącznie w zakresie ilości dodawanej do wafli, a nie faktycznie w niej występującej. W odniesieniu do kryt.nr 7 – rację mają oceniający, że wnioskodawca musi wykazać iż dysponuje środkami na realizację projektu, gdyż wsparcie wypłacane jest w formie refundacji. W-ca tego nie wykazał; nie można uznać, iż zwrot VAT zapewni możliwość sfinansowania projektu. Ma tu znaczenie przedstawienie żródeł finansowania wkładu własnego ( nie wykazał, iż dysponuje kwotą 1.527.800zł).Sąd za uzasadnione uznał badanie możliwości finansowych spółki za pomocą oceny 4 wskażników odnoszących się do sytuacji finansowej przedsiębiorcy i szczegółowo opisanych w rozpoznaniu protestu i podziela wnioski wyprowadzone z tego działania. Takie badanie było zgodne z Przewodnikiem. Ponadto promesa kredytu inwestycyjnego, wystawiona jest przez Bank Spółdzielczy w G. na okres krótszy niż wymagany Instrukcją wypełniania wniosku oraz Przewodnika. W związku z tym, zasadnie zdaniem WSA, nie została uznana za dokument jednoznacznie potwierdzający zewnętrzne żródło finansowania projektu. Ponadto, nie ma podstaw, aby kwestionować wiedzę i rzetelność ekspertów, którzy zostali wyłonieni do oceny projektów zgodnie z art. 31 u.z.p.p.r. Reasumując, protest został rozpatrzony zgodnie z Procedurą odwoławczą w ramach PO IG stanowiącą załącznik nr 4.4. do Szczegółowego opisu PO IG 2007-2013, a przeprowadzona ocena wniosku była prawidłowa. Z powyższych względów, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.