V SA/Wa 1746/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... marca 2008 r. Nr ... w przedmiocie obciążenia kosztami wydalenia cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym W skardze na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców G.W. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych za rozpatrzenie skargi. W dniu 11 sierpnia 2008 r. uzupełniła brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF i oświadczyła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała, iż w tej chwili jej rodzina znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej, ma dwoje dzieci w wieku szkolnym, spłacają kredyt na budowę domu oraz pożyczki zaciągnięte w pracy. Dodatkowo perspektywa poniesienia kosztów wydalenia cudzoziemca będzie poważnym ciosem dla budżetu domowego. Na chwilę obecną z trudem pokrywają koszty egzystencji. Skarżąca jest po operacji, pod kontrolą lekarzy i przyjmuje kosztowne leki. Zamieszkuje wraz z mężem i dziećmi w domu o pow. ... m ², posiadają samochód osobowy z ... r. Utrzymują się z dochodów z pracy w łącznej wysokości ... zł brutto. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2008 r. wezwano ją do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania i nadesłanie stosownych dokumentów. W piśmie z dnia 12 września 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca oświadczyła, iż miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą ... zł, na co składają się opłaty za wodę i jej podgrzanie, ogrzewanie budynku, gaz, prąd, telefon, podatek od nieruchomości, wywóz nieczystości. Oprócz tego płaci na ubezpieczenie domu - ... zł rocznie, ubezpieczenie samochodu – ... zł rocznie, przegląd samochodu – ... zł rocznie, tankowanie samochodu – ... zł. Miesięczne wydatki na wyżywienie, ubranie, leczenie i zakup środków kosmetycznych i chemii gospodarczej wynoszą ... zł. Skarżąca i jej mąż nie posiadają oszczędności pieniężnych, lokat. Ponadto skarżąca nadesłała m.in. zaświadczenia o własnych dochodach i dochodach jej męża, kopię zeznania podatkowego za rok 2007, kopie rachunków za media oraz wyciągi z rachunków bankowych skarżącej oraz jej męża. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności oraz dokumentów finansowych dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Na wstępie zauważyć należy, iż skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem i dwójką dzieci. Regularne miesięczne dochody małżonków z tytułu zatrudnienia wynoszą, zgodnie z oświadczeniem ... zł brutto, a według nadesłanych zaświadczeń ... zł netto. Ponadto mąż skarżącej uzyskuje dochody z tytułu umów zlecenia, co wynika z nadesłanego rachunku ... z dnia ....05.2008 r. opiewającego na kwotę do wypłaty ... zł, jak również inne dochody z tytułu zatrudnienia np. w postaci wypłaty równoważnika za umundurowanie w wysokości ... zł (v. zasilenie rachunku bankowego z ....05.2008 r.). Z zeznania podatkowego za rok 2007 wynika, iż małżonkowie uzyskali dochody w łącznej wysokości ... zł brutto, co daje średnio miesięczny dochód brutto ... zł. Z obliczenia zeznania podatkowego wynika, iż skarżąca i jej małżonek nadpłacili podatek w wysokości ... zł, który został im zwrócony na rachunek bankowy w dniu ... marca 2008 r. Ponadto skarżąca wskazała, iż posiada dom o pow. ... m² oraz samochód osobowy. Koszty utrzymania domu wynoszą miesięcznie ... zł, (woda, gaz, prąd, podatek od nieruchomości, wywóz nieczystości, ogrzewanie). Nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków na telefon komórkowy (POLKOMTEL), Internet, jak również na ubezpieczenie samochodu i lokalu mieszkalnego, przeglądy samochodu i zakup paliwa. Wskazać należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Miesięczne wydatki skarżącej na wyżywienie, ubranie i leczenie, wynoszą według oświadczenia ... zł. Skarżąca podniosła ponadto, iż spłaca z mężem kredyt w wysokości ... zł miesięcznie, a mąż dodatkowo spłaca pożyczkę w pracy - ... zł miesięcznie. Skarżąca nie przedstawiła jednak na potwierdzenie powyższego ani umowy kredytowej, ani nie wskazała informacji w jakiej wysokości i jakiej dacie został zaciągnięty kredyt, zatem wydatku tego nie można uznać za konieczny. Ponadto zauważyć należy, iż zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu, pożyczki) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, a w konsekwencji uzasadniać skorzystanie z instytucji prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, iż średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej, w którym pozostają cztery osoby wynosi około ... zł netto plus dochody męża skarżącej z tytułu umów zlecenia oraz świadczeń dodatkowych z tytułu zatrudnienia w służbie mundurowej (średnio około ... zł netto miesięcznie). Przy wskazanych niezbędnych kosztach utrzymania w wysokości ... zł (leczenie, żywność, ubranie) jak również ponoszonych nakładach na utrzymanie domu – ... zł, taka wysokość dochodu nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Dochody bowiem w gospodarstwie domowym skarżącej są wysokie. Zgodnie z §1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi ... zł i nie stanowi dla skarżącej bariery w dostępie do Sądu. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżąca nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i ewentualne przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.