V SA/Wa 1746/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak - Podsiadły, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie: obciążenia kosztami wydalenia z terytorium RP; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Wojewoda [...] orzekł o poniesieniu przez G. W. kosztów związanych z wydaleniem obywatela [...] V. T. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wyjaśnił, że dnia [...] października 2007 r. wydana została decyzja o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela [...] V. T., a jednym z powodów wydalenia cudzoziemca był brak środków finansowych na pokrycie kosztów pobytu na terytorium Polski. Decyzja została wykonana dnia [...] października 2007 r. przez przejście graniczne W. Cudzoziemiec przybył do Polski na podstawie wizy pobytowej uzyskanej na podstawie zaproszenia G. W. Wiza była ważna w okresie od 20 stycznia 2005 r. do 20 lutego 2005 r. Po upływie ważności wizy cudzoziemiec nie opuścił terytorium Polski. Podpisując zaproszenie dla cudzoziemca G.W. zobowiązała się do pokrycia kosztów związanych z pobytem i wyjazdem zapraszanego cudzoziemca, w tym kosztów ewentualnego leczenia i wydalenia cudzoziemca. Organ orzekający stwierdził, że zgodnie z art. 96 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz.1694 ze zm.) koszty związane z wydaleniem cudzoziemca ponosi zapraszający, jeżeli wydalenie następuje w związku z niewykonaniem przez zapraszającego obowiązku, o którym mowa w art.16 ust.2 pkt 4 tej ustawy, tj. zobowiązania się zapraszającego do pokrycia kosztów związanych m.in. z wyjazdem zapraszanego cudzoziemca. G.W. nie wywiązała się z przyjętego na siebie obowiązku i nie pokryła kosztów związanych z wyjazdem cudzoziemca z Polski. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Uzasadniając decyzję organ orzekający II instancji stwierdził, że zgodnie z art.96 ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zapraszający ponosi koszty wydalenia w przypadku gdy cudzoziemiec, którego zaprosił wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie, na który został zaproszony i okoliczności uzasadniające wydalenia wystąpiły po upływie okresu objętego zaproszeniem, gdy cudzoziemiec nie uzyskał przedłużenia wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE lub nie korzysta z ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pozostał na tym terytorium. G.W. zapraszając cudzoziemca zobowiązała się do pokrycia kosztów wydalenia zapraszanego cudzoziemca, a tym samym poniosła ryzyko, że skutki nie przestrzegania przez osobę zaproszoną obowiązującego w Polsce prawa narażą ją na wydatki, bowiem zgodnie z art. 96 ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach jeżeli wydalany cudzoziemiec nie wykonał zobowiązań wynikających z uprzednio wystawionego zaproszenia koszty związane z jego wydaleniem ponosi osoba zapraszająca. Pismem z dnia 7 maja 2008 r. G.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W motywach skargi wyjaśniła, że dołożyła wszelkich starań aby zaproszony przez nią cudzoziemiec opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności odprowadziła go na dworzec, gdzie wsiadł do pociągu do M. W tym momencie , w ocenie skarżącej, wygasł jej obowiązek wynikający z art. 96 ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zarzuciła organom prowadzącym sprawę, że nie dołożyły należytych starań w celu wyjaśnienia okoliczności nielegalnego pozostania na terenie Polski V. T., który pozostał w Polsce bez wiedzy i zgody osoby zapraszającej, a być może opuścił Polskę i przyjechał ponownie nielegalnie. Podniosła, iż nie była poinformowana o tym, że toczy się postępowanie wydaleniowe w stosunku do zaproszonego przez nią cudzoziemca. Przyjęcie przez organ orzekający, że wina leży po stronie skarżącej i nałożenia na nią obowiązku pokrycia kosztów wydalenia cudzoziemca stanowi, w jej ocenie, naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że przy jego wydawaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona, ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zaproszenie dla obywatela [...] W. T. podpisane przez zapraszającą G. W. zostało wpisane do ewidencji zaproszeń dnia [...] grudnia 2004 r. i obejmowało okres od [...] stycznia 2005 r. [...] 20 lutego 2005 r. Decyzje organów I i II instancji nakładające na zapraszającą obowiązek poniesienia kosztów wydalenia zaproszonego przez nią cudzoziemca zostały wydane odpowiednio [...] stycznia 2008 r. i [...] marca 2008 r. Obowiązek pokrycia przez zapraszającego kosztów wydalenia cudzoziemca określony został w art. 16 ust.2 pkt 4 i w art. 96 ust.2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.(Dz.U. Nr 128,poz. 1175 ze zm.)., zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 16 ust.2 pkt 4 ustawy w zaproszeniu zamieszcza się zobowiązanie się zapraszającego do pokrycia kosztów związanych z pobytem i wyjazdem zapraszanego cudzoziemca, w tym kosztów ewentualnego leczenia oraz kosztów wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zobowiązanie takie, zawarte w zaproszeniu skarżąca podpisała. Sam fakt podpisania zobowiązania nie rodzi jeszcze obowiązku pokrycia kosztów wydalenia cudzoziemca. Zapraszający może być zobowiązany do pokrycia takich kosztów jeżeli dodatkowo zostaną spełnione przesłanki określone w art. 96 ust.2 ustawy. W okresie pomiędzy podpisaniem przez G.W. zaproszenia dla cudzoziemca, a wydaniem decyzji zobowiązujących ją do pokrycia kosztów wydalenia cudzoziemca uległa zmianie treść przepisu art. 96 ust.2 ustawy określającego przesłanki, jakie muszą być spełnione, aby zaistniały podstawy do obciążenia zapraszającego obowiązkiem pokrycia kosztów wydalenia zaproszonego cudzoziemca. W dacie podpisywania przez skarżącą zaproszenia dla cudzoziemca, a więc w dacie zobowiązania się do pokrycia kosztów jego wydalenia, art. 96 ust.2 ustawy w zakresie dotyczącym odpowiedzialności zapraszającego stanowił, że koszty związane z wydaleniem cudzoziemca ponosi zapraszający, jeżeli wydalenie następuje w związku z niewykonaniem przez zapraszającego obowiązku, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 4, a więc jeżeli wydalenie następowało w związku z niepokryciem przez zapraszającego kosztów związanych z pobytem i wyjazdem zapraszanego cudzoziemca, w tym kosztów ewentualnego leczenia. Organy orzekające obu instancji nie wykazały, że wydalenie cudzoziemca nastąpiło na skutek niewywiązania się zapraszającej z przyjętych obowiązków. Podkreślić należy, że obowiązek pokrycia kosztów pobytu cudzoziemca w Polsce dotyczył okresu objętego zaproszeniem, tj. okresu od [...] stycznia do [...] lutego 2005 r. Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wynika aby cudzoziemiec został wydalony w powodu nieposiadania środków utrzymania w okresie od [...] stycznia do [...] lutego 2005 r. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, wydalenie cudzoziemca nastąpiło [...] października 2007 r., a więc przeszło dwa i pół roku po upływie terminu ważności posiadanej przecz cudzoziemca wizy. Organy orzekające nie wykazały również, że przyczyną pozostania w Polsce cudzoziemca po okresie, na który zgodnie z zaproszeniem udzielono mu wizy pobytowej , było nie pokrycie przez zapraszającą kosztów jego wyjazdu. Stan faktyczny nie został w tym zakresie prawidłowo ustalony przez organy orzekające. Wojewoda [...] stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że G.W. nie pokryła kosztów związanych z wyjazdem cudzoziemca. Z przytoczonego przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu decyzji fragmentu zeznań V. T. wynika, że pozostał on w Polsce ze względu na chorobę córki, która urodziła w Polsce się [...] stycznia 2005 r. Wojewoda M. przytoczył również zeznanie zapraszającej, która zeznała, że odprowadziła cudzoziemca na dworzec kolejowy [...] i że posiadał on bilet do M. Przytoczone zeznania nie dają podstawy do przyjęcia, że zapraszająca nie pokryła kosztów wyjazdu cudzoziemca i dlatego pozostał on w Polsce. Uzasadniając decyzję o obciążeniu skarżącej kosztami wydalenia cudzoziemca Wojewoda [...] stwierdził, że nie wywiązała się ona z obowiązku pokrycia kosztów związanych z wyjazdem cudzoziemca oraz, że nie wykazała, iż wywiązała się z przyjętego na siebie obowiązku wynikającego z faktu wystawienia zaproszenia dla cudzoziemca. Natomiast prawidłowo zacytowany w uzasadnieniu decyzji przepis art. 96 ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie przyjęcia przez zapraszającą odpowiedzialności za cudzoziemca, uzależniał obciążenie zapraszającego kosztami wydalenia cudzoziemca od tego, że wydalenie następuje w związku z niewykonaniem przez zapraszającego obowiązków i to niewykonanie obowiązków jest przyczyną wydalenia. W ocenie Sądu to organ orzekający winien wykazać, że osoba, na którą nakłada obowiązek pokrycia kosztów wydalenia cudzoziemca: po pierwsze nie wywiązała się z obowiązków przyjętych przez podpisanie zaproszenia , po wtóre że niewywiązanie się z obowiązków było przyczyną wydalenia. Pierwszą okoliczność Wojewoda [...] przyjął nie wskazując żadnych dowodów na jej poparcie, drugiej zaś w ogóle nie rozważył. Wyżej wymienione uchybienia wskazują, że decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem przepisów art. 7,77 i 80 K.p.a. oraz naruszeniem przepisu art.96 ust. 2 ustawy przez niewłaściwą subsumcję tego przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydana została z naruszeniem prawa materialnego poprzez zastosowanie w sprawie art. 96 ust.2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, a nie w dacie podpisania przez skarżącą zaproszenia i przyjęcia obowiązków wynikających z tego faktu. Skarżąca zapraszając cudzoziemca przyjęła konkretne zobowiązania określone w zaproszeniu oraz w obowiązujących w dacie podpisania zaproszenia przepisach i nie można jej przypisać odpowiedzialności na zasadach określonych później. W szczególności nie można jej zobowiązać do pokrycia kosztów wydalenia na podstawie przepisu, który został uchwalony po przyjęciu zobowiązania i określa nowe, nie istniejące w dacie podpisywania zobowiązania przesłanki pokrycia kosztów wydalania przez osobę zapraszającą cudzoziemca. Orzekając w sprawie ponownie należy ustalić czy w odniesieniu do skarżącej spełnione zostały przesłanki do obciążenia jej kosztami wydalenia, wynikające z przepisów obowiązujących w dacie podpisania przez nią zaproszenia; należy więc ustalić, czy skarżąca wywiązała się z obowiązków przyjętych w zaproszeniu i czy przyczyną wydalenia cudzoziemca było niewywiązanie się zapraszającej z obowiązków , które przyjęła podpisując zaproszenie. Dopiero łączne spełnienie obu przesłanek może być przyczyną obciążenia skarżącej kosztami wydalenia cudzoziemca. Poczynione ustalenia winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami przepisu art.107§3 K.p.a. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy skutkując wadliwością rozstrzygnięcia i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.